Παρασκευή 25 Απριλίου 2014

ΟΤΑΝ ΑΓΑΠΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΚΟΛΑΣΜΕΝΟΥΣ... Θ’ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙΣ ΑΠ’ ΤΑ ΔΕΣΜΑ ΣΟΥ

 (...Η Ιστορία)
Φαίνεται πως στον τόπο μας τουλάχιστον, εδώ και μάλλον αρκετές δεκαετίες, η καθημερινή γλώσσα αντικατοπτρίζει μίαν αντίληψη και μία υποδηλούμενη ψυχική θέση, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ένα είδος κατολίσθησης της εσωτερικής ποιότητας. Θα πει βέβαια κανείς : «Τούτο συνιστά μία καινοφανή εξέλιξη ή μήπως αυτή η έκπτωση της εσωτερικής ποιότητας -η οποία σήμερα αντικατοπτρίζεται περισσότερο απ’ ότι στο παρελθόν στον καθημερινό μας λόγο- επήλθε προοδευτικά, στην πάροδο πολύ περισσότερων δεκαετιών, ενώ έως τώρα απλά υποκρύπτονταν κάτω από τα υποκριτικά ενδύματα της καλλιέπειας και της ωραιολογίας; Διόλου απίθανο.
Η δυνατότητά μου να εξετάσω την όποια πιθανή ιστορική διάσταση του πράγματος είναι τελείως περιορισμένη, παρόλα αυτά κάποιες πρώτες σκέψεις δεν είναι καθόλου απαγορευμένες. Είμαι της γνώμης πως η διακοπή της ιστορικής συνέχειας, που προκαλείται από τη βίαιη προσάρτηση ενός κράτους και μάλιστα ενός σημαντικού ιστορικού τόπου σε ετέρες δυνάμεις, η πολιτιστική κατοχή και η βίαιη υπαγωγή του στο πολιτισμικό πλαίσιο, τους θεσμούς και την κουλτούρα του καταχτητή και τέλος ή ίδια η ιμπεριαλιστική και βίαιη συμπεριφορά, την οποία υφίσταται ο καταχτημένος, καθώς επίσης και οι προσπάθειες του ν’ αντεπεξέλθει περαιτέρω στους όρους που επιβάλει ο καταχτητής, ίσως όλα τούτα λοιπόν μας παρέχουν επιγραμματικά, έστω «κάτι», από την ιστορική πλευρά και συνιστώσα του όλου θέματος.
Στο πλαίσιο της ακριβώς πιο πάνω θεώρησης, γύρω από το ζήτημα της κατοχής και της ιμπεριαλιστικής πραχτικής, πρέπει να θέσουμε και το ζήτημα της παγκοσμιοποίησης, όποιας μορφής. Η έννοια αυτή καθώς έχει διαστραφεί ως προς το περιεχόμενο, που θα ήταν σκόπιμο να της αναλογεί, περιγράφει τελικά την υπαγωγή των ελεύθερων εθνών στην κηδεμονία και ακόμη παραπάνω, τη δεσποτεία ισχυρών οικονομικά και στρατιωτικά κρατών. Η παγκοσμιοποίηση λοιπόν αφενός εξυπηρετείται από τις καθαρά στρατιωτικές ιμπεριαλιστικές τακτικές, ταυτόχρονα δε αμβλύνει τους ιστορικούς και πολιτισμούς δεσμούς εσωτερικής συνοχής ενός τόπου προετοιμάζοντας, στο πλαίσιο της ευαλωτότητάς του, την κατάχτησή του από τον ισχυρό.
Η «Ελλάδα» τώρα, στη μακραίωνη ιστορική πορεία της, πέρασε εναλλαχτικά στα χέρια περισσότερων καταχτητών, για τουλάχιστον έξι αιώνες (αν δεν υπολογίσουμε τα προηγούμενα), χωρίς επιπλέον να έχει δημιουργηθεί καμία πραγματική προϋπόθεση ανάκαμψης μετά την περίοδο αυτή. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία (απ’ όσο θυμάμαι) χαρακτηρίζονταν από ένα δαιδαλώδες γραφειοκρατικό σύστημα και σύστημα ιδιοκτησίας και από μία βάρβαρη και ληστρική συμπεριφορά, ως προς την επιβολή φόρων, ώστε έγινε ανάγκη και αξία των καταχτημένων, αφενός να περιέρχονται στην προστασία ελλήνων ηγετών που διαπραγματεύονταν και διαβουλεύονταν με τους Τούρκους άρχοντες και αφετέρου να τους εξαπατούν, με σκοπό να αποφύγουν, όσο περισσότερο γίνεται, τις δυσβάσταχτες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Με μία πρόχειρη ματιά, αυτό που κάπως φτάνει στα μάτια μας είναι πως στον ιστορικό μας τόπο, η ανάπτυξη αξιών ρουσφετολογίας, πατρωνίας, χρηματισμού, νεποτισμού και φοροδιαφυγής συνταιριάζει και συμπορεύεται με την εκκόλαψη αισθημάτων ευαλωτότητας και καταρράκωσης της εθνικής υπερηφάνειας και της ατομικής αξίας, οι οποίες λογικά θα είχαν ήδη δεχτεί ισχυρά πλήγματα μετά την πρώτη πτώση της πόλης (το 1204μχ) από τους Φράγκους. Από τη μια λοιπόν έχουμε τη βία του καταχτητή και την ασφυκτική ομηρία κάτω από τη βάναυση και αιμοδιψή σπάθη του και από τη άλλη την επιδείνωση (ίσως;), έως και την αλλοτρίωση της συμπεριφοράς του υποταγμένου για την αναζήτηση διεξόδων και εναλλακτικών επιβίωσης.
Στην επιστήμη της ψυχολογίας, μία συμπεριφορά που έχει τεθεί στους ειδικούς ψυχικής υγείας προς μελέτη, είναι εκείνη «της ταύτισης του θύματος με το θύτη» και η οποία, στον ευρύτερο χώρο της ψυχολογίας, τιτλοφορείται ως «σύνδρομο της Στοκχόλμης». Η κεντρική ιδέα προς επεξεργασία είναι πως άνθρωποι, που έχουν υποστεί ομηρία και συστηματική βία από απαγωγείς, συνδέονται συναισθηματικά με τους «βιαστές» τους και περαιτέρω ταυτίζονται αξιακά διαμορφώνοντας δε και ακραιφνή ερωτικά συναισθήματα γι’ αυτούς, προκειμένου να επιβιώσουν ψυχικά και σωματικά.
Βάση του ακριβώς παραπάνω, αποσκοπούμε όχι ασφαλώς στο να παρέχουμε μία μονοδιάστατη ερμηνεία της εξέλιξης της ελληνικής ιστορίας, της ποιότητας και της κουλτούρας της, αλλά να αποκτήσουμε κάποια έστω εικόνα, για μία, από το σύνολο των δυνατών οπτικών, γύρω από ένα πολυσύνθετο και πολυπαραγοντικό ζήτημα, σαν αυτό. 
(...Η γλώσσα)
Η γλώσσα είναι ένα ζωντανό, δυναμικό και συλλογικό ον και ως εκ τούτου αντικατοπτρίζει, στη γλωσσική της χρήση και τα σημαινόμενά της, τα βιωματικά και γνωστικά μας δεδομένα, στη διαχρονική τους πορεία, αλλά και στην έκαστη συγχρονική τους έκφανση. Ως εκ τούτου, αντανακλά την εσωτερική μας ποιότητα και προφανώς την ποιότητα της ζωής μας, ως άτομα και ως λαός.
Έχω την αίσθηση πως με την πάροδο του χρόνου, η «γλωσσική χρήση» περισσότερο, παρά η ίδια η γλώσσα αντανακλά μία σταδιακή έκπτωση στη σκέψη, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά των ελλήνων των τελευταίων δεκαετιών. Η καθημερινή γλώσσα, με το συγκείμενο και τα εξωγλωσσικά συμφραζόμενα εξακολουθεί να απόλλυται τα ενδύματα της ευπρέπειας, που δεν αντικατοπτρίζουν υποχρεωτικά μία ψευδεπίγραφη ευγένεια, αλλά συνηγορούν στη δημιουργία και τη διασφάλιση των λειτουργικών σχέσεων των ανθρώπων και των συναισθημάτων που γεννώνται και διακινούνται μέσα σ’ ένα κανάλι επικοινωνίας. Και όλα αυτά μπορεί κανείς να τα διαπιστώσει από τον τρόπο που χαιρετάμε και αν χαιρετάμε τον συνάνθρωπο ή τον φίλο, από τον τρόπο που στεκόμαστε στην ουρά, από το πως επιλύουμε ένα πρόβλημα, έναν λεκτικό διαξιφισμό ή διαφωνία ή από τον τρόπο που διαχειριζόμαστε μία συμπλοκή, όταν παραβιάζεται ο κώδικας οδικής κυκλοφορίας.
Αν αποφασίσει να κάνει κάποιος μία πραγματικά εξεταστική βόλτα στα κανάλια της τηλεόρασης, είναι πολύ πιθανό να νιώσει πως πλατσουρίζει σε βοθρόλακκο. Από τις εκπομπές της πρωινής και μεσημεριανής ζώνης, μέχρι τις «χιουμοριστικές» σειρές και αδιαμφισβήτητα τις ειδήσεις. Οι προσβολές μεταξύ των ομιλητών στα τηλεοπτικά παράθυρα, η «κοινωνική κριτική» για την εμφάνιση και ενδυμασία των δημοφιλών προσώπων, οι φωνές, οι προβαλλόμενες βιαιότητες παντοειδούς τύπου, η καμουφλαρισμένη ή απροκάλυπτη σεξιστική προπαγάνδα, η απουσία διακριτικότητας, ευγένειας και κριτικής σκέψης σε ό,τι ξεστομίζεται, διαμορφώνουν το κλίμα της συμπεριφοράς και το πλαίσιο αναφοράς του πολίτη, που φέρει, ακόμη και διαγενεακά (σύμφωνα με τα παραπάνω ρηθέντα), μέσα του, μία απαξιωτική αυτοεικόνα. Όμως το κλίμα αυτό δεν διδάσκει απλά τους πολίτες να συμπεριφέρονται αγενώς και μειωτικά για τους εαυτούς τους, αλλά προσφέρει δε και το δοχείο της ψυχικής εκτόνωσης, που αργότερα θα μπει στην υπηρεσία της εκπαίδευσης, ώστε ο φαύλος κύκλος να συνεχιστεί.
Η καθημερινή γλώσσα φέρνει στο φως, αλλά και αναπαράγει άδηλα στοιχεία ρατσισμού. Καθώς βέβαια διαθέτει δημιουργική συνεισφορά στο πλαίσιο της ανθρώπινης συμπεριφοράς και κουλτούρας, επαναπραγματεύεται και δίδει νέα οντότητα στο προϋπάρχον ψυχικό υλικό. Ο προσβλητικός, ο ειρωνικός, ο δηκτικός, ο επιθετικός λόγος είναι παράλληλα ρατσιστικός λόγος, καθόσον λογοκρίνει την ανθρώπινη έκφραση και υφαρπάζει ή αποπειράται να υπεξαιρέσει, από την επικοινωνία, το δικαίωμα του άλλου να εκφραστεί, κατά το δοκούν, διακόπτοντας έτσι την εξέλιξη μιας κίνησης και μιας ροής. Μία τέτοια κλοπή συνιστά πράξη ρατσισμού, αφού παραβιάζει ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου, ακόμη και κατά τρόπο αδιάγνωστο.
(...Ο Πολιτικός)
Οι πολιτικές συμπεριφορές δεν βλέπω να είναι καθόλου τυχαίες. Οι άνθρωποι, στην προσπάθεια ν’ αμυνθούμε και να επιβιώσουμε από την κακομεταχείριση των αφεντάδων μας, καταλήγουμε να τους αγαπούμε. Το κομμάτι της ταυτότητας που απεμπολείται και πετιέται βάναυσα στα σαρκοβόρα, σαν ένα κομμάτι κρέας, αφήνει έναν κατεστραμμένο και κενό χώρο, που θα ρουφάει πάντα τα υποκατάστατα της επούλωσής του. Έτσι, από τη μία έχουμε την ταύτιση με τα ισχυρά πρόσωπα, που φέρουν τα ενθύμια της απωλείας και από την άλλη την αέναη και άλογη επανάληψη του τραύματος της θυματοποίησης (η οποία υποστηρίζεται από το εσωτερικό, ψυχικό καθεστώς του σαδομαζοχισμού), μέχρι ο θάνατος να μας σταματήσει. Όταν πέσει κάποιος μέσα στον λάκκο της αέναης επανάληψης του τραύματος, οι ναρκισσιστικές δυνάμεις που αναπτύσσονται καθιστούν αδύνατη τη θέαση οποιουδήποτε κόσμου, έξω από αυτόν.
Τούτο πιθανά μας φέρνει στο νου το μύθο του σπηλαίου του Πλάτωνα. Η αέναη επανάληψη του τραύματος εγκλωβίζει τη ματιά και την πράξη των ανθρώπων στο χώρο που περιφράζεται και δομείται από τους όρους «της κυριαρχίας του ισχυρού και της υποταγής του αδυνάμου». Αυτοί οι δύο μαθαίνουν να ζουν εκεί μέσα και ο ένας έχει ανάγκη τη λειτουργία του άλλου για να υπάρξει..., σε μία αγάπη νοσηρή που διακινεί ολόκληρα, τσιμεντένια κομμάτια εξουσίας ανάμεσα στους δύο δεσμώτες... «για να πράξω αυτό που μου ζητάς, θα πρέπει και ‘συ να κάνεις για ‘μένα αυτό που απαιτώ...». Σύνηθα, τέτοιες είναι οι σχέσεις με τα στενά πρόσωπα της ζωής μας και αυτές είναι οι σχέσεις των πολιτών τους πολιτικούς τους. Έτσι διαμορφώνεται ένα κλειστό κύκλωμα αμεταβόλιστης μεταφοράς ψυχικού υλικού και εξουσίας που συντηρεί το τραύμα και την ψευδαίσθηση της επιλογής και της ελευθερίας, στη ζωή, η οποία ψευδαίσθηση τροφοδοτείται από τους διάφορους μηχανισμούς προπαγάνδας, άμυνας, αλλά και οικονομικούς μηχανισμούς, που εφευρίσκονται για τη διατήρηση του συστήματος αυτού.
Ο λόγος των πολιτικών έχει πέραση, διότι οι ψηφοφόροι τους λαμβάνουν κάτι από αυτούς. Έτσι οι πολιτικοί είναι υποχρεωμένοι, από τη μια να ομιλούν τη γλώσσα των ψηφοφόρων τους και από την άλλη να συνδράμουν στην έκπτωση αυτής της γλώσσας. Γιατί; Διότι στην πρώτη περίπτωση καθιστούν τους εαυτούς τους προσλήψιμους, από τους πολίτες και συνεπώς διευκολύνουν τους μηχανισμούς της ταύτισης, μέσω της οποίας οι ψηφοφόροι θα νιώσουν τον εαυτό του στη θέση του ισχυρού (πολιτικού) και θα λάβουν «κάτι» από την αίγλη, το κύρος και την εξουσία του, ό,τι δηλαδή τους λείπει. Ο ψηφοφόρος, που θα ταυτιστεί με τον πολιτικό, θα τον ψηφίσει κιόλας. Από την άλλη θα καθοδηγήσουν αυτή την γλώσσα στο να προσεγγίσει όσο περισσότερο τον απόπατο. Ο άλογος «Λόγος» είναι χειραγωγούμενος Λόγος καθώς δεν διαθέτει εσωτερικές αντιστάσεις και θέσεις, παρά μόνο ένα άμορφο συναίσθημα, οπότε η εξαρτησιακή σχέση αναβαθμίζεται. Ο άλογος Λόγος αναζητάει ταυτότητα έξω από τον εαυτό. Ο άλογος Λόγος είναι από τη φύση του ή αν θέλετε μετατρέπεται αυτομάτως και απαρεγκλίτως σε ρατσιστικό λόγο, αφού ερείδεται πάνω στο αυτομίσος, που θα προκαλέσει το μίσος εναντίον του άλλου, πράγμα το οποίο συνιστά τη φιλοσοφία και το μέσο της κατοχύρωσης της εξουσίας των άδικων πολιτικών συστημάτων. Τα άδικα πολιτικά συστήματα είναι ρατσιστικά συστήματα, αφού καταστρατηγούν τα δικαιώματα των πολιτών. Ο άλογος Λόγος του μαζοχιζόμενου (αλλά ταυτόχρονα και σαδιστή, ανατρέξτε σε προηγούμενα κείμενά μου για τα ζητήματα του σαδομαζοχισμού), αποζητάει τη διατήρηση του τραύματος, για τη διαφυγή από την ευθύνη της ελευθερίας της πράξης και της σκέψης, η οποία (διαφυγή) εγείρει περαιτέρω την ενοχή, που θα ενισχύσει (σ’ ένα φαύλο κύκλο) την ανάγκη διατήρησης του συστήματος.
«Οι πολίτες και οι πολιτικοί παράγονται ο ένας μέσα από τον άλλον..., για να διατηρήσουν και οι δύο το σύστημα, που περιγράφεται στον Πλατωνικό μύθο του σπηλαιου...»
(...Ο Πολίτης)
Ο πολίτης δεν επιλέγει μόνο αυτόν με τον οποίον θα ταυτιστεί, αλλά και εκείνον από τον οποίο θα αποταυτιστεί. Κάθε πολιτικός λοιπόν είναι εν δυνάμει μισητός για δύο λόγους, πέραν τούτων που αναγνωρίζει η ίδια η πραγματικότητα (αν και εδώ μπορούμε να ισχυριστούμε πολλά γύρω από τη διαφορά μεταξύ μίσους και άμυνας εναντίον ενός εχθρού). Είτε επειδή γίνεται αντιληπτός ως φορέας ιδιοτήτων, που ο ψηφοφόρος απεχθάνεται στον ίδιο του τον εαυτό, είτε επειδή απολαμβάνει, άλλοτε κυρίως θεωρητικά και άλλοτε πραχτικά (ή και τα δύο), προνομίων που ο ψηφοφόρος θα ήθελε να καρπωθεί για τον εαυτό του. Στο παρελθόν έχω μιλήσει για δύο ειδών μίση. Εκείνο που απευθύνει το άτομο ενάντια στον ίδιο του τον εαυτό, ως αξιομίσητο και βδελυρό ον, και εκείνο που απευθύνει ενάντια στον θύτη, ο οποίος βασανίζει το θύμα και με τον οποίο κατοπινά θα ταυτιστεί.
Κανονικά λοιπόν θα έπρεπε να παραμένουμε αδιάφοροι, όταν διεκτραγωδείται  μπροστά στα μάτια μας το συναίσθημα της αηδίας, που κάποιοι άνθρωποι εκδηλώνουν για συγκεκριμένους πολιτικούς, ή το μένος που βιώνουν, κυρίως όταν αποκαλύπτονται οι απάτες, οι σπατάλες και ο άσωτος βίος τους, από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αποκαλύψεις δε, που τις περισσότερες φορές, μπαίνουν και αυτές στην υπηρεσία του πολιτικού συστήματος.
Θα μπορούσε κάλλιστα ν’ απαντήσει κανείς: «Mα καλά δεν το γνώριζες πως μια συνηθισμένη, για να μην πω και λίγο ειρωνικά, στοιχειώδης ιδιότητα των πολιτικών ή τουλάχιστον των σύγχρονων ελλήνων πολιτικών είναι η διαφθορά τους; Είσαι βέβαιος πως όλον αυτόν τον καιρό δεν στρουθοκαμήλιζες ή δεν κώφευες βολικά; Και γιατί επαναστατείς τόσο ενάντια στο συγκεκριμένο πρόσωπο; Μήπως γιατί αυτός αποκαλύφτηκε, στην τρέχουσα συγκυρία, οπότε γίνεται ευάλωτος στην ανάγκη σου για αναίμακτη (για χάρη δική σου) κριτική, την ώρα που οι υπόλοιποι καλά κρατούν ακόμη, καρπωνόμενοι άλλοτε της ανώδυνης καταγγελτικότητας και εναλλακτικά των χειροκροτημάτων σου; ...σ’ ένα ατελείωτο ερωτικό φλερτ μεταξύ του ποντικού και της γάτας;».
Εγώ προσωπικά υποστηρίζω πως ακόμη και τούτη η στάση μπορεί ωραιότατα να πολιτογραφηθεί μέσα στο χώρο της ρατσιστικής συμπεριφοράς, αφού ο στόχος που εξυπηρετείται δεν έχει καμία σχέση με την ανάδειξη της πραγματικής ουσίας των ανθρωπίνων προβλημάτων και την πρόληψη και αντιμετώπισης της αδικίας. Αλλά αυτό που πραγματικά επιχειρείται, μέσω της υιοθέτησης του «τρόπου» και του «λόγου» του καταχραστή, έγκειται στην υφαρπαγή του ρόλου του και στη διαιώνιση του καθεστώτος της αδικίας, με τη μεταφορά της εξουσίας στα αντίπαλα χέρια.
Και αποτελεί άποψή μου πως η ιδεολογία του μεγαλοϊδεατισμού ουδέποτε εγκαταλείφθηκε ουσιαστικά ή εξοβελίστηκε από την νοοτροπία και τα αιτήματα των ελλήνων πολιτών. Μόνο μπουκώθηκε, κατασιγάστηκε, υποκαταστάθηκε και εξυπηρετήθηκε από την εξαγορά, μέσω του κίβδηλου νομίσματος των εξωτερικών δανείων. Κίβδηλου ασφαλώς, γιατί η εξουσία είναι «Μία» και δεν διαγουμίζει τα υπάρχοντά της. Και έρχεται η ώρα που αναρωτιέσαι... «Σε τι διαφέρει ο γερμανικός μεγαλοϊδεατισμός, από τον ελληνικό;» Με μια πρόχειρη ματιά θα έλεγε κανείς... μόνο «στο γεγονός πως λόγω ιστορικών συγκυριών, ανήκει στην αντίπερα όχθη του σαδομαζοχιστικού σχήματος...».
(...Η Ύπαρξη)
 Οι όποιες ιστορικές, πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές, ακόμη και γεωγραφικές συνιστώσες ενός προβλήματος χαρτογραφούν το κοινωνικό ζήτημα, που κάθε φορά εξετάζεται, αποδίδοντας μία εικόνα πληρέστερη και κάνοντας μάλλον αντιληπτή την αμφιδρομικότητα και την αναδραστικότητα των μεταβλητών στο χώρο των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών επιστημών.
Στο πλαίσιο της θετικής προκατάληψης που διαθέτω, απέναντι στο χώρο της ψυχολογίας, έχω διαμορφώσει και την άποψη πως όλοι οι παραπάνω περιγραφέντες παράγοντες συντελούν μεν στη διαμόρφωση του κόσμου γύρω μας και των κοινωνιών μας, όμως η πεποίθηση πως ο άνθρωπος απλά διαντιδρά, σε ό,τι έξω από αυτόν γίνεται, συνιστά συμπεριφοριστικού τύπου θεώρηση, που ασφαλώς ελάχιστα με αφορά.
Θα προτιμούσα την εκδοχή του σφάλματος. Βεβαίως στη φύση δεν υφίστανται σφάλματα, παρά περισσότερο ή λιγότερο μακρόβια συστήματα, όμως στις ανθρώπινες κοινωνίες υφίστανται, όταν δεν εξαντλούνται τα δυναμικά όρια που τίθενται από τη φύση των πραγμάτων.
Τι θα πει λοιπόν «σφάλμα»; Σφάλμα σημαίνει πως στην ανταλλαγή υλικού μεταξύ του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του, ο άνθρωπος υφίσταται πλήγματα που δεν μπορεί να επεξεργαστεί, με επάρκεια, λόγω της απουσίας της απαραίτητης νοητικής ή συναισθηματικής σκευής, που θα δομήσουν την εμπειρία και η οποία είναι ασφαλώς απαραίτητη για τη διαχείριση περισσότερο ισχυρών πληγμάτων. Ένας δεύτερος λόγος που δυσχεραίνει μία επεξεργασία και έναν λειτουργικό χειρισμό τον πληγμάτων συνίσταται στη χρήση παρωχημένων χειρισμών, οι οποίοι προκύπτουν από την εξελικτική διασύνδεση του ανθρώπου με την υπόλοιπη πανίδα.
Ανάμεσα στα διάφορα πλαίσια που διαμορφώνονται, από τους όρους, οι οποίοι διέπουν τις σχέσεις του ανθρώπου με τον κόσμο του, ένα είναι και το παραπάνω. Φανταστείτε ένα μικρό παιδί, που αρπάζει μία σφαλιάρα από οπουδήποτε, ασφαλώς και πάντα για μιαν αιτία κατανοητή ή μη. Η αδυναμία του μικρού αυτού παιδιού να επεξεργαστεί αυτό το συμβάν, να το κατανοήσει, να το νοηματοδοτήσει και έπειτα να το εποπτεύσει και να το ελέγξει, καθώς και η ενστικτώδης αντίδραση με την οποία η φύση το έχει προικίσει, για να εξυπηρετήσει την επιβίωσή του, είναι πολύ πιθανό (και ανάλογα με την ένταση της απειλής) να δημιουργήσουν δύο ειδών αποκρίσεις σ’ αυτό το παιδί. Η πρώτη είναι ψυχονοητικού τύπου και συνεπάγεται το αίσθημα της ευαλωτότητας στα «πυρά» και έτσι να επισυμβεί ένας παθολογικός διαχωρισμός του παιδιού με τον κόσμο και να προκληθεί ένα πρώτο συναίσθημα μειονεξίας. Η δεύτερη είναι κιναισθητικού τύπου, έτσι ώστε μία παρόμοια και ίσως ισχυρότερη απάντηση σ’ ένα τέτοιο ερέθισμα εκτοξεύεται αντανακλαστικά, καθώς εγείρεται η αμυντική λειτουργία του οργανισμού.
Η πολυπλοκότητα ενός οργανισμού και η ικανότητά του να υπερτερεί έναντι άλλων ειδών δεν εξασφαλίζει ταυτόχρονα και την υπεροχή έναντι όλων των γύρω πλασμάτων, αφού εν τοιαύτη περιπτώσει, πρέπει να εξασφαλιστεί η επιβίωση των όντων μέσα στο ίδιο είδος, τα οποία διαθέτουν όλα, λίγο πολύ, παρόμοιες ιδιότητες και ασφαλώς συνιστούν κόσμο για το καθένα από τα μέλη του είδους αυτού.
Η συσσώρευση πληγμάτων διαφόρων εντάσεων, για τα οποία κάποιος δεν είναι προετοιμασμένος και δεν διαθέτει ασφαλώς τη σχετική εμπειρία, μπορούν να οδηγήσουν σε ατελέσφορη συμπεριφορά, σύστοιχη και του βιολογικού δυναμικού του καθενός. Υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι νευρολογικά είναι περισσότερο ανθεκτικοί και άλλοι λιγότερο. Εδώ λοιπόν δημιουργείται το σφάλμα και από τούδε και στο εξής δύναται να εξαπλωθεί και να μεταλλαχτεί σε όλον τον πληθυσμό με πλείστους τρόπους ψυχολογικούς και άλλους, κοινωνικοπολιτικής υφής, έως και να μετεξελιχθεί στους σύγχρονους «οικονομικούς καρκίνους», που με βιαιότητα  βλέπουμε να δρουν, στις μέρες μας.
Η πολιτιστική υποβάθμιση κατόπιν, η χειραγώγηση και η προπαγάνδα εκπηγάζουν και προκαλούνται από την ψυχολογία του νοσούντα, για να τη μεταδώσουν σε όσους, μετά από αυτούς, θα έρθουν στη ζωή ή για να επεκτείνουν τη νόσο τους, σε εκείνους που έχουν ήδη σημαντικά πληγεί και των οποίων οι ψυχονοητικές άμυνες είναι αμβλυμμένες έως και ευεπίφορες στο άνοιγμα των πυλών, για την έλευση του κακού μέσα στον οργανισμό.
Ο άνθρωπος δεν είναι φύσει κακός, όχι επειδή εγώ αρέσκομαι να υποστηρίζω κάποια ρομαντική άποψη για την ανθρώπινη φύση, αλλά επειδή κάτι τέτοιο, δεν βλέπω να στέκει φιλοσοφικά. Ο άνθρωπος γεννιέται με την ανάγκη να επιβιώσει. Η επιβίωσή του, καθώς είναι ολότελα ανήμπορος, εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο θα συσχετιστεί με το περιβάλλον του. Η έκφραση της υποτιθέμενης κακίας ή καταστροφικότητας αντίκειται στρατηγικά και αυταπόδεικτα στο εσωτερικό αίτημα της επιβίωσης. Ο άνθρωπος είναι κοινωνικός, ακόμη και από τη βρεφική του ηλικία και αυτό που προσπαθεί να κάνει είναι να επικοινωνήσει τις ανάγκες του και να συνδεθεί με ό,τι υπάρχει γύρω του, προκειμένου να αντεπεξέλθει, ν’ αναπτυχθεί, να ικανοποιηθεί και να ευτυχήσει.
Πέραν του παραπάνω, στο σύμπαν δεν υφίστανται κακά πλάσματα. Όταν τα όντα γεννιούνται, ένας από τους εγγενής στόχους τους είναι να εξακολουθήσουν να υφίστανται. Αν ήταν να γεννηθούν φέροντας μέσα τους τον εγγενή και αντιφατικό στόχο να καταστραφούν, πράγμα το οποίο υποτίθεται πως συνιστά την αιτία της υποτιθέμενης καταστροφικής τους συμπεριφοράς, έναντι του άλλου, δεν κατανοώ γιατί να μπουν σ’ ένα τέτοιον κόπο. Και περαιτέρω δεν κατανοώ, βάσει ποιας λογικής αυτό να επισυμβεί, μετά από 5, 10 100 χρόνια και όχι μετά από 5 λεπτά, 2 λεπτά, ένα εκατομμυριοστό του λεπτού ή 0 λεπτό. Αν αποδεχτούμε τα προηγούμενα, τότε είναι δυνατόν, στη φύση ενός πλάσματος, να περιλαμβάνεται ένας DNA κώδικας, ο οποίος να προβλέπει ότι μετά τη γέννηση ενός πλάσματος, αυτό θα πρέπει να πεθάνει, το πολύ, μετά από 0 λεπτά. Η ακριβώς προηγούμενη πρόταση είναι αδύνατη. Και αν δεν μπορεί να ισχύει αυτή η πρόταση, τότε δεν μπορεί να ισχύει καμία σχετική πρόταση συλλήβδην.
Με όποιους όρους και αν συντελείται αυτή η επιβίωση, τούτη δεν μπορεί να υποπέσει στην ερμηνεία, η οποία βασίζεται σε αξιολογικούς όρους, που περιγράφουν και εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα. Τι σημαίνει αυτό το τελευταίο; Πως εάν ένα πλάσμα πρέπει να τραφεί μ’ ένα διπλανό του ον, για να επιβιώσει, κάτι τέτοιο δεν το καθιστά ταυτόχρονα κακό ή καταστροφικό πλάσμα, απλά «έτσι είναι φτιαγμένο» και αυτή η πρόταση δεν επιδέχεται αξιολογικής ερμηνείας, γιατί δεν υπάρχει αντίθετό της. Όταν ένα πλάσμα καταστρέφει περισσότερα απ’ όσα του χρειάζονται να καταναλώσει, τότε τούτο νοσεί, γίνεται διεστραμμένο και βάσει της γλώσσας μας, που δείχνει τα συναισθήματά μας και καταστροφικό. 
Θα αναρωτηθεί πιθανά κανείς, «γιατί να δημιουργηθεί ένα τέτοιο σφάλμα;» Αν το εξετάσει κανείς φιλοσοφικά θα διαπιστώσει πως ένα πράγμα προσδιορίζεται βάσει κάποιου άλλου πράγματος και πως για να υπάρξει το ένα πρέπει να υπάρξει και το άλλο. Για να ορίσουμε την έννοια και το αντικείμενο άνθρωπος, πρέπει να ορίσουμε και τι δεν είναι άνθρωπος. Για να ορίσουμε τι είναι καλό, πρέπει να μπορούμε να ορίσουμε τι δεν είναι καλό. Ορίζουμε τις ιδιότητες και άρα την ταυτότητα κάποιου σε σχέση με τις ιδιότητες κάποιου άλλου. Αν δεν υπάρχει το κρύο, τότε δεν υπάρχει και το ζεστό. Έτσι, στον κόσμο υπάρχει μία διακύμανση πραγμάτων που υφίστανται επειδή υπάρχουν όλα μαζί. Αν στηριχτούμε στον παραπάνω συλλογισμό, τότε μπορούμε να καταλάβουμε τι είναι και γιατί υπάρχει το σφάλμα.
Όμως πέρα από τη φιλοσοφική θεώρηση, υπάρχει και ένα είδος ψυχολογικής, κοινωνιολογικής ή και απλά λογικής θεώρησης. Το να εξελίξουμε τα μέσα της επιβίωσής μας είναι πιο εύκολο, ή πιο σωστά ακόμη, προηγείται από την εξέλιξη της «σοφίας» μας. Αυτή η τελευταία είναι προϊόν συστηματικής μάθησης που ενεπλέκει την εκπαίδευση του μυαλού και της καρδιάς, με την αξιοποίηση της εμπειρίας. Ίσως τώρα λοιπόν μπορούμε να ανακαλέσουμε τη ρήση του αρχαίου σοφού, του Σωκράτη, ο οποίος ισχυρίζονταν πως οι άνθρωποι είναι κακοί από άγνοια και αν μας κάνει γούστο (χωρίς να είναι υποχρεωτικό) μπορούμε να επιφέρουμε και μία μικρή αλλαγή, για κάποιους ίσως και διόρθωση, δεν θα τα χαλάσουμε εκεί...
«Οι άνθρωποι είναι κακοί, όταν γίνονται διαστροφικοί...»
(...Το μεγαλείο)
Οι έλληνες σιχαίνονται τους ξένους. Η καλύτερα, τους αλλοεθνείς που κατοικούν πάνω αριστερά στον χάρτη και κάτω από τη Μεσόγειο. Όσοι κατοικούν πάνω δυτικά, στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο και μέχρι τα όρια της Λαπωνίας, γίνονται αντικείμενο δουλικής λατρείας. Βέβαια το γεγονός ότι η καταστροφή μας προέρχεται από αυτήν ακριβώς την περιοχή, την οποία μάλιστα, στις κρίσεις πατριωτισμού, εγκαλούμε για το βαρβαρικό παρελθόν και την αμάθεια τους, η οποία όμως φωτίστηκε από το «μεγαλειώδες πνεύμα των δικών μας προγόνων», αυτό το ξεπερνάμε. Ή μάλλον με κάποιον μαγικό τρόπο καταφέρνουμε να συνυπάρχουν και οι δύο αυτές αντιλήψεις μέσα στο κεφάλι μας. Ιδού λοιπόν ένας χώρος στον οποίο η μαγεία, ίσως και η μεταφυσική μπορούν να δώσουν εξηγήσεις. Τελικά τίποτε δεν υπάρχει εις μάτην...
Οι Έλληνες επίσης έχουμε πίστη στην ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία, ταυτόχρονα δε υποτασσόμεθα στο αρχαιοελληνικό μεγαλείο. Το ότι η πρώτη πίστη μάχονταν τη δεύτερη υποταγή, αυτό είναι πάλι κάτι που ελάχιστα μας έχει απασχολήσει. Και αν πάλι δεν προστρέξουμε στα εγχειρίδια της μεταφυσικής για να βρούμε απαντήσεις, μπορούμε να δώσουμε και μία δεύτερη, πιο λογική απάντηση. Λένε...
«Ο έμπορος θα σου πουλήσει και το σχοινί που θα τον κρεμάσεις...»
Ασφαλώς ούτε καλοί χριστιανοί είμαστε, μιας και ελάχιστα τηρούμε όσα η χριστιανική πίστη επιτάσσει, περί αγάπης του πλησίον και αποφυγής της βίας και στο βαθμό που το πράττουμε αυτό, τούτο δεν γίνεται από πίστη στα χριστιανικά ιδεώδη... Όμως δεν είμεθα ούτε λάτρεις του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Η σύνδεση μας, με τη σκέψη αυτή είναι ρηχή και δεν ξεπερνάει τα συμπλέγματα ενοχής και μειονεξίας, που φέρουμε σε υψηλό βαθμό, ως λαός και όποιος αρνείται κάτι τέτοιο αρέσκεται στο να στρουθοκαμηλίζει.
Και απ’ ότι φαίνεται, θα κάνουμε τα πάντα για να κατασκευάσουμε μία ταυτότητα, με δανεικά (και από τα μέχρι τώρα δεδομένα, φαίνεται πως διαθέτουμε περίσσιο ταλέντο στο να δανειζόμαστε...) και δεκανίκια, ακόμη και μεταξύ τους αλληλοσυγκρουόμενα και αντλημένα απευθείας από τη μουσειακή δεξαμενή της ιστορίας. Σαν μια κακοσούλουπη γυναίκα, που επειδή φοράει ένα ένδυμα υψηλής ραπτικής και εγγράφεται στη λίστα του κοινού, στην απονομή των oscar, φαντάζεται πως αυτομάτως μετατρέπεται στην καλλονή που θα το λάβει κιόλας.
Και λέω δε πως θα κάνουμε τα πάντα για να κατασκευάσουμε μία ταυτότητα, εκτός βέβαια από τα πρέποντα, γιατί φαντάζουν τραγικά δύσκολα και είναι δύσκολα, για όσους έχουν μάθει να ζούνε μέσα στο προσωπικό τους ψέμα για τις αξίες τους και πίσω από μία γιουγκιανή περσόνα και έναν κίβδηλο εαυτό. Η συντήρηση του προσωπικού μύθου του ατόμου για την «αρμόζουσα» κοινωνική του στάση, εξυπηρετεί ωραιότατα την ανάγκη του, να διαφεύγει του χρέους της ελεύθερης, κριτικής και απροκατάληπτης σκέψης, του χρέους να θέσει μπροστά στα μάτια την αλήθεια για την «σιχαμερή» για τον ίδιο!! προσωπικότητά του, το χρέος να επεξεργαστεί και να χρησιμοποιήσει το μοναδικό δώρο που του έχει δώσει ο Θεός(;)… και ποιο είναι αυτό; Να αναλάβει την αποκλειστικά δική του ευθύνη να θέσει τις δομές και τα θεμέλια του πολιτισμού του, αξιοποιώντας την ελευθερία του, την οποία πάντα φροντίζει, με περίσσια διπλωματική ευελιξία, ν’ ακουμπάει στην ποδιά των αφεντάδων του, προκειμένου να ανεγείρουν και να συντηρήσουν, όλοι μαζί, ένα ψευδεπίγραφο μεγαλείο ατομικής και συλλογικής αξίας.
Και αφού όλοι αυτοί έχουν συγκατατεθεί στο κυνήγι του μεγαλείου τους, είναι αναγκασμένοι πάντα, μα πάντα να βρίσκουν εκείνους, με τους οποίους θα συγκριθούν, εκείνους που θα μισήσουν, προκειμένου να ξεβρομίσουν και να πετάξουν από μέσα τους και πάνω στους «δύσμοιρους κολασμένους του πλανήτη», τα κατεστραμμένα και σάπια κομμάτια του εαυτού τους. Εκείνους στους οποίους θα απευθύνουν την ευθύνη της δικής τους κατάντιας, ώστε να σκουπίσουν κάτω απ’ το χαλί τα τραγικά σφάλματα και τις αβλεψίες τους, εκείνους που θα βασανίσουν σαδιστικά, μιας και οι σχέσεις που έχουν μάθει να διαμορφώνουν υπόκεινται στους νόμους του σαδομαζοχισμού, εκείνους που βδελύσσονται, προκειμένου να εντοπίσουν το κατάλληλο αντικείμενο, που θα αναλάβει την ενοχή, με την οποία τους σφυροκοπάει το κεφάλι το φροϋδικό Υπερεγώ ή η αρχαιοελληνικές ερινύες.
«Δεν είμαι εγώ βρομιάρης, μαύρος, χοντρός, αδερφή, αξιοθρήνητο και μιαρό σκουλήκι. Είσαι εσύ ! που με βρωμίζεις, με καταστρέφεις και διαβρώνεις το κληρονομημένο μεγαλείο μου»
Άραγε, το μεγαλείο κληρονομείται ή μήπως τελικά οικοδομείται, με αγάπη, κόπο και πόνο, σιγά σιγά; Ποια είναι τελικά η αξία της ιστορικής γνώσης; και ποιος είναι έλληνας, γερμανός, τούρκος, σουδανός; αυτός που επικαλείται τους προγόνους του, προκειμένου να κατάσχει και να καπηλευτεί μία «αξία», για να την ενδυθεί επιδεικτικά ή αυτός που επεξεργάζεται το παγκόσμιο ιστορικό υλικό για να μπολιάσει την ατομική σοφία και το μέλλον του;... και να γίνει και έλληνας και γερμανός και τούρκος και σουδανός;
(...Το κατεστραμμένο Υποκείμενο)
Γεννιόμαστε μικροί, ανήμποροι, αδύναμοι να επιβιώσουμε, όμως διαθέτουμε όλα τις κοινωνικές δεξιότητες που θα δημιουργήσουν τη δίοδο επικοινωνίας με τα πρόσωπα που θα μας φροντίσουν και θα συγκροτήσουν, από κοινού, τον πρώτο κύκλο ζωής του υποκειμένου. Τα βρέφη (εκτός ίσως από μπελάς :-) ) είναι πηγή χαράς για τους μεγαλυτέρους, όταν αυτοί οι τελευταίοι διαθέτουν εκείνο το είδος της γλυκιάς υπομονής, της τρυφερότητας και της εσωτερικής γαλήνης, ώστε να «κρατήσουν» το τέκνο τους. Και όταν μιλάμε για «κράτημα» αναφερόμαστε στην ανταποκριτικότητα των γονέων στα βρεφικά καλέσματα για φροντίδα, στη δυνατότητα να συντονίζονται με αυτό, στην απαντητικότητά τους στις κοινωνικές και επικοινωνιακές του προσκλήσεις. Γονείς ψυχροί, αυστηροί, «παραμελητικοί», άγριοι, βάναυσοι ή κακοποιητικοί φτιάχνουν το πρώτο υπόστρωμα ευαλωτότητας (για το οποίο έχω μιλήσει και αλλού) στον ψυχισμό του βρέφους, καθώς αυτό εντυπώνεται έναν κόσμο αδιάφορο, ξένο και εχθρικό.
Όλα τα προηγούμενα συνιστούν μορφές βίας, οι οποίες εξελίσσονται κατά την αναπτυξιακή πορεία του ατόμου, στο πλαίσιο των οικογενειακών σχέσεων, μέσα στις οποίες οι γονείς εξακολουθούν ν’ αναπαράγουν τις διάφορες μορφές βίαιης συμπεριφοράς παγιώνοντας έτσι τα τραύματα και τα πλήγματα, που αλλοιώνουν τον ψυχισμό, ο οποίος θα εκφραστεί όχι μόνο με «διεστραμμένο» συναίσθημα, αλλά και αντίστοιχη σκέψη. Οι διάφορες μορφές βίας το μόνο που πετυχαίνουν είναι να πείθουν τον αποδέκτη πως είναι ένα κακό, ένα κακορίζικο και ανάξιο πλάσμα, ένα πλάσμα που του αξίζει να κακοποιείται, πως η κακοποίηση αυτή, από τον ισχυρό και εχέφρονα ενήλικο, συνιστά απόδειξη της αγάπης του για το μιαρό αυτό ον και έτσι με την τιμωρία αυτή, την οποία υφίσταται, λαμβάνει την απαιτούμενη αγάπη και προσοχή. Άρα πρέπει να γίνεται αντικείμενο κακοποίησης για να μπορεί να λαμβάνει αυτό που χρειάζεται.... και όχι μόνο...
Μέσω της εκπλήρωσης της απαίτησης αυτής για αγάπη, εξασφαλίζει την «εξουσία» του απέναντι στον ισχυρό και ανηλεή κηδεμόνα. Και ασφαλώς το τελικό δίδαγμα του μυαλού και της ψυχής είναι πως η βία, στις διάφορες μορφές της, είναι το μέσο της διεκδίκησης, αλλά και της απάντησης στις «ενοχλητικές» συμπεριφορές ή αιτήματα των άλλων. Ακόμη και όταν τα αιτήματα των άλλων είναι νόμιμα, τούτος τα σπιλώνει, προκειμένου να μεταφέρει τον τρόπο συσχετισμού με τον ισχυρό σε ετέρες σχέσεις, στις οποίες τη θέση του ισχυρού θα την έχει πλέον αυτός. Και αυτή η εξέλιξη συνιστά προϊόν της ταύτισης μαζί του και του συσσωρευμένου θυμού, ο οποίος αναζητάει τα αντικείμενα της εκτόνωσής του.
«Δως μου ό,τι σου ζητώ, για να εξακολουθήσω να σου δίνω αυτό που μου ζητάς... αλλιώς θα σ’ εγκαταλείψω και θ’ αναζητήσω αλλού αυτό που θέλω... πρώτα καταστρέφοντας, ώστε να χύσω, έξω από ‘μένα,  το μίσος που νοιώθω τόσα χρόνια εναντίον σου και να νιώσω δυνατός και έπειτα καταστρέφοντας εμένα  για να ξαναζήσω τον έρωτά μου για ‘σένα...»
Ο άνθρωπος λοιπόν, ο οποίος έχει μισηθεί από τους άλλους, είναι αυτός που θα μισήσει τον εαυτό του. Και όσο περισσότερο συντηρεί το μίσος ενάντια στο ανάξιο και μιαρό εγώ του, τόσο θα μισεί όσους εν δυνάμει του θυμίζουν την κακομοιριά του και όλους εκείνους οι οποίοι βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα από αυτόν. Λένε, «καλύτερα άρχοντας στο χωριό, παρά παλιάτσος στην πόλη». Δοθέντων των ευκαιριών, θα αξιοποιεί τις εκάστοτε κοινωνικές εξελίξεις, προκειμένου να εκβάλλει το μένος του και ν’ αντλήσει ένα αίσθημα αυτοαξίας, το οποίο στερείται το κακορίζικο εγώ του, όπως επίσης και ένα ναρκισσιστικό αίσθημα υπεροχής, που περαιτέρω θ’ αναπαράγει τη σχέση υποταγής με τον προηγούμενο εξουσιαστή.
Στην ακραιφνή και ακραία εκδήλωση τέτοιων φαινομένων διαστροφικής συμπεριφοράς, οι άνθρωποι αυτοί γίνονται εντελώς ανόητοι, διεστραμμένοι και δειλοί. Εφόσον ασφαλώς δεν διαθέτουν κανένα εσωτερικό στύλο προσωπικής ικανότητας και αξίας, που να τους στηρίζει στη ζωή και τις επιλογές τους, ουσιαστικά δεν μπορούν να επιλέξουν ποτέ τίποτα. Δεν διαθέτουν άποψη, γιατί δεν μπορούν να υποστηρίξουν άποψη και γιατί αδυνατούν να κατανοήσουν προηγουμένως τι είναι άποψη και με ποια διαδικασία αυτή σχηματίζεται. Φέρονται και άγονται από το συναίσθημα ή δρουν αγελαία, καθόσον μέσα στην αγέλη αισθάνονται υπαρκτοί και δυνατοί.
Επιπλέον δεν πιστεύουν σε τίποτα καλό, μακροπρόθεσμο και οραματιστικό. Για να κοιτάξει κάποιος κατ’ αυτό τον τρόπο τον κόσμο, προϋπόθεση αποτελεί να έχει αναγνωρίσει και διαγνώσει τη δική του ανάγκη, έτσι έπειτα θα καταλάβει την ανάγκη του άλλου και τελικά θα διαπιστώσει πως με την εύρυθμη συνεργασία μαζί του, θα αντιμετωπίσει τα δεινά και τις δυσκολίες της ζωής, τη μοναξιά και τον φόβο του θανάτου.
 Ο δειλός είναι ασυγκίνητος και απάνθρωπος. Είναι τόσο μικρός και τόσο λίγος για τον εαυτό του, που δεν διαθέτει την πολυτέλεια να εξυπηρετήσει κανέναν πέρα από τον εαυτό του. Το αίσθημα τις μικρότητας, για το τι μπορεί να δώσει, είναι απλωμένο μέσα στον ψυχισμό, όχι ως σκέψη αλλά ως ασυνείδητη αίσθηση του εαυτού. Για να λειτουργεί κάποιος επωφελώς για τους άλλους, απαιτείται μία εσωτερική πίστη στην ικανότητά του να πράξει κάτι τέτοιο και έναν πλούτο εσωτερικό, που του περισσεύει και δεν φείδεται να μοιραστεί. Ο δειλός δεν διαθέτει υλικό για να το μοιραστεί. Το μόνο που διαθέτει, σε περίσσια ποσότητα, είναι καταστροφή και αυτή είναι που θέλει να μοιραστεί. Και αυτή η ανάγκη ξεπηδάει λαθραία πίσω από δηλώσεις του τύπου, «δεν αξίζει κανένας, δεν χρωστώ σε κανέναν, για ‘μένα ποιος νοιάζεται». Και αν ποτέ πράξουν οτιδήποτε καλό, αυτό συνιστά προϊόν πειθαναγκασμού και κοινωνικής υποταγής, ή προσπάθεια να εξασφαλίσουν τα εύσημα ή άλλα οφέλη.
Οι άνθρωποι που εκφράζουν ρατσιστικό συναίσθημα και συμπεριφορά, αγαπούν αυτούς που μισούν, γιατί τους χρειάζονται για να τους μισούν και γιατί δημιουργούν τον κόσμο, μέσα στον οποίο θέλουν να ζήσουν. Εάν τους βγάλει κανείς από την κόλαση στην οποία βρίσκονται, για να τους προσφέρει τον παράδεισο, θα είναι σαν να τους πυροβολεί. Μέσα τους έχουν απόβλητα και χρειάζονται αυτούς, πάνω στους οποίους θα τα ακουμπάνε και έπειτα θα τα ξαναπαίρνουν πίσω. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους οι φασίστες ακολουθούν, αναζητούν και αγαπούν την παρανομία και το έγκλημα. Ο κόσμος μέσα τους είναι μιαρός και μιαρό τον θέλουν και έξω τους. Όμως πέρα από αυτό, νοιώθουν μία βουλιμική ανάγκη καταξίωσης, την οποία μπορούν να ικανοποιήσουν μέσα από τον πλουτισμό και πολύ περισσότερο από τον παράνομο πλουτισμό, που θα τους δώσει την ευκαιρία να καταστρατηγήσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η πίστη εξάλλου στην ασημαντότητα και την κακία τους είναι τέτοια, που δεν θα μπορούσε να τους οδηγήσει σε άλλο δρόμο από αυτόν του εγκλήματος, ώστε δεν πράττουν τίποτα διαφορετικό από το να εκπληρώνουν τις προσδοκίες, που στα χρόνια τις ζωής τους, έχουν διαμορφωθεί γι’ αυτούς.
«...Η σωτηρία»
Κάποτε μου αφηγήθηκαν ένα περιστατικό, σύμφωνα με το οποίο, μία κυρία, ειδικός ψυχικής υγείας είχε αναλάβει την ψυχική υποστήριξη ασθενούς που ζούσε σε κάποιο ψυχιατρικό, ίσως και σωφρονιστικό ίδρυμα.

Ο άνθρωπος αυτός ζούσε σ’ έναν χώρο, πιθανά κελί, μέσα στο οποίο εκπλήρωνε όλες του τις βιολογικές ανάγκες, χωρίς να χρησιμοποιεί τις ειδικές κατασκευές υγιεινής που όλοι χρησιμοποιούμε, σε αυτές τις περιπτώσεις. Δεν μίλαγε, δεν λάλαγε, δεν κινούταν καθόλου.
Η κυρία αυτή πήγαινε στις συναντήσεις τους ανελλιπώς και κάθονταν δίπλα σ’ αυτόν τον άνθρωπο, μέσα σ’ αυτόν τον άθλιο χώρο με τα περιττώματα να ζέχνουν δίπλα της, χωρίς και η ίδια να λέει ή να πράττει κάτι, καθόσον αυτός δεν επιθυμούσε κάτι τέτοιο.
Κάποια στιγμή εκείνος σηκώθηκε και της είπε : «Είναι δυνατόν μία κυρία σαν εσάς να κάθεται μέσα σ’ αυτή την βρωμιά;» ...Την πήρε λοιπόν απ’ το χέρι και την οδήγησε σ’ ένα άλλο σημείο, προκειμένου να της προσφέρει ένα καλύτερο περιβάλλον για να τακτοποιηθεί.
Το γεγονός ότι αυτή η γυναίκα επέμενε να κάθεται κοντά σ’ αυτόν τον άνθρωπο, κάποια στιγμή κινητοποίησε κάτι μέσα του, που του έβαλε την ιδέα πως για να κάνει ένας άνθρωπος κάτι τέτοιο γι’ αυτόν, αυτό σημαίνει πως αυτός έχει κάποια αξία. Έτσι αισθάνθηκε την επιθυμία ν’ ανταποκριθεί στις προσδοκίες της γι’ αυτόν.
 Αυτή λοιπόν είναι μία ανάγνωση, που μπορούμε να κάνουμε και για κάποιες πράξεις θυσίας, όταν ασφαλώς (στο πλαίσιο άλλων ψυχικών μηχανισμών, που δεν είναι της παρούσης να εξετάσουμε) δεν συνιστούν αυτοκτονία.
Η επιθυμία ν’ απαλλάξουμε τους ανθρώπους από τη συμφορά τους ξεπηδάει από την ανάγκη μας να σκοτώσουμε την εσωτερική «καταστροφή» και «συμφορά», που αποδεκατίζει, όπως ο καρκίνος, τα μέσα μας και έπειτα να πορευτούμε στον δρόμο που εκπληρώνει το πιο ισχυρό ανθρώπινο ορμέμφυτο, εκείνο που θα σκοτώσει τη μοναξιά και θ’ απαλύνει τη θλίψη του θανάτου.
Φαίνεται λοιπόν πως...,
«Όταν αγαπήσεις τους κολασμένους, θ’ απελευθερωθείς από τα δεσμά σου...»
© 2014 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

Κυριακή 2 Μαρτίου 2014

ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ Α_ΛΟΓΙΚΗ. Η ΦΕΝΑΚΗ ΤΟΥ «ΕΝΟΣ» ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ

Μπέρτραντ Ράσελ και το όριο της λογικής : http://socialpolicy.gr/2014/02/%ce%bf-%ce%bc%cf%80%ce%ad%cf%81%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%bd%cf%84-%cf%81%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%bb-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ba.html

Αυτή ήταν πάντα και η δική μου θέση και νομίζω πως (αν κατάλαβα σωστά) η προσέγγισή μου είναι πάνω κάτω ίδια με του Rusell. Συγκεκριμένα, στο παρελθόν έχω κάνει τον εξής συλλογισμό :

Αν υποθέσουμε ότι υφίσταται κάποια μονάδα, έξω από την οποία δεν υφίσταται κάτι, τότε έχουμε το εξής πρόβλημα :

Αυτή η «Μοναδική Μονάδα», εφόσον μπορεί να οριστεί ως «Υπάρχουσα Μονάδα», ως μονάδα δηλαδή που υφίσταται και γίνεται αντιληπτή, τότε κάπου θα πρέπει και να Κατοικεί.  

Δεν νοείται «μονάδα» που να γίνεται αντιληπτή ως υπάρχουσα και ζώσα, ενώ ταυτόχρονα να μην είναι υπάρχουσα και ζώσα «μέσα σ’ έναν τόπο». Δεν είναι δηλαδή δυνατόν «Να Υπάρχεις Πουθενά». 

Το πρώτο πράγμα λοιπόν που προκύπτει είναι ότι ο τόπος, μέσα στον οποίο αυτή η μονάδα υπάρχει, είναι ευρύτερος αυτής έστω και απειροελάχιστα. Άρα η μονάδα αυτή, παύει να είναι μονάδα, εφόσον τοποθετείται μέσα σε κάτι άλλο, εκτός και αν η μονάδα αυτή ταυτίζεται με τον τόπο αυτόν, αλλά αυτό λίγο μας ενδιαφέρει, εξαιτίας του ακριβώς παρακάτω. 

Το δεύτερο που προκύπτει είναι πως αν αυτή η μονάδα υπάρχει μέσα σ’ έναν τόπο και επειδή η έννοια του τόπου υπονοεί αυτομάτως την έννοια των ορίων (διότι τόπος χωρίς όρια είναι Τόπος χωρίς Τόπο) τότε αυτομάτως ορίζεται και τουλάχιστον ένας ακόμη τόπος που είναι έξω από αυτά τα όρια, δηλαδή έξω από αυτόν τον τόπο («το έξω από έναν τόπο» είναι και αυτό τόπος). Άρα η έννοια της μονάδας αυτής αυτομάτως και απαρεγκλίτως ακυρώνεται ως έννοια, αφού υπάρχει τουλάχιστον άλλος ένας τόπος που μέσα του μπορεί να έχει οτιδήποτε ή και μόνον τον εαυτό του. 

Άρα «Μονάδα Μοναδική» δεν υπάρχει. 

Μία δεύτερη προσέγγιση είναι και η εξής : 

Αν υφίσταται μία «Μονάδα Μοναδική», δηλαδή μία μονάδα έξω από την οποία δεν υπάρχει κάτι, αυτό σημαίνει πως η μονάδα αυτή γίνεται Αντιληπτή.  

Κάτι δηλαδή που υφίσταται, αλλά που δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό, κάτω από οιαδήποτε συνθήκη και από κανέναν, δεν έχει καν νόημα να μιλάμε γι αυτό. Ή μάλλον δεν μιλάμε καν γι’ αυτό, αλλά για κάτι άλλο (είτε μιλάμε σωστά είτε λάθος γι' αυτό το άλλο) και δεν το έχουμε καταλάβει. Νομίζουμε δηλαδή πως μιλάμε γι’ αυτό. 

Δηλαδή, η πρόταση : «μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι μη αντιληπτό» ισούται με την φράση : «μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι για το οποίο δεν μπορούμε να μιλάμε, δηλαδή για κάτι για το οποίο δεν υπάρχει τίποτα, από αυτό, μέσα στο κεφάλι μας». 

Το νόημα αυτής της δεύτερης πρότασης είναι Αδύνατο. 

Συνεπώς, κάτι που «Υφίσταται» είναι κάτι που «Αυταπόδεικτα» γίνεται «Αντιληπτό».  
 
Αν λοιπόν κάτι γίνεται αντιληπτό έχουμε δύο προβλήματα να λύσουμε :
1.      Από ποιον γίνεται αντιληπτό
2.      Ως προς τι γίνεται αντιληπτό 

Θα ξεκινήσω από το δεύτερο πρόβλημα :
Κάτι που γίνεται αντιληπτό σημαίνει πως έχει κάποιες «Ιδιότητες», βάσει των οποίων γίνεται αντιληπτό και αναγκαστικά προσδιορίζεται.  

Αν όμως αυτό το κάτι διαθέτει κάποιες ιδιότητες, αυτό σημαίνει πως δεν διαθέτει τις ακριβώς αντίθετες ιδιότητες ή κάποιες άλλες. Άρα αυτή η «Μοναδική Μονάδα» ως έννοια αυτοακυρώνεται, Καταρρέει, αφού το μοναδικό αυτό αντικείμενο δεν περιλαμβάνει τα πάντα μέσα του. 

Εν συνεχεία, το πρώτο πρόβλημα έχει να κάνει με το «Υποκείμενο» της Θέασης. Το υποκείμενο λοιπόν αυτό, εφόσον μιλάμε για μία μοναδική μονάδα, δεν μπορεί να είναι άλλο από την ίδια τη μοναδική μονάδα. 

Τα ερωτήματα λοιπόν που ανακύπτουν είναι δύο :
α.     Πως γίνεται «Ένα Μοναδικό Υποκείμενο» να θωρεί «Ένα Μοναδικό Υποκείμενο», αφού Δεν έχει αντίληψη του εαυτού του, εφόσον δεν υπάρχει έξω-εαυτός. Επίσης πως γίνεται κάτι να αυτοκοιτιέται όταν δεν μπορεί, μέσα σ’ έναν χώρο, να στρέψει τη ματιά του πάνω του, αφού δεν υπάρχει (σύμφωνα με τα παραπάνω) ευρύτερος (αυτού) χώρος.
 
β.      Αν αυτό το κάτι διαθέτει πάνω του ένα όργανο παρατήρησης, τότε αυτομάτως υποπίπτει στα συνεπαγόμενα του συλλογισμού περί ιδιοτήτων (βλέπε παραπάνω).

Ας σκεφτούμε το εξής για να το κατανοήσουμε καλύτερα : Γίνεται «Ένα Μάτι» να κοιτάζει «Αυτό το Ίδιο Μάτι» ; 

Σε κείμενα του χώρου αυτού έχω ήδη, αλλά εντελώς περιεκτικά, συλλογιστεί πάνω σ’ αυτά, πλέον μέσα σ’ ένα ψυχολογικό πλαίσιο, αλλά καταδεικνύοντας τις φιλοσοφικές βάσεις του αιτήματος για την αναγνώριση του πλουραλισμού. Τα κείμενα αυτά είναι : 

1.      2. ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΦΡΑΝΚΕΝΣΤΑΪΝ
 
2.      ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΟΥ ΕΘΙΣΜΟΥ Ή Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ

 Δύο πράγματα πια με ενδιαφέρει, για άλλη μία φορά, να καταδείξω:
1.      Ο ολοκληρωτισμός είναι κατάσταση «άλογη» και συνεπώς «ανύπαρκτη». Στο βαθμό που υφίσταται, γίνεται στο πλαίσιο τοπικών φαινομένων και ως εκφάνσεις (στιγμιαίες εκρήξεις δηλαδή) των φαντασιώσεων και του συμβολικού χρόνου.
(για την έννοια του συμβολικού χρόνου, ανατρέξτε εδώ :

2.      Οι απόλυτες θέσεις στα ζητήματα της ψυχολογίας (ο χώρος δηλαδή που μ' ενδιαφέρει, αλλά λογικά και αλλού) πρέπει να αποφεύγονται, αν μη τι άλλο, πρέπει να εξετάζονται ενδελεχώς και να διατυπώνονται με μεγάλη φειδώ. 

Η μόνη απόλυτη θέση που εμένα μου φαίνεται (γενικότερα) αποδεκτή είναι πως δεν είναι αποδεκτές οι απόλυτες θέσεις. 


Τι σημαίνει αυτό ;
 
Ασφαλώς εδώ δεν αναφέρομαι σε κάποιο είδος σχετικισμού. Αυτό που περισσότερο ισχυρίζομαι είναι πως τα πράγματα που λειτουργούν (έτσι όπως λειτουργούν) κατά τρόπο αξιωματικό, έξω δηλαδή από το πλαίσιο κάποιας ντετερμινιστικής θεώρησης, δεν πρέπει να είναι και πολλά. Μάλιστα κάποια από αυτά είναι φαινομενικά απόλυτα. Δηλαδή το χωροχρονικό εύρος τους είναι περιορισμένο. Η βαρύτητα  επί παραδείγατι, είναι ένα φαινόμενο που στο παρελθόν φαινόταν πως ισχύει καθολικά. Όσο όμως διευρύναμε τη γνώση μας για τον κόσμο, σιγά σιγά  διαπιστώσαμε πως το φαινόμενο αυτό παραμετροποιείται. 
 
Ίσως υπάρχει και μια δεύτερη απόλυτη θέση. Οι αναγωγές που κάνουμε από τα μαθηματικά στην αστροφυσική (μπορεί και το αντίθετο, δεν ξέρω), την φιλοσοφία (που εμπεριέχει όλες τις επιστήμες), τις κοινωνικές επιστήμες και αλλού αποδεικνύουν το εξής :

Η γνώση μπορεί μεν να τεμαχίζεται, για μεθοδολογικούς λόγους, σε ταξινομικά συστήματα (επιστήμες), ώστε να γίνεται αναλύσιμη, ερμηνεύσιμη και κατανοητή, αλλά αυτό δεν ακυρώνει τον ενωτικό της χαρακτήρα. Ήτοι :  
 
«Η γνώση είναι ενιαία». Οι οπτικές διαφέρουν ...


                Να ‘στε καλά !

© 2014 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2014

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Kiss_Rodin (Ας ελπίσουμε η επικοινωνία να λαμβάνει κάποιες φορές, έξω από τον αισθησιασμό, την αρμονική ευγλωττία του "Φιλιού του Rodin")
Επικοινωνία: Μάλλον ένα ακανθώδες και κάποιες φορές όχι πολύ ευχάριστο θέμα, όταν μπαίνουμε στον κόπο να αξιολογήσουμε και να ερμηνεύσουμε τις επικοινωνιακές μας συναλλαγές.
Κατ’ αρχήν, το ζήτημα της επικοινωνίας δεν αποτελεί το αντικείμενο ενός ενιαίου επιστημονικού κλάδου. Εξετάζεται από τη μαθηματική επιστήμη, την κυβερνητική, την ψυχολογία, και πάει λέγοντας
Δυο τρία πράγματα θα ήθελα πρωτίστως να καταθέσω όσο μπορώ πιο περιεκτικά :
1.      Η επικοινωνία, όπως και η συμπεριφορά (δηλαδή το να συμπεριφέρεται κάποιος), λένε πως είναι διαδικασίες οι οποίες Δεν Έχουν Αντίθετό Τους. Δηλαδή : Όπως δεν μπορεί κάποιος να μην συμπεριφέρεται, κατά τον ίδιο τρόπο δεν μπορεί και να μην επικοινωνεί.
Το αν υπάρχει Θεός είναι ένα ζήτημα αμφιλεγόμενο. Το αν επικοινωνεί κάποιος, δεν είναι ζήτημα προς συζήτηση. Συμβαίνει αξιωματικά. Δηλαδή : Ακόμη και όταν στέκεται κάπου μόνος του και κοιτάζει το “εξωδιάστημα”, ή ακόμη και όταν, στη διάρκεια μιας έντονης συνδιαλλαγής (λεκτικής ή άλλης) με κάποιον, αποχωρεί από τη “συνομιλία”, τότε επικοινωνεί κάτι στον άλλον. Μεταφέρει δηλαδή πληροφορίες για τη διάθεση του απέναντι σε κάποιον κλπ. Η αποχώρηση από τη συνομιλία δεν συνεπάγεται μη επικοινωνία. Απλά σημαίνει, “Θέλω Ν’ Αλλάξω Τον Τρόπο Που Συνομιλώ Μαζί Σου”.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο λοιπόν, θεωρητικοί από το χώρο της μαθηματικής επιστήμης, φαίνεται πως έχοντας συνδέσει την πληροφόρηση με την επικοινωνία, ορίζουν ως πληροφόρηση τη διαδικασία εκείνη κατά την οποία ένα “σημείο” (δηλαδή το στοιχείο που φέρει το μήνυμα) όχι μόνο μεταφέρει πληροφορία για ένα σύστημα (με την έννοια σύστημα εννοούμε οτιδήποτε, πχ έναν άνθρωπο) την οποία θα λάβει ένας δέκτης τροποποιώντας έτσι την άποψή του για το “σύστημα”, αλλά ταυτόχρονα (και αυτονόητα από το ακριβώς προηγούμενο) τροποποιεί αυτόν.
Θα μπορούσαμε λοιπόν να ισχυριστούμε πως η επικοινωνία είναι μία διαδικασία δυναμική, “ζωντανή”, αδιάλειπτη και μάλλον “κβαντική - οσμωτική” εννοώντας με αυτό, μία συνεχόμενη διαδικασία αλληλεπίδρασης, σύμφωνα με την οποία μία δομή (πχ ένας άνθρωπος) δέχεται υλικό (πληροφορία) που τον τροποποιεί και αυτός με τη σειρά του στέλνει ξανά πίσω υλικό για να προκαλέσει εκ νέου μία δομική τροποποίηση.
Για μία ακόμη φορά συναντάμε την έννοια του “αδιαχώρητου” και της “ενότητας”, για την οποία έχω πολλάκις αναφερθεί στο παρελθόν. Αυτό στο οποίο θέλω να καταλήξω, είναι ότι μέσα από ψυχικές διαδικασίες, μεταβολίζουμε συνεχόμενα υλικό που κινείται απ’ έξω προς τα μέσα μας (και τανάπαλιν ασφαλώς) και στο βαθμό που αυτή η οσμωτική λειτουργία, αυτή η ροή διεκπεραιώνεται μέσα από ένα συμβατικό καλούπι και όχι αυθορμήτως και αυτορυθμιζόμενα, τότε τα συμφέροντα των επιμέρους στοιχείων ενός συστήματος πλήττονται. Σε απλά ελληνικά, όταν κατά την συναλλαγή μας (επικοινωνία) με άλλους, επιβάλλουμε όρους που δεν έχουν κάποια λογική, κάποιον ντετερμινισμό (αιτιοκρατία), τότε αυτή διεκπεραιώνεται με τρόπο παθολογικό, διαταραχτικό και σύνηθα οδυνηρό. Και αυτό, υποθέτω, είναι το εγγενές σφάλμα των ρατσιστικών ή των συγκεντρωτικών (πολιτικών, οικονομικών...) συστημάτων, πράγμα που ασφαλώς τα καθιστά ασταθή, μιας και οι ανάγκες μιας απρόσκοπτης επικοινωνιακής ροής δεν παύει ποτέ να υφίσταται.
2.      Ένα δεύτερο πράγμα που θα ήθελα να θίξω, είναι αυτό το οποίο λαμβάνει τη θέση του συμπτώματος στην επικοινωνιακή συναλλαγή και που οι συστημικοί ψυχολόγοι ονομάζουν “στίξη”. Ασφαλώς αυτός ο όρος έχει περιγραφική και όχι ντετερμινιστική αξία. Δηλαδή, μας περιγράφει κάτι και δεν μας εξηγεί γιατί αυτό συμβαίνει. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό : Σε μία δυσχερή “συνομιλία” (σε μία δηλαδή κατάσταση κατά την οποία δύο άνθρωποι ανταλλάσσουν πυρά, στην προσπάθειά τους να διευθετήσουν ένα ζήτημα και οι δύο ισχυρίζονται ότι η συμπεριφορά του καθενός είναι απόρροια της ανάρμοστης συμπεριφοράς του άλλου. Και έτσι η συναλλαγή τους καθίσταται ένα “Σισύφιο” μαρτύριο που δεν έχει τελειωμό.
3.      Μία τρίτη επισήμανση που θα ήθελα να κάνω για τη διαδικασία της επικοινωνίας αναφέρεται στα είδη της (δηλαδή στους τρόπους εκφοράς της, έκφρασής της). Και ως τέτοια εννοώ την “αναλογική” και την “ψηφιακή” επικοινωνία.
Αναλογική επικοινωνία είναι, επί παραδείγματι, να δείξω σε κάποιον τη βρύση με ύφος λιγωμένο, ενώ ψηφιακή είναι να του ζητήσω ένα ποτήρι νερό γιατί διψάω. Η αναλογική επικοινωνία μπορεί να μεταδώσει μεγαλύτερο εύρος πληροφοριών, αλλά με μικρότερη ακρίβεια, με αποτέλεσμα να επιτρέπει μεγάλα περιθώρια πολυσημίας (δηλαδή παρερμηνείας), ενώ η ψηφιακή το ακριβώς αντίθετο.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τον προφορικό και το γραπτό λόγο. Στον προφορικό λόγο μπορούμε να μεταδώσουμε πιο εύκολα διαφορετικού τύπου πληροφορίες, ενώ στον γραπτό δυσκολότερα. Ο τόνος της φωνής, οι σωματικές κινήσεις συνιστούν αναλογική επικοινωνία, οι οποίες επιτρέπουν σε κάποιον να καταλάβει καλύτερα πως να συσχετιστεί μαζί μας.
4.      Ένα τελευταίο πράγμα που θέλω να επισημάνω είναι ότι η επικοινωνία περνάει μέσα από τις εσωτερικές συνιστώσες καθενός. Δηλαδή επικοινωνούμε βάσει του εσωτερικού υλικού που έχουμε δομήσει μέσα μας. Αυτό το υλικό είναι ο βασικός παράγοντας που θα παράγει τη συγκεκριμένη, κάθε φορά, ερμηνεία του μηνύματος για να εξυπηρετήσει, περισσότερο ή λιγότερο, τις παραπάνω επικοινωνιακές διαδικασίες με τους όρους που προϋποθέτουν.
Παρακάτω θα παραθέσω τρία παραδείγματα προβληματικής έως και πραγματικά κακής επικοινωνίας και ένα παράδειγμα αποτελεσματικής επικοινωνίας υπό την έννοια της εξυπηρέτησης της αδιάλειπτης ροής.
1.      Ένας φίλος μου περιέγραψε το εξής περιστατικό:
- Μία ημέρα, καθ’ οδόν προς το χώρο εργασίας μου, πήρα μία κλίση από τροχονόμο για παράβαση του κώδικα. Αφού τον ευχαρίστησα ευγενικά και χαμογελάσαμε και οι δύο για τη χαριτωμένη μου αντίδρασή μου (που σημειωτέον δεν περιείχε ούτε παρακάλια, ούτε δικαιολογίες, ούτε προπηλακισμούς ή απειλές), αποχώρησα για τη δουλειά μου. Όταν κάποια μέρα βρέθηκα έξω από το αστυνομικό τμήμα στο οποίο ο τροχονόμος (κατά τα φαινόμενα) υπηρετούσε, τον κοίταξα με νόημα και χαμογέλασα. Εκείνος τότε μου ανταπέδωσε ένα βλέμμα αρκετά επιθετικό, ώστε έστρεψα το κεφάλι μου και έφυγα με βήμα γοργό. Το νόημα του χαμόγελου ήταν: «A! βρε ατιμούλη, πάλι για κλίσεις βγήκες; Μας τάραξες! Αλλά δεν πειράζει, βάρα τους όλους!» και η διάθεση ήταν να επικοινωνήσει κάτι λίγο σκωπτικό και καθόλου ειρωνικό ή επικριτικό. Το μήνυμα μου όμως ερμηνεύτηκε ως “βολή”. Μπορείς να με διαφωτίσεις γιατί συνέβη αυτό, ενώ την πρώτη φορά δεν παρερμήνευσε το οτιδήποτε και υπήρξε αρκετά  φιλικός;
- Το γεγονός ότι ήσουν σε απόσταση, αυτό αυτομάτως σε ενέταξε σ’ ένα χώρο περισσότερο “μαζικό”, περισσότερο απρόσωπο. Αυτό διευκολύνει τη λειτουργία κάποιον μηχανισμών που εξυπηρετούν την εκδήλωση επιθετικότητας.
- Ναι, αλλά έστω και έτσι, γιατί να νοιώθει επιθετικότητα εναντίον μου, αφού δεν του έχω κάνει κάτι;
- Προφανώς γιατί θεώρησε ότι όπως όλοι τον αποδοκιμάζουν, επειδή κόβει κλίσεις, το ίδιο έκανες, εκείνη τη στιγμή  και εσύ
- Μα αυτό είναι κάτι άδικο, παράλογο και δυσπραχτικό. Κατ’ αρχήν δεν κάνουμε όλοι τα ίδια πράγματα και κατά δεύτερο λόγο, αν όλοι ερμηνεύαμε τους άλλους βάσει ενός συγκεκριμένου βιώματος, θα σχιζοφρενούσαμε. Θα μπορούσε τουλάχιστον, αν δεν ήταν σίγουρος για το νόημα του χαμόγελου, να διατηρήσει συναισθηματική ουδετερότητα
- Η αλήθεια είναι ότι μερικοί άνθρωποι έχουν αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους, για τη συμπεριφορά τους, για το ποιόν τους εν τέλει. Αυτό δημιουργεί ενοχή και εν συνεχεία αδικαιολόγητο θυμό, ο οποίος όμως εκτοξεύεται εναντίον άλλων ανθρώπων, οι οποίοι για κακή τους (κάποτε) τύχη έχουν τέτοια χαρακτηριστικά, ώστε να υπενθυμίζουν στους πρώτους την βιούμενη, από τους ίδιους, κατωτερότητά τους. Ασφαλώς όμως επειδή δεν είναι και πολύ ευγενικό αφενός και εύκολο αφετέρου να παραδεχτείς ανοιχτά ότι αντιπαθείς κάποιον χωρίς λόγο, αφού ποτέ δεν σ’ έχει πειράξει, ισχυρίζεσαι (μέσα σου και έξω σου) ότι ο άλλος είναι εχθρικός μαζί σου, οπότε και του επιτίθεσαι, φραστικά, σωματικά ή όπως αλλιώς μπορείς. Έπειτα οι άλλοι αντιδρούν απορριπτικά απέναντί σου και έτσι η κακή εικόνα για τον εαυτό σου επιβεβαιώνεται, για να συνεχιστεί τελικά ο φαύλος κύκλος της δύστοκης επικοινωνιακής συναλλαγής. Να σημειώσω πάντως πως τέτοιες συμπεριφορές, λίγο πολύ, όλοι τις έχουμε εκδηλώσει. Μόνο που κάποιοι το κάνουν εκ συστήματος...
- Δηλαδή ισχυρίζεσαι πως και στην περίπτωσή μου έγινε ακριβώς αυτό;
- Τι να σου πω; Αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να σκεφτώ κάποια άλλη εκδοχή, τουλάχιστον με όλα όσα μου έχεις διηγηθεί…
2.      Μία άλλη περίπτωση πραγματικά κακής επικοινωνίας, που εμπεριέχει σε επαρκή βαθμό το στοιχείο του “κακού» ή αλλιώς εχθρικού, είναι και η εξής :
Όπως έλεγε και ο Φρόιντ (τον οποίον σημειωτέον πολλοί θαυμάζουνε), “αν θέλεις να τιμωρήσεις πολύ κάποιον, κάντον «Βασιλιά»”: Αυτό σημαίνει πως με το να τον καθίσεις (χωρίς προηγουμένως να τον έχεις ακριβώς ρωτήσει) στο θρόνο του βασιλιά, μπορείς να απευθύνεις στο πρόσωπό του τις μέγιστες αξιώσεις. Να κάνει τα πάντα για ‘σένα, να αγγίζει τα όρια της τελειότητας, ν’ ανταποκρίνεται σ’ όλα σου τα αιτήματα, να γίνεται θυσία και ασφαλώς στο τέλος, για να μην πολυλογούμε, ...να πεθάνει, μιας και αυτός είναι πραγματικά ο στόχος σου, για ν’ απαλλαγείς οριστικά πια από αυτόν. Και ασφαλώς όταν λειτουργεί όπως ορίζει η φύση του, με ελαττώματα, ιδιοτροπίες, δυστοκίες, κατακεραυνώνεται χωρίς δεύτερη εξέταση ή κουβέντα. Αλλά και όταν οι πράξεις του δεν είναι τέτοιες, ώστε να επισύρουν τη μομφή, τότε το νόημα αυτών των πράξεων διαστρέφεται, ώστε να ταιριάξει στην ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ενός ΝΕΥΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΙΚΟΥ, που αρνείται πείσμονα να καταλάβει ότι η ΜΟΝΑΞΙΑ του δεν οφείλεται σε τίποτε άλλο, παρά στην αστείρευτη έκχυση δηλητηρίου εναντίον όλων όσων θα μπορούσαν να περάσουν σταδιακά στο χώρο των ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ή των ΔΙΑΦΥΛΙΚΩΝ του συναλλαγών.
3.      Μία τρίτη περίπτωση όχι κακής υποχρεωτικά, αλλά σίγουρα προσκομματικής επικοινωνίας έχει ως αποτέλεσμα τα όσα είπαμε παραπάνω περί “στίξης”. Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, βλέπουμε συχνά ζευγάρια, όπου τα μέλη τους έχουν μια αρκετά σταθερή ή τουλάχιστον περιοδικά επαναλαμβανόμενη, ανταλλαγή πυρών.
Το απολύτως βέβαιο είναι ότι τα αίτια των διαπληκτισμών τους δεν είναι βασικά “αυτό που φαίνεται”, μα κυρίως “αυτό που δεν φαίνεται”, είτε είναι ενδοατομικό (δηλαδή που ν’ αφορά την ίδια τους την προσωπικότητα) είτε διαπροσωπικό, ώστε οι επικοί, κάποιες φορές, καυγάδες (και “αλυσιδωτές λεκτικές εκτροπές” του τύπου “εσύ που έκανες αυτό, εσύ που είπες εκείνο” ) δεν προκύπτουν παρά από αφορμές, για να εκφράσουν καμουφλαρισμένα την καταγγελία, το παράπονο και το θυμό για τον σύντροφό τους, ο οποίος αρνείται ν’ ανταποκριθεί στα θέλω τους. Η αλήθεια είναι ότι η διένεξη τους υλοποιείται μέσα από το χώρο του συμβολικού, δηλαδή μέσα από την αφορμή και όχι μέσα από το αίτιο. Το χειρότερο δε είναι πως όταν αυτή η συμβολοποίηση επενδυθεί με μία δεύτερη συμβολοποίηση που προωθούν, από τη φύση τους, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλα μιντιακά μέσα, τότε το όλο πράμα γίνεται πραγματικά «βαβέλ”.
Και είναι πραγματικά άσχημο και οδυνηρό το γεγονός ότι τα μέλη ενός τέτοιου ζευγαριού αδυνατούν να βάλλουν μία τελεία σ’ αυτό το μαρτύριο, ώστε να επανεξετάσουν, μ’ έναν περισσότερο ειλικρινή τρόπο, τις διενέξεις και τα αιτήματά τους, με αποτέλεσμα τελικά η όλη επικοινωνιακή συναλλαγή, να κατρακυλάει κάποια στιγμή, στον απόπατο και την ντροπή... Και τότες σκέφτονται : “Πως γίναμε έτσι;...”. Επιπλέον, πέρα από το στοιχείο της εξάρτησης, που εμποτίζει όλο και πιο σταθερά τη σχέση, (πράγμα που δεν θα θίξουμε επί του παρόντος), τα άτομα συνδέονται μέσα από αυτή τη συστηματική ανταλλαγή επιθετικότητας η οποία (με διάφορους τρόπους και στηριζόμενη σ’ έναν επιβαρημένο ψυχισμό) γίνεται εθιστική και ως το μοναδικό  πλαίσιο επικοινωνίας των δύο ανθρώπων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, κάθε φυσιολογική συναλλαγή με το άλλο φύλο καταλήγει να φαντάζει από αλλόκοτη ως  αδιάφορη, για να γίνει συνεπώς ανέφικτη και να κατοχυρώσει τον εγκλωβισμό στη βιούμενη κόλαση της υπάρχουσας σχέσης.
Για να μην καταλήξουμε οι άνθρωποι να ευτελίσουμε τη συμπεριφορά μας και να εξευτελίσουμε τους εαυτούς μας κατρακυλώντας στον απόπατο της απρέπειας, της κακεντρέχειας και της κακογουστιάς, στις περιπτώσεις κακής συναλλαγής, καλό είναι κάποιες φορές να κάνουμε μία πραγματική παύση, για ν’ αναθεωρήσουμε τη θέση μας. Αυτή η ανάπαυλα μόνο καλό θα κάνει, όπου και αν τελικά οδηγήσει.
4.      Το τελευταίο παράδειγμα αφορά σε μία αρμονική επικοινωνιακή συναλλαγή.
Χμ! Πως ακριβώς να την περιγράψει κανείς αυτή...
Έχεις το φίλο σου δίπλα σου, κάθεσαι κοντά του, είναι ζεστός και εκπέμπει μία ψυχική μυρωδιά σαν άρωμα από γλυκό τριαντάφυλλο.  Ο μεταξύ σας λόγος έχει σταθερή ροή. Όχι σταθερή μορφή, αλλά σταθερή ροή. “Λόγος” είναι και να σωπαίνεις, να δηλώνεις κάτι, να μετακινείσαι μέχρι το απέναντι τραπέζι και να επιστρέφεις, να ρωτάς κάτι, να ησυχάζεις. Το ερώτημα είναι αβίαστο, σέβεται το χώρο του άλλου, δεν τίθεται για να θεραπεύσει τον ακοίμητο κλονισμό αυτού που βάλλεται συνέχεια από την αμφιβολία. Η απόκριση έρχεται ήσυχη, αδογμάτιστη, φυσική, αρκετές φορές μετά από αρκετή σκέψη, μα πάντα απόλυτα ειλικρινής. Το όλο πράμα (όποιο και αν είναι αυτό) “συνομιλείται” χωρίς υπεκφυγή, χωρίς μομφή, χωρίς βία, παραφορά ή καταναγκασμό. Κάποιες φορές σκεπτικιστικά, σκωπτικά, γιατί όχι και λίγο αυτοσαρκαστικά. Ο “Λόγος” τα έχει ανάγκη όλα...
Ο αυτοσαρκασμός είναι διαδικασία αυτεπίγνωσης, μ’ έναν λιγότερο οδυνηρό τρόπο, που διοχετεύει τη θλίψη που προκύπτει κάποιες φορές από την ενδοσκόπηση, στη σκέψη και το συναίσθημα, ώστε να γίνει αντικείμενο περαιτέρω επεξεργασίας. Η σκωπτικότητα είναι μια λειτουργία που προωθεί την ενημερότητα. Είναι καλό οι άνθρωποι να έχουμε μια κάποια ανοχή στο πείραγμα του άλλου, ο οποίος μ’ έναν ιδιάζοντα και χαριτωμένο τρόπο μας φέρνει μπροστά στον εαυτό μας. Όμως για να το πετύχουμε αυτό, είναι ανάγκη να μη βιώνουμε συνεχώς τον κλονισμό της ταυτότητας ή το γκρέμισμα της προσωπικότητάς μας.
... Και εκεί που κάθεσαι, σηκώνεται κάποια στιγμή και σου λέει, έχω αυτό το βιβλίο για το θέμα που σ’ ενδιαφέρει. Ασφαλώς δεν το βρίσκει γιατί βολοδέρνει συνεχώς στο σύμπαν, όμως...
...Η Επικοινωνία με τον Απομακρυσμένο Διακομιστή Επετεύχθη...
                   Σας Φιλώ J
               Καλό σας βράδυ
© 2014 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2014

ΝΑ ΖΕΙΣ Ν’ ΑΓΑΠΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΕΙΣ

                                                    Τούτη την ανάρτηση αυτού εδώ του “ΒιΒλίου”,
                                                    όπως μερικοί αποκαλούν το χώρο αυτό,
                                                    την αφιερώνουμε σε όσους βέβηλα πατήσαν εδώ μέσα, 
                                                    και στους επιστρατευθέντες προσκεκλημένους τους.

                                                    Μπερδεύοντας τον κόσμο του μυθικού με τους ακανθώδεις 
                                                    ασπαλάθους που αρχέγονα κεντάνε την καρδιά τους,

                                                    … όχι επειδής δεν απεδέχθεισαν τα όσα αποπειράθηκαν να 
                                                     κατανοήσουν…,
                                                     μα επειδής ήρθαν εδώ… για τούτο ακριβώς…!

                                                    μήπως και κάτι, εμείς οι ηλίθιοι, μπορέσουμε ποτέ να  τους
                                                                                        διδάξουμε…

                                                   να μην χτυπούν τα τέκνα των εχθρών, μα να ‘χουν την 
                                                                                         καρδία… 
                                                                          τους ίδιους να χτυπήσουν…


     Έτσι ακριβώς τιτλοφορείται ένα εξαίσιο ανάγνωσμα του Leo Βuscaglia και θα έλεγα πως όμορφα μιλεί.

     Επειδή κατά καιρούς μου έχει καταγγελθεί μία τάση και επικέντρωσή μου στην «αρνητική», την φευκτική πλευρά της ψυχής και ως πηγής του “κακού”, του ναρκισσιστικού, καταναγκαστικού ή σαδομαζοχιστικού τρόπου, υπεργενικεύοντας ως προς τις ανάγκες, τις επιταγές, τις επιθυμίες και τις ενοράσεις της “καρδίας”, ας κάνω μίαν απόπειρα ν’ ανασκευάσω, κατά το δυνατόν, την εντύπωση αυτή.

     …και να εισέλθω και να περιγράψω, στο μέτρο ασφαλώς του εφικτού, τη “θέση” ή αλλιώς την “κατάφαση” ή ακόμη και την “πόρευση” εκείνη, που έστω και ιδεαλιστικά, διανοίγει το ολάνθιστο μονοπάτι της τρυφερής καρδιάς, ακόμη και αυτό της θλίψης, της ερήμωσης και του πικρού πιόματος του ποτηρίου -και τούτο περισσότερο- μέσα από το υλικό όμως του οποίου δεν εξέλειψε ποτέ, αντιθέτως, ... μα τι άλλο... το τρυφερό και αναγεννητικό αίσθημα της «αγάπης». Ένα αίσθημα, που τόσο έχει κοπανηθεί, τσαλαπατηθεί και αλλοτριωθεί, σημασιολογικά και βιωματικά, από τις παραμορφωτικές επιδράσεις της διαστροφικής ανάγκης και αναχαιτιστεί, απωθούμενο καταπιεστικά στα σινθλιφτικά δεσμωτήρια της “καρδιάς”.

     Μα μη νομίσετε πως θα ξεστρατίσουμε τελείως από τα μονοπάτια που έχει ως τώρα διαγράψει τούτη η “απόπειρα”, τούτο τ’ οδοιπορικό… Θα χάναμε τον εαυτόν μας, και δεν το θέλουμε αυτό. Θα λογιστώ αναγκαστικά κάποιες φορές στο τι δεν είναι αγάπη, όμως ίσως και περισσότερο απ’ αυτό, εκείνο που πιότερο έχει αξία είναι να οδοιπορήσουμε στους “εφαλτήριους” τόπους της γένεσής της, στα σημασιολογικά της φανερώματα και στους τρόπους της πραγμάτωσής της, όσο και αν κάτι τέτοιο θα ομοίαζε στον αναλυτικό λόγο, “με κακορίζικο αίτημα κουρελή”,  μιας και το έργο αυτό ανήκει στον χώρο των αναγκών και των επιθυμιών της τέχνης, της ποίησης, της λογοτεχνίας και της ακόμη μεγαλύτερης τέχνης… της Zωής.

      Ο τίτλος της ανάρτησης μας προτρέπει : να ζούμε, ν’ αγαπούμε και να μαθαίνουμε. Το να μπορούμε να ζούμε σημαίνει πως είμαστε ικανοί ν’ αγαπούμε. Το να μπορούμε ν’ αγαπούμε απαιτεί να μπορούμε να μαθαίνουμε. Το να ζούμε σημαίνει τελικά ν’ αγαπούμε, σημαίνει να μαθαίνουμε…

                       Rodin_Thinker

     Το πρωταρχικό αίσθημα της αγάπης, κατά την ψυχαναλυτική θεώρηση, ενεπλέκει τη μητέρα ολικά ή μερικά. Αυτό θα έλεγα πως σημαίνει ότι η παρουσία και περισσότερο η πραγμάτωση της δικής της ζωής στο χώρο του παιδιού και η ικανότητά της να δομεί ένα νέο, κοινό με το τέκνο κόσμο, προδιαγράφει και “μορφώνει” το ψυχικό καθεστώς του παιδιού, δρομολογώντας τον ψυχικό μηχανισμό (με τις σχετικές δομές και λειτουργίες του) στη σύστοιχη ανάπτυξη του καθώς επίσης και στις σχετικές αναπαραστάσεις ή συμβολισμούς, εσωτερικούς (χώρος του φαντασιακού) και εξωτερικούς (χώρος του πραγματικού), που καλείται, σταθερά και σταδιακά, να υλοποιήσει.

     Όλα αυτά σημαίνουν πως στην πραγματικότητα οι κηδεμόνες μετέχουν στη ζωή των τέκνων τους, ακόμη και πριν αυτά γεννηθούν, με την ίδια τους την πράξη, την τοποθέτηση, τη βίωση της ζωής, ασφαλώς και πριν τη σύλληψη. Αυτό το ξεδίπλωμα συνεχίζεται προγεννητικά και μεταγεννητικά εκφέρεται πλέον άμεσα και μάλλον ακραιφνώς πάνω στον απόγονο. Μία βασική ιδιότητα της ζωής είναι η ενότητά της, πράγμα το οποίο, στον ψυχαναλυτικό χώρο, θα μπορούσε να γίνει αντικείμενο πραγμάτευσης στο πλαίσιο της "φυλογένεσης", όμως μια τέτοια κουβέντα κρύβει αρκετές παγίδες και ασφαλώς απέχει από το να είναι της παρούσης.

     Ο τρόπος λοιπόν που οι γονείς αγκαλιάζουν, συμμερίζονται, ζεσταίνουν, ανακουφίζουν, ικανοποιούν, χαροποιούν και συνομιλούν με το τέκνο τους, η συνέχεια, η συνέπεια και ο συντονισμός στη συμπεριφορά τους, θα εξαπλώσει μέσα του το καθεστώς της τωρινής και της κατοπινής του ευτυχίας ή συμφοράς. Ο Ericson και ο Fromm, δύο ψυχαναλυτές, πέραν των καθιερωμένων και των αναγνωρισμένων μορφών στο χώρο,  έχουν πει πολλά σχετικά με αυτά ακριβώς, μ’ έναν τρόπο μάλλον ολιστικό, που αναδεικνύει μία φιλοσοφία ζωής και που συνολικά, εμένα προσωπικά, με αγγίζει σημαντικά.

     Εδώ λοιπόν δομούνται και μέσα σ’ αυτό το πρωταρχικό πλαίσιο οι καταβολές της κατάφασης, της ενότητας με τον κόσμο και της ανελισσόμενης ανθρωπιάς. Ως εκ τούτου, τα αρχικά καλά αντικείμενα (και όχι τα πρωταρχικά) και μάλιστα όχι χρονικά, αλλά ψυχονοητικά, αναφέρονται κυρίως στον εαυτό. Τι σημαίνει αυτό; Πως το πρώτο αντικείμενο της αγάπης καθίσταται αναγκαστικά, αξιωματικά και απαρέγκλιτα η ίδια η ατομική ύπαρξη, καθόσον είναι αδύνατον να βιώσει κάποιος ένα όποιο συναίσθημα ή εν προκειμένω ένα θετικό συναίσθημα για κάποιον άλλον, αν έχει αποκηρύξει εκ προοιμίου τον ίδιον του τον εαυτό, πολιτογραφώντας την όποια τρυφερή απόκριση στην πατρίδα του άγνωστου και του αλλοδαπού.

     Έτσι λοιπόν διαμορφώνεται μια πρώτη θετική και λειτουργική συναλλαγή με την ίδια την ατομική ύπαρξη, η οποία συναλλαγή ασφαλώς εξελίσσει προοδευτικά τον αρχικό της συντονισμό με τον έξω κόσμο διευρύνοντας τα όρια της, ώστε τελικά να τ’ ανοίξει διάπλατα στον άπειρο χώρο του αντικειμένου.

     Αλλά για να ξεφύγουμε λίγο (όχι πολύ!) από τις λογοτεχνικές αποδόσεις της σχετικής έννοιας και να περάσουμε σε μία περισσότερο πραγματολογική ανάλυση, είναι απαραίτητο να κοιτάξουμε εκεί που όλα τα παραπάνω μας οδηγούν.

     Η εμπέδωση μιας “καλής”, αποδεκτής εικόνας για τον εαυτό και τον έξω κόσμο συνεπάγεται αλλά και διεγείρει περεταίρω τη λειτουργική συναλλαγή με αυτόν. Ένας θετικός εξωτερικός κόσμος διεγείρει και αντανακλά μια καλή αυτοεικόνα, αφού οι άνθρωποι εκτιμούμε την ύπαρξη και την αξία μας, από το πώς αυτή επιβεβαιώνεται και αναγνωρίζεται από το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαβιούμε, από το πως δηλαδή καθρεφτίζεται μέσα στα μάτια του άλλου και από τη διάθεσή του απέναντί μας. Όσο περισσότερο η εικόνα για τον εαυτό ολισθαίνει προς τα Τάρταρα και τα εξωτερικά αντικείμενα ερμηνεύονται αναγκαστικά και συνεπώς (κατά τις πρώιμες μαθήσεις μας και κατά τις ανάγκες ανακούφισης της καρδιάς) ως εχθρικά, τόσο περισσότερο η συναλλαγή παρακωλύεται.

      Το άτομο αρχίζει τότε να εισάγεται σταδιακά σ’ έναν κόσμο εξωπραγματικό, τον οποίο βιώνει ως πραγματικό, που ορίζεται από την παραμορφωτική και αλλοτριωτική παρείσφρηση των μηχανισμών άμυνας στην πραγμάτευση με τον άλλον,  τις ιδεολογικοποιήσεις των στρεβλωμένων ψυχικών του αναγκών και ασφαλώς από την έγερση του χείριστου εχθρού: Εκείνου που μπορεί να απολήξει και στην ολοκληρωτική μετατροπή του ψυχικού οργάνου σε ναρκισσιστικού υποκαταστασιακού μηχανισμού, που ολοκληρώνει την ανέγερση ενός κόσμου απομονωτικού και υποστηριζόμενου από τη φιλοσοφία του συμβατικού.

     Και τελικά ο άνθρωπος καταντάει να ζει σ’ ένα χώρο, που στα ουσιώδη του στοιχεία, δεν διαφέρει από τους “περιγραφέντες κυβερνοχώρους” των αναγνωσμάτων επιστημονικής φαντασίας. Ποια είναι αυτά; Το κίβδηλο περιεχόμενο, το “ψευδοκαταξιωτικό”, το “ψευδοσυναισθηματικό”, το “ψευδονοητικό”, το “ψευδοϊδεολογικό”.

“Ο ναρκισσισμός δημιουργεί το “Matrix”

     Η υποκείμενη ψυχική δομή είναι τόσο σαθρή που τα ενδιαφέροντα του ανθρώπου διαλύονται μέσα της πριν καλά καλά συγκροτηθούν και όσα του απομένουν μολύνονται από τη μανιώδη φυγή της ψυχής στην τηλεόραση, το internet, το facebook, τα ηλεκτρονικά παιγνίδια, τα ψώνια, ακόμη και τις υψηλές καλλιτεχνικές αποδράσεις που φέρουν το πρόσχημα της καταξίωσης. Το άτομο είτε μεταβολίζει άχρηστη, για να μην πούμε επικίνδυνη τροφή, που δεν μπορεί να το θρέψει, είτε αδυνατεί να μεταβολίσει ωφέλιμη τροφή και απλά καταπίνει αμάσητα θεάματα και έργα υψηλής αισθητικής και κουλτούρας, για να τα φτύσει από την άλλη, ακριβώς όπως αρχικά τα παρέλαβε.

     Η ζωή θα απαιτεί επίμονα τις επενδύσεις στα αναγεννητικά για τον ψυχισμό αντικείμενα και όσο αυτό το αίτημα θα παραγνωρίζεται, τόσο περισσότερο θα θεριεύουν λυτρωτικά και αναπληρωματικά τα σχετικά υποκατάστατα για να καλύψουν το κενό, ν’ απομακρύνουν υστερικά τη θλίψη και να σκεδάσουν τον εγειρόμενο πλέον, εξ’ αυτών,  φόβο του θανάτου.

     Ένα αυθεντικό αίσθημα αγάπης ξεκινάει από την Ανάγκη του Εαυτού για να καταλήξει σε Επιθυμία του Εαυτού. Από την ανάγκη δηλαδή της ύπαρξης, στην λειτουργική της υλοποίηση, μ’ εκείνα τα μέσα και τους τρόπους που θα παράσχουν μία ουσιαστική εξασφάλιση του πρώτου.

“Ίσως και αυτό ακριβώς να είναι η ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ, μα ταυτόχρονα και η θεμελιώδης εννοιολόγηση της ιδέας της Αγάπης. Όπως και η μοναδική Μοίρα του ανθρώπου, που ως αναπόδραστη, ακριβώς γι’ αυτό εγγυάται την ελευθερία του”

     Αυτό το θεμελιώδες κίνητρο ξετυλίγει λίγο λίγο το κουβάρι της ζωής :

     Ασφαλώς, για να δεσμευτεί κανείς συνειδητά σε μία τέτοια “μοίρα”, πρέπει να έχει έναν εαυτό που να τον νοιώθει Μέσα του και όχι να τον βλέπει, απέναντί του να του σείει το δάχτυλο της ντροπής ή να ξερνάει χολή εναντίον του για την κακομοιριά και τη δυστυχία του. Ούτε έναν εαυτό ο οποίος να του προσφέρει θυμιάματα και πλάνα δώρα μεγαλοσύνης και εξουσίας. Όταν κάποιος βιώνει την ύπαρξή του σαν το “Gollum” στο σχετικό μύθο, τότε επιλέγει αυτομάτως την “πυρά”.

     Σ’ ένα λειτουργικό αίσθημα…

     Ο Αυτοοίκτος δεν έχει καμία θέση.
     Η σύλληψη του εαυτού ως δύσμοιρου ή κατατρεγμένου κάποτε προκύπτει από μία παλινδρομικού, παιδικότροπου τύπου γκρίνια, άλλοτε εξυπηρετεί ανάγκες μαζοχιστικής αυτοθυματοποίησης που ανυψώνει στο χώρο της αγιοσύνης ή σφυροκοπάει ανελέητα τον εχθρό, ενώ άλλες φορές πάλι επιτυγχάνει μία επιταχτική και επιδερμική προσέλκυση προσοχής. Η ουσία όλων αυτών κρίνεται τελικά από αυτό που συνεπάγονται, από αυτό που επιφέρουν ως τελικό “κέρδος” : Και αυτό αφορά στην άρνηση διευθέτησης τους προβλήματος και ανάληψης της ευθύνης της προσωπική σωτηρίας, μέσα από τη διαιώνιση της γκρίνιας και της αυτοσυμφοράς.

     Ο άνθρωπος που δεν βιώνει τον οίκτο για τον εαυτό του, ασφαλώς και δεν μπορεί να τον προβάλει λυτρωτικά, κάποτε και τιμωρητικά (για την κατάντια τους), πάνω στους διπλανούς του. Και γνωρίζει καλά μέσα του πως κάτι τέτοιο ελάχιστα τον τιμάει. Μόνο όταν κάποτε θλίβεται, τότε, όσο του είναι μπορετό, Πράττει... Ό,τι ακριβώς θά ‘πραττε και για τον ίδιο του τον εαυτό αρνούμενος να παραμείνει με τα ποδάρια κολλημένα στα κολλώδη και λασπερά λαγούμια, που σχηματίζονται στα κακορίζικα και πνιγηρά σοκάκια της ανημποριάς

     Οι Θλίψεις της ζωής δεν απωθούνται έξω από τα «όρια» της ύπαρξης, αλλά αφήνονται να κατασταλάζουν συνεχώς μέσα στον πυρήνα της, για να παρασκευάσουν τα υλικά μιας νέας δημιουργίας. Χωρίς θλίψη δεν υφίσταται χαρά, όπως χωρίς Απώλεια δεν υφίσταται γέννηση. Ασφαλώς, εδώ δεν νοείται τίποτα, που να αφορά σε κάποιου τύπου αυτοτιμωριτική θρησκευτική ενοχή και ούτε πλέκεται το εγκώμιο κάποιου τύπου χριστιανικής αγιοσύνης ή ασκητισμού. Το ακριβώς αντίθετο. Αυτό που αποζητιέται είναι η ενοποίηση και όχι η διχοτόμηση της ζωής σε “καλά” και “κακά” “Κλαϊνικά” αντικείμενα.

     Η βάση της ψυχικής παθογένειας, από τη νευροσικότητα, την κατάθλιψη, μέχρι ακόμη και τον ψυχωτισμό συνίσταται πρωταρχικά στην αδυναμία διαχείρισης της απωλείας. Απωλείας λειτουργικών αντικειμένων αρχικώς και ναρκισσιστικών αντικειμένων κατοπινά. Όπως πολλάκις έχω ισχυριστεί, όταν ο ανθρώπινος οργανισμός χάσει τα αντικείμενά του, τότε θέτει στη θέση τους ναρκισσιστικά υποκατάστατα, προς επιβίωσή του. Κενός Χώρος δεν υφίσταται Ποτέ. Ξεχάστε Το. Αυτή η διαδικασία υλοποιείται μέσα σ’ ένα χώρο φαντασιακό (συμβολικό), αλλά και μέσα στο χώρο του πραγματικού. Στην πραγματικότητα η χρήση του φαντασιακού χώρου και του χώρου της πραγματικότητας είναι δεδομένη. Το πρόβλημα έγκειται στο ποια χρήση αυτών των χώρων γίνεται, ποια επεξεργασία πραγματεύεται ο οργανισμός. Το είδος δηλαδή της ψυχικοποίησης (όπως λένε οι αναλυτές) είναι αυτό που θ’ αναδείξει τη συγκεκριμένη ποιότητα του προβλήματος.  Στην περίπτωση που η πρωταρχική απώλεια είναι ολότελα δυσβάσταχτη, η βαριά κατάθλιψη, ο ψυχωτισμός ακόμη και το έγκλημα (ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία, αλλά και τα οικογενειακά και γενικότερα περιβάλλοντα στα οποία φοίτησε ο ψυχισμός) γίνονται δεδομένες εκφάνσεις του προβλήματος.

     Οι σοβαρές καταθλίψεις έχουν ως παθογενή βάση, κατά τη γνώμη μου, τη φυγή από τη θλίψη που προκύπτει από την ανάγκη αντιμετώπισης της οδυνηρής πραγματικότητας, ενώ η “καθημερινή” έως και η εγκληματική παθογένεια, την άρνηση της άρσης του “ναρκισσιστικού εγώ”, εφόσον  ασφαλώς απουσιάζει ένας επαρκής υγιής χώρος για να λάβει τη θέση του και να θέσει σε λειτουργία τις κατάλληλες ψυχικοποιήσεις. Αυτό το τελευταίο, στο οποίο αναφέρθηκα πολλάκις εδώ και παραπάνω, σημαίνει πως οι άνθρωποι καθοδηγούμεθα όχι μόνο από το νόμο του πραξιακού αυτοματισμού, αλλά προχωράμε, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα, σε μία εσωτερική επεξεργασία των πραγμάτων, πριν προβούμε στην εξωτερίκευση τους. Κάποιες φορές δε, δεν προβαίνουμε καν στην εξωτερίκευσή τους, αλλά παραμένουμε σε μία ενδελεχή και μακρόχρονη επεξεργασία στο εσωτερικό, προκειμένου αυτή να αποδώσει “λογιστικά” την κατάλληλη ώρα.

     Με όλα τούτα κάπου θέλουμε να φτάσουμε: Η θλίψη και η χαρά είναι η ακραίες (χωρικά όχι ποιοτικά) διαβαθμίσεις στον άξονα του συναισθήματος και εκφράζουν την συγκεκριμένη κάθε φορά ποιότητά του, που εκπηγάζει από τις εμπειρίες τις ζωής. Το να κρεουργούμε το συναίσθημα για να περάσουμε μόνο στην ανώδυνή πλευρά του, τούτο καταλήγει σε άρνηση, μέχρι υστερία, έως και σχιζοφρένεια. Η εμπειρία διδάσκει πράματα, μ’ έναν τρόπο περισσότερο βιωματικό και ολότελα απαιτητό και ο ψυχισμός που αρνείται μία τέτοια διδαχή, θα μπορούσαμε να πούμε (λίγο κωμικοτραγικά) πως είναι “ανισόρροπος”.

     Βλέπετε λοιπόν, τώρα που πέφτει το πέπλο της συμβατική άποψης, της συμβατικής κουλτούρας, πως η κατάλληλη συμπεριφορά φανερώνεται πια τόσο φυσιολογική, ενώ η ακατάλληλη από βλακώδης έως νοσηρή, μέχρι και ψευδαισθησιακή ;

“Η ψυχοπαθολογία φτιάχνει το Matrix για να προφυλάξει τ’ αντικείμενα”

     Ανάλογα πράγματα μπορούμε να πούμε και για το χώρο της απωλείας : Κάποτε είχα αναλογιστεί, παρέα μ’ ένα φίλο. “Ξέρεις Αγάπη!, το κυρίαρχο θεραπευτικό εργαλείο της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπείας είναι η συνειδητοποίηση της ανάγκης της απωλείας” Ανεξάρτητα από τις υπονοούμενες θρησκευτικές αναγωγές που μου επισημάνθηκαν, τούτο σημαίνει δύο πράγματα :

     Λίγο παραπάνω αναφέρθηκα στην απώλεια των αντικειμένων, τα οποία διαχώρισα σε λειτουργικά και ναρκισσιστικά αντικείμενα. Εδώ στην πραγματικότητα μιλάμε για δύο μηχανισμούς.

     Ο πρώτος διεκπεραιώνει τη λειτουργία των επαφών και των ατομικών επενδύσεων πάνω στα πράγματα τούτου του κόσμου για να επιστρέψει τις σχετικές αποδώσεις στον οργανισμό. Υπό αυτή την έννοια έχουμε μία σταθερή ροή, μία όσμωση και ένα διακινούμενο ρευστό ανάμεσα στην ατομική ουσία και την εκάστοτε ουσία των αντικειμένων.

     Τούτο συμβαίνει όταν αγκαλιάζουμε τον πατέρα μας, όταν φυτεύουμε τα ραπανάκια μας, όταν θεραπεύουμε τον ασθενή μας, όταν ερωτευόμαστε τη γυναίκα μας, όταν διαβάζουμε το συγγραφέα μας, όταν καθόμαστε άπραγοι κοιτώντας εμβρόντητοι τον ψυχοθεραπευτικό τοίχο απέναντι μας, όταν κλαίμε το χαμό του φίλου μας, ακόμη και όταν γινόμαστε οργίλοι χοροπηδώντας αφηνιασμένα μπροστά του.

     Ο άνθρωπος που διαθέτει την ευελιξία, την ικανότητα και ασφαλώς αυτή τη μέγιστη και πολύτιμη ελευθερία να διακινείται κβαντικά και οσμωτικά, με την ίδια του την ουσία, μέσα στην ουσία όλων αυτών και όλων των απειράριθμων πραγμάτων, που δύνανται να διανοιχθούν, κατά τις επιλογές του, μπροστά του, πάνω του, κάτω του, στα πόδια του και μέσα στα σωθικά του, πόσα πράγματα φαντάζεστε πως έχει για να σκιαχτεί, αφού είναι δυνάμει όλα δικά του…; Πόσα να επιθυμήσει, να ζηλέψει, ν’ απαιτήσει, ν’ απατήσει, να φθονήσει, αφού είναι δυνάμει όλα δικά του…; Η λειτουργία του, η πράξη της ζωής του διαγράφει αυτομάτως, απαρεγκλίτως και αξιωματικά αυτό που (ως ταξινομικά όντα) θα λέγαμε μία “θετική” συναλλαγή με το αντικείμενο.

     Οι λειτουργικές και απρόσκοπτες επενδύσεις, αποδόσεις και επανεπενδύσεις σε έναν ατέρμονο, αμφιδρομικό, αναδραστικό άξονα που συνδέει το Υποκείμενο με το Αντικείμενο μειώνουν το μεταξύ τους “κενό” και ορίζουν το επίπεδο της ψυχικής υγείας του Υποκειμένου, που εκβάλει ΑπευΘείας και χωρίς καμία διαμεσολάβηση στον έξω κόσμο. Η αλήθεια είναι ότι το Υποκείμενο γίνεται όχι μέρος του Αντικειμένου, αλλά Αντικείμενο το ίδιο, πράγμα που υποδηλώνει τη διεύρυνση και όχι την αφομοίωση της ταυτότητας από το Αντικείμενο.

“Και τούτος είναι ένας δεύτερος ορισμός της Αγάπης, που δείχνει το μέτρο ίσως και την ποιότητα της επικοινωνίας με τον κόσμο”

     Ασφαλώς, ο άνθρωπος που δεν καταφέρνει να δομήσει τον κατάλληλο -σύμφωνα με τα προηγούμενα- ψυχισμό ή αυτός που έχει υποστεί σοβαρά έως και τραγικά πλήγματα στο ψυχικό του όργανο, καταλαβαίνετε πως η ικανότητά του ν’ “Αγαπήσει”, ουσιαστικά να λειτουργήσει Κανονικά, Φυσιολογικά, όπως ορίζει η Ανθρώπινη ΦΥΣΗ Του, καθίσταται από προσκομματική έως αδύνατη. Αυτή είναι η πρωταρχική βάση πάνω στην οποία θα χτιστεί η βία, η λατρεία της κοινωνικής καταξίωσης, ο κάθε είδους τυχοδιωκτισμός, το αποτρόπαιο έγκλημα, και η καθημερινή φυγή από τη ναρκισσιστική απώλεια

     Όταν τα λειτουργικά αντικείμενα απουσιάζουν σημαντικά ή τουλάχιστον μ’ έναν τρόπο επαρκώς οργανωμένο, συγκροτημένο και συντονισμένο, ώστε να καθίσταται δυνατή η υποστήριξη και η επούλωση των πληγών, που προκαλούνται από τις επαναλαμβανόμενες βολές της εσωτερικής και εξωτερικής πραγματικότητας, τότε το ψυχικό όργανο εκκολάπτει τα ναρκισσιστικά αντικείμενα τα οποία, εν απουσία εσωτερικής άμυνας και ανοσοποίησης, κατακλύζουν καρκινικά τον οργανισμό καθιστώντας τον ένα ανυπόφορο για όλους έκτρωμα ή μία δομή ολότελα διαστροφική. Όχι μόνον ο χώρος της ψυχοπαθολογίας, αλλά και η καθημερινότητα και ο χώρος του θεάματος, της πολιτικής, της οικονομίας, βρίθει από τη δράση των ναρκισσιστικών δομών.

     Άλλοτε εξαπλωμένων στο πλήθος των ανθρώπων σε ένα είδος μαζικής υστερίας, παράκρουσης και παραληρήματος, μαζί με τον τρόμο της απωλείας τους, που καλλιεργούνται συστηματικά, για χάρη μιας συμφεροντολογικής χειραγώγησης των συναισθημάτων του ανθρώπου.

     Ο Τρόμος της Απωλείας, από το φαγητό και τη δουλειά, μέχρι την κρέμα αδυνατίσματος, τα tablets και τα μεταμεσονύκτια ξεφαντώματα. Ενώ ταυτόχρονα η λειτουργία της αναδιευθέτησης, της εναλλακτικής δράσης, της αυτορύθμισης, που χρόνια τώρα ευαγγελιζόμαστε όλοι μας, ως λάτρεις της Δαρβίνειας θεώρησης περί “φυσικής επιλογής” (και την οποία ανακαλούμε στρεβλωτικά, μόνον όταν πρόκειται να την κοπανήσουμε χαιρέκακα και συμπλεγματικά πάνω στον διπλανό μας) εξοβελίζεται στο χώρο του απροσπέλαστου, του εξωπραγματικού, του υπερφυσικού, του μεταφυσικού, του Ιδανικού και άρα του ΘΕΙΟΥ. Λες και ο μόνος τρόπος για να ανακαλύψουμε τις εσωτερικές μας ικανότητες είναι να τις φτύσουμε πάνω σ’ ένα Άυλο Ιδανικό που θα μας υποδείξει πια, μέσω αυτών και παραμορφωτικά, “εξωταυτισιακά” και προσταχτικά πιο είναι το Χρέος.

“Και έτσι η ίδια η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ, η πραγματική δηλαδή φύση του ανθρώπου γίνεται ΠΡΩΤΑ ένα ΤΙΠΟΤΑ και έπειτα ένα ΔΥΣΒΑΣΤΑΧΤΟ ΧΡΕΟΣ και ΒΑΡΟΣ, το οποίο συχνά δεν θα εκπληρώσουμε, για να μας κυνηγούν οι ερινύες μέχρι τη συντέλεια του κόσμου”

“Αλήθεια μας αρέσει αυτή η ζωή…;”

     Μα δεν είμαστε μοναχά “Εμείς”, οι… “Κοινοί Θνητοί”  που ταλανιζόμεθα από τα εμβόλιμα και τακτικά (από τους ιδίους πλέον) συντηρούμενα φαντάσματά, που η κατεδάφισή τους εγείρει τον τρόμο της απωλείας, καθώς τούτα εντοπίζονται προσωποπαγώς συγκεντρωμένα, σε ένταση και ισχύ, μέσα σε πλείστες ανθρώπινες μονάδες και ανάλογα με το βαθμό εξουσίας στον οποίο έχουν φτάσει. Και η ένταση τους συχνά αγγίζει τα δυσθεώρητα ύψη του  “τάλαντου” του ιδιοφυή και καθόλου σχεδόν δεν διαφέρουν από το κακούργημα του εγκληματία. Όμως για όλα αυτά έχουμε μιλήσει πολλάκις. Για άλλο δεν έχουμε μιλήσει αρκετά :

     Πως όλα τούτα τα υποκαταστασιακά αντικείμενα νοθεύουν το πραγματικό αντικείμενο:

     Ο ελεήμων λαμβάνει τη δράση του πάντα μόνο από την κολακευτική άποψη της φιλάνθρωπης καλοσύνης και όχι της συμπλεγματικής επισήμανσης της κατωτερότητας του αναξιοπαθούντος, ούτε ως πραγμάτωση της αποποίησης ευθυνών τις οποίες, σημειωτέον, φέρει μέσα του ο Δρών.

     Ο Δρών δεν πράττει τούτο συμβατικά, στο πλαίσιο των μηχανισμών άμυνας, κάποιας κοινωνικής ηθικής (που κάνει ευθεία αναφορά στην εφηβική “συμμόρφωση στην ομάδα”) ή ναρκισσιστικής αυτοπραγμάτωσης. Πράττει τούτο, στο βαθμό του εφικτού, και μ’ έναν τρόπο περισσότερο ουσιαστικό, που θα προσθέσει έστω και στο ελάχιστο στην εξάλειψη και όχι στη διαιώνιση του προβλήματος, χωρίς περίσσιους συναισθηματισμούς περί αγιοσύνης και ρέουσας εσωτερικής θλίψης. Γιατί νοιώθει πως ο οίκτος ελάχιστα τιμάει και επειδή ανέχεται την απώλεια του λειτουργικού αντικειμένου νοώντας πως έτσι κατοχυρώνει τη διαιώνισή του. Μα η πρωταρχική αιτία αυτής της δράσης είναι πως…

“Δεν κάνει τίποτα το διαφορετικό από ό,τι θα έκανε στον εαυτό του”

     Ο πραγματικός Εραστής δεν διατρανώνει έναν αυθαίρετο έρωτα, που άξαφνα, ως “Θεϊκή Επιφάνεια” ανεφάνη (από το πουθενά) εις τους ουρανούς.

     Γλυκοκοιτάζει πρώτα τον έρωτά του, “αποκρινόμενος στα σπαρταριστά καλέσματα της καρδιάς και του σώματός του” και έπειτα λίγο λίγο φτιάχνει και διευρύνει, όχι υποχρεωτικά τον κοινό τόπο, μα πολλούς τόπους μαζί του, μόνο και μόνο για να τους περπατήσει.

     Πόσες φορές δεν έχουμε μπερδέψει την αυτοσυμφορά που έχει εγκαθιδρυθεί χρόνια τώρα στη ζωή μας, με την αγάπη του ερωτικού αντικειμένου, που αναγκαστικά και παρά τη θέλησή του πρέπει να λάβει το ρόλο που του απευθύνεται, να κάνει τη “σανίδα σωτηρίας”; Να εκπληρώσει μία “παλινδρομική” απαίτηση του υποκειμένου που ενεπλέκει την αυτοεπιβεβαίωση -που τόσο άγαρμπα χειρίστηκε ο εκάστοτε γονεϊκός ρόλος- να άρει το συναίσθημα της αυτοαπαξίωσης του, να του προσδώσει νόημα, μεγαλείο, αξία, αυτοαγάπη…. 

     Και όταν το χάσουμε ωρυόμεθα και καταθλιβούμαστε και μαραζώνουμε και ατονούμε…

“Σαν πολλά δεν τα ζητάμε…;”

      Και το χειρότερο απ’ όλα, μιας και ασφαλώς ο “αιτών” δεν δύναται να φέρει στον κόσμο έτσι γυμνά τα αιτήματά του, τα καμουφλάρει αξιοπρεπώς πίσω από προσωπεία και ιδεολογικές φορεσιές που επικαλούνται τα στερεότυπα του φύλου, τις παραδόσεις, τις συναισθηματικές ανάγκες, τις επιστημονικές ανακαλύψεις, τις πλάνες και τις διαστροφές της λογικής. Και αυτό γίνεται παντού. Στο επάγγελμα, την καθημερινή συναναστροφή, την πολιτική…

     Μα με μια τέτοια νοθεία του συναισθήματος πως θα ήταν δυνατό να ενδιαφερθούμε όχι για κάποιον άλλον, ούτε καν για μας, αφού δεν είμαστε σε θέση να ξεχωρίσουμε την ανάγκη και τη λύση που πρέπει να δοθεί σ’ αυτήν, από την αγάπη και τα αιτήματα που σ’ αυτήν αναλογεί να απευθύνουμε.

     Η αλήθεια είναι πως τα όρια που θέτουμε στο αγαπημένο πρόσωπο πρέπει να είναι πραγματικά περιορισμένα ή ίσως και αρκετά συγκεκριμένα. Κάποιες φορές φαίνεται σαν να του ζητάμε να κάμει “ηράκλειους άθλους” για να το αγαπήσουμε. Σαν να πρέπει να πηδήσει πολλαπλά εμπόδια για να μας πλησιάσει. Σαν να κινούμαστε μέσα σε καλούπια που παρεμβάλλονται στην επικοινωνία με τον άλλον. Και όταν ασφαλώς τούτος θα έχει αλλοτριωθεί αρκετά παλεύοντας αποκαμωμένα για να μας προσεγγίσει, θα τον παραπετάξουμε αδιάφορα κάπου παρακάτω ή θα του ζητήσουμε να διευρύνει εκ νέου και προμηθεϊκά την αλλοτρίωσή του, μήπως και καταφέρουμε ξανά να τον αγαπήσουμε, όπως είχαμε κάμει παλιά. Τότε, πρωταρχικά, που τον ερωτευτήκαμε για την πρωτοφανέρωτη στα μάτια μας δική του ομορφιά.

Δύο ερωτήματα χτυπάνε αίφνης στον αέρα και μπροστά στα μάτια σου…
“Για ‘μένα νοιάζεσαι ή για ‘σένα; Τουλάχιστον το κάνεις και σωστά;
Σου είναι τόσο δύσκολο να είσαι κανονικός, φυσιολογικός άνθρωπος;”

     Θα ‘λεγα πως νομίζω τώρα πια πως ο άνθρωπος που έχει καλλιεργήσει μέσα του την “Τέχνη της Αγάπης” ζει τελικά μ’ έναν τρόπο ΦΥΣΙΚΟ υποσημαίνοντας (λέγοντας αυτό) έναν τρόπο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ και όχι υποχρεωτικά φυσιολατρικό. Δεν απαιτείται από μας να επιστρέψουμε, ως “Μόγληδες” στη ζούγκλα. Ζητείται μονάχα να διευρύνουμε και να επαναπραγματευθούμε τις επενδύσεις και τις επανεπενδύσεις μας στα πράγματα είτε μιλάμε για το επάγγελμα, τα ενδιαφέροντα, τον έρωτα, την τέχνη, τη ζωή. Δεν μας ζητείται να κάνουμε κάποιον χριστιανικό άθλο, αλλά μάλλον το ακριβώς αντίθετο : “Ν’ αγαπάμε τον Άλλον ως Εαυτόν”. Δεν μας ζητείται να χάσουμε την ταυτότητά μας, μα το ναρκισσιστικό εαυτό, που μπρος στην φρίκη του θανάτου του, σείει εκκωφαντικούς συναγερμούς, ξεφωνητά, σπέρνει τον τρόμο, τη σχιζοφρένεια, τη συμφορά.

Μας ζητείται “Ν’ απολέσουμε τον εαυτό μας για να ΤΟΝ ξαναβρούμε”

Λέει ο Αργύρης Εφταλιώτης :

Νησιά και Πέλαγα

Στα μανιασμένα κύματα πλέω μ’ ακοίμητο κουπί,
και χλωροπράσινα νησιά συχνοανταμώνω ομπρός μου.
Εκεί κοντεύω, ωσότου ερθη Μοίρα σκληρή και ξαναπη
πως είναι μες στα πέλαγα κι ο δρόμος και ο σκοπός μου.

      Δεν μας ζητείται να πάθουμε κατάθλιψη μα ν’ αφήσουμε τη θλίψη να εκτελέσει τα έργα της. Που δεν είναι άλλο, παρά η εύρεση της εναλλαχτικής δράσης στην αντιμετώπιση των θεμάτων της ζωής, η λειτουργία της αλλαγής, η αναδιευθέτηση και αναταξινόμηση των προσωπικών πραγμάτων και των γενικών πραγμάτων για τη συνέχιση, την εξέλιξη και τον πλουτισμό της ανθρώπινης σοφίας.

    Κάποτε η θλίψη θα μας ζητήσει να κάνουμε ΠΑΥΣΕΙΣ, γιατί οι δυστοκίες της ζωής θα ξαναπροσκαλέσουν τα εσωτερικά δαιμόνια και θα φανερώσουν για μία ακόμη φορά το πανάρχαιο έλλειμμα της ψυχής. Και τότε θα κληθούμε ξανά να πετάξουμε τ’ άχρηστα σκουπίδια που χρόνια τώρα έχουμε ξεκινήσει να μαζεύουμε στον οίκο μας. Να ξεριζώσουμε τα πνιγηρά ζιζάνια που άρχισαν να ξαναφουντώνουν προαναγγέλοντας εκ  νέου την  “Έλευση του Δαίμονα”.

     Δεν μας ζητείται να φτάσουμε  Εμείς το Θεό, αλλά Αυτός Εμάς, με το να τον σύρουμε ξανά ΠΙΣΩ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ.

…………………………………

     “Παρακάτω, παραθέτουμε ένα τραγούδι, που μιλάει για το αίσθημα του κενού αποδίδοντας ποιητικά και καλλιτεχνικά πράγματα που εδώ μέσα πραγματευθήκαμε. Και δεν αποσκοπούμε σε άλλο, παρά να φέρουμε πια στο φως και λυτρωτικά το εξοβελισμένο, στο χώρο του απωθημένου, αίσθημα της αποξένωσης από το “Εγώ”, που μάλλον Όλοι (αναγνώστες και γράφοντες) βιώνουμε ή έχουμε περισσότερο ή λιγότερο βιώσει.

     Κάπου εδώ θέλω να κλείσω το φετινό ή μάλλον πια τον “περσινό” μου λόγο. Και κατά πως φαίνεται, ο γραπτός λόγος γίνεται συχνά προτιμότερος, σίγουρα όταν ο προφορικός, ακόμη και ο συμβολικός  τείνει να  ευτελίζεται  κατρακυλώντας στην άβυσσο της αμυντικότητας, της παρερμηνείας, της δυστοκίας.

     Και τούτο μου φαίνεται πως θα γίνει πια το μότο μου: Αν κάτι δεν αξίζει πραγματικά, μην το πεις για ν’ ανακουφίσεις μονάχα την αμετροέπεια της ψυχής σου. Και αν κάτι αξίζει πραγματικά προτιμότερο, κάποιες φορές τουλάχιστον, να το γράψεις, για να το γνωρίσεις ο ίδιος καλύτερα
…και μήπως μπει στον κόπο, ο άλλος ποτέ να στο διαβάσει”


Καλό σας βράδυ… και Καλή Χρονιά… Πάντα !

© 2014 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

 

Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2013

ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΜΕ ΛΟΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ




το εκλεπτυσμένο, «διάφορο» Χτύπημα των δαχτύλων πάνω στα Όργανα,
το ηδονικό σούρσιμο στα πλήκτρα,
ο σωματικός εναγκαλισμός ... και…
... το γενναιόδωρο, ολόγιομο  τύλιγμα ενός σωματοποιημένου αισθήματος γύρω από το σώμα του «Αντικειμένου» και του «Corpus» της έκφρασής του,
το Ρούφηγμα της μελωμένης γεύσης, η ανάδυση της συνομιλίας και το κατάπιωμα μίας «λειχθείσας» μυρωδιάς
“Αυτό είναι,... aa!rt…”
και αυτό είναι.... “Libidos”
Ίσως, κάποια άλλη στιγμή, προβώ στο εγχείρημα να περιγράψω ευρύτερα, πληρέστερα και εκτενέστερα την έννοια της “Libido”.
Για την ώρα σας αφήνω και σας προτρέπω να νιώσετε τη δημιουργική της απόληξη και διόλου μετουσίωση, μέσα από μία τέτοια εκτέλεση, ποίηση και ερμηνεία.
Καλή σας διασκέδαση
© 2013 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')