Σάββατο 23 Ιουνίου 2012

3. ΦΟΒΟΣ, ΤΡΟΜΟΣ & ΕΝΟΧΗ



Αφιερωμένο στις δυσεύρετες τάξεις των στοχαστών του σύγχρονου πολιτικού βίου, αυτές που αγωνίζονται να σπάσουν το κέλυφος της ανυπαρξίας και το φράγμα της λήθης και να περπατήσουν ελεύθερα στην αιωνιότητα!


 «... Ήμουν κάπου έξι χρονών, στη μέση ενός αγρού. Από τη μία πλευρά εκτείνονταν ο αγρός μέχρι εκεί που έφτανε το μάτι σου και από την άλλη μάλλον κατέληγε σε βαθύ χάσμα. Ήταν μεσημέρι και ο ήλιος εκτυφλωτικός και διαπεραστικός, τόσο που ήθελες να κρυφτείς για να μην σε τρυπήσει και σε διαλύσει όπως η ραδιενέργεια τα φύλλα. Φορούσα ένα όμορφο λουλουδάτο άσπρο φορεματάκι με κόκκινα λεπτεπίλεπτα λουλουδάκια, ξέρεις σαν και ‘κείνα που μ’ αρέσουν πολύ, και είχα καστανά καρέ μαλάκια. Τι άγχος Θεεέ μου!! Έτρεχα μέσα στα ψιλά στάχυα, που κάλυπταν το σώμα μου ίσαμε πάνω, χωρίς σταματημό και ο φόβος μου ήταν μην πέσω στο γκρεμό...!»
«... Ήταν απογευματάκι πια. Σουρούπωνε μάλλον. Ήμουν πίσω από τα κάγκελα σε μια στενόμακρη αυλή. Σαν κάτι παλιές αυλές που βλέπανε απευθείας στο δρόμο, σαν να μην υπήρχε πεζοδρόμιο! Το όλο οικιστικό τοπίο σου θύμιζε λίγο τη φτωχογειτονιά της παλιάς ελληνικής ταινίας. Κρυβόμουνα! Αλλά κανείς δεν μπορούσε να με βοηθήσει. Ήταν όλοι τους αδύναμοι, ανήμποροι, έως και αδιάφοροι. Ένας μαύρος ερχοτάνε κατ’ επάνω μου. Ανέβηκα κάτι σκάλες, μπήκα από ‘δω, μπήκα από ‘κει, μπήκα τελικά σ’ ένα μαγαζί γεμάτο ανθρώπους, αλλά τίποτα. Με βρήκε... Και μ’ έσφαξε...»
«... Ταξίδευα με το πλοίο. Ήταν πάλι μεσημέρι, θα ‘λεγες μάλλον γύρω στις δώδεκα. Ήλιος έντονος και καυτός, αυτός που σου τυφλώνει τα μάτια και κάνει το δέρμα σου να λιώνει σαν λίπος στο τηγάνι. Αηδίαα!! Ξαφνικά, μεσοπέλαγα, στη μέση του τίποτα δηλαδή και του πουθενά ένας τεράστιος άσπρος κόκορας περνώντας από πάνω μου, με μικρή ταχύτητα και σε απόσταση μόνο λίγο μέτρων πάνω από το κεφάλι μου, εξερράγη σαν μπαλόνι! Και τότε αίματα χύθηκαν επάνω μου και στο πρόσωπό μου!...»

- Χαχαχα! Μαύρος; της είπα! Και είσαι και αριστερή!
- Τι φταίω εγώ! μου απάντησε. Η επί δεκαετίες προπαγάνδα έπιασε τόπο βλέπεις. Το συνειδητό μου μπορώ να το ελέγξω, αλλά το ασυνείδητο ...
- Ακριβώς! Το έχεις καταλάβει υποθέτω ότι είσαι απλά τρελή και ότι χρειάζεσαι ψυχίατρο. Ξέρω έναν καλό της είπα γελώντας. Λίγο τζαναμπέτης, αλλά καλός!

.......................................................

- Δεν μπορώ άλλο «Σεληνάκι» μου... Απόκαμα... Τα μαλλιά μου άσπρισαν, το σώμα μου γέρασε, τα μάτια μου βαθούλωσαν, η θλίψη μου ξεπετάγεται σε πίδακες πηχτού υγρού από μέσα τους ή βυθίζεται στα σωθικά μου πνίγοντάς μου το λαιμό. Και η καρδιά μου μαύρισε από το πέπλο της μοναξιάς που σαν βέλος μου δείχνει ολόισια την άβυσσο...
- Και ποιος φταίει γι’ αυτό;
- Το ότι δεν είμαι τραμπούκος ίσως;
- Μόνο οι τραμπούκοι πετυχαίνουν;… Τα όνειρά σου άλλα λένε...
- Είσαι μικρή ακόμη και γεμάτη θεωρίες. Ένα παιδί! Και δεν ξέρεις... Θέλω να ξεκουραστώ κι εγώ λίγο. Πίσω στην πατρίδα… Το ‘χω το δικαίωμα!
- “Fear, guilt, anxiety, key words in the vocabulary of 20th century man. How do you banish these dark images from the soul?” ...  1 Σ’ αυτή την πατρίδα θες να ξεκουραστείς;
- Τι Θες! από ‘μένα;
- Ξέρεις τι θέλω από ‘σένα… Έχω και ‘Γω! δικαιώματα πάνω σου! Ξεχνάς; Περισσότερα και από τους άλλους. Όχι μόνο οι «Γκροτέσκοι» και οι «Κοντοί». Θέλω να υποστηρίξεις την κόρη μας την «Mediocris», που αυτή τη στιγμή στέκεται μόνη της στο πεδίο της μάχης ενάντια στους «Επικυρίαρχους». Πρέπει να προσέξεις όμως γιατί οι «Γκροτέσκοι» έχουνε στήσει ψευδαισθησιακές παγίδες. Και οι ακυρωμένες τάξεις των «Κοντών»… Δεν μπορείς να βασιστείς σ’ αυτούς. Αυτοί δεν νοιάζονται για τον πόνο των άλλων... Παρά μόνο για τον εαυτό τους…
- Πνίγομαι!...
- Αν δεν μπορείς εσύ «Αμάντα» να καθυποτάξεις και να στρατολογήσεις  το «Δαίμονα»…  
 Τότε δεν μπορεί κανείς...
Εμείς δεν έχουμε την αγάπη σου;
- ...Και τι θες να κάνω;
- Ν’ ασκήσεις VETO... στην «Πατρίδα»... Όλα τ’ άλλα θα ‘ρθουν από μόνα τους...

Η «Αμάντα» μειδίασε θλιμμένα, με καληνύχτισε φιλώντας με όλο τρυφερότητα στα δύο μάγουλα και στο στόμα γεμίζοντάς το με το μέλι της θλίψης της και έφυγε μέσα στη νύχτα για να πορευτεί το «δρόμο του δικού της μαρτυρίου» ... Δεν ξέρω αν θα καταφέρει ν’ αντιμετωπίσει το πεπρωμένο της … Όμως η ελπίδα πεθαίνει τελευταία…

___________________________________________________________________________


            Στο παραπάνω μυθοπλαστικό «καρέ», πήραμε μία ιδέα, για το πως οι εσωτερικεύσεις, που προκύπτουν από την επίδραση ανασταλτικών περιβαλλοντικών επιδράσεων, μπορούν να εντυπώσουν εικόνες που θα επιδράσουν στην εύρυθμη λειτουργία της δέσμευσης2 και κατ’ επέκταση θα υποβαθμίσουν ποσοτικά και ποιοτικά τη δυναμική2. Υπάρχουν διάφορα θεωρητικά συστήματα που επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω, τα οποία εδώ είναι ολότελα αδύνατο να αναλυθούν, ούτε καν στοιχειωδώς αν και σκοπεύω στο μέλλον να επιχειρήσω κάποια σύνδεση μεταξύ τους στο πλαίσιο κάποιας άλλης εργασίας. Μία προσωπική μου σύντομη γνώμη αναφορικά με το θέμα του τίτλου, στο ευρύτερο πλαίσιο του συστήματος που εγώ πρεσβεύω, είναι δυνατόν βέβαια να κατατεθεί.
Η ποιότητα και το είδος των ανθρωπίνων επαφών κατά τις πρώιμες κυρίως φάσεις της ζωής, συγκαταλέγονται στα πιο σημαίνοντα γεγονότα. Σ’ αυτές τις φάσεις εκκολάπτονται εκείνες οι ψυχικές δομές, που σταδιακά μέσω της έλκυσης πραγμάτων του εξωτερικού κόσμου θα διαμορφώσουν τις πιο συγκεκριμένες εκδηλώσεις της ύπαρξης του καθενός μας, μέσα στις οποίες συγκαταλέγονται και οι ΟΓΚΟΛΙΘΙΚΕΣ ΠΑΘΟΓΟΝΕΣ ΣΤΡΟΥΚΤΟΥΡΕΣ. Θεμελιώδης δε είναι και η συμβολή σε όλα τα παραπάνω, των στοιχείων της ιδιοσυγκρασίας. Η μετεξέλιξη των παθογόνων στρουκτούρων (αν δεν έχουν ήδη φτάσει σε οριακό σημείο) και  τελικά η κάθοδος είναι αναμενόμενες αν δεν προλάβει η θεραπεία. Η διαγενεακή μεταφορά χαρακτηριστικών δεν είναι απλή υπόθεση, ούτε απλά και (ορθότερα) μόνον προϊόν μιμητικής διαδικασίας (παρά το βαθμό συμμετοχής της) και οπωσδήποτε οι άνθρωποι σε μία οικογένεια δεν είναι «συγκοινωνούντα δοχεία», όπου μέσω της έκχυσης προσλαμβάνουν όλοι ένα παραπλήσιο περιεχόμενο. Στους χώρους της ανθρώπινης επαφής διαμεσολαβούν δηλαδή κάποιοι περισσότερο πολύπλοκοι εσωτερικοί ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ.
Υπάρχουν μορφές εξουσίας που μπορούν να ασκήσουν σοβαρή και συγκεκριμένου τύπου επίδραση σε εξαρτώμενες από αυτές οντότητες, μέσω κάποιας ειδικής μορφής βίαιης συμπεριφοράς. Μέσα σ’ αυτές τις εξουσίες συγκαταλέγεται πρωτίστως η  ΓΟΝΕΪΚΗ. Γονείς που έχουν πέσει οι ίδιοι θύματα κάποιας ειδικής μορφής βίας θα παραγάγουν και οι ίδιοι βία. Η πρώτη άμεση επίπτωση της ειδικού τύπου βίας είναι η καταστολή της πρωτογενούς δράσης της LIBIDO και δεν εννοώ το σεξ. Μιλάω ευρύτερα. Η καταστολή της libido είναι ένα είδος στείρωσης ή ευνουχισμού, πράγμα το οποίο θα εισάγει με απόλυτη σαφήνεια και κατηγορηματικότητα τη βασική παράμετρο του ευνουχισμένου ψυχισμού, την ΥΠΟΤΑΓΗ. Η υποταγή βέβαια συνιστά, όπως και η αυτεξουσιότητα, ενδιάθετο χαρακτηριστικό του ανθρώπου με προσαρμοστική λειτουργία και κάποιο ποσό και είδος υποταγής είναι επιβεβλημένο προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιβίωση και μέσα σ’ ένα ευρύτερο ψυχολογικό πλαίσιο και η μάθηση. Ο Russell μάλιστα υποστήριζε ότι εναλλακτικά όλοι ασκούν κάποια εξουσία στους άλλους, ως μία επικοινωνιακή λειτουργία και θα έλεγα «πως καλά τα λέει». Και εξακολουθώ: Για να διατηρήσει μάλιστα τον αναπτυξιακό της χαρακτήρα, η υποταγή πρέπει σταδιακά να αποσύρεται και ν’ αντικαθίσταται από την αυτεξουσιότητα και να επανενεργοποιείται σε αξιοσημείωτο ποσό, ΜΟΝΟ υπό ειδικές συνθήκες και περιστασιακά, ως αμυντική διαδικασία και εν γένει μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο διεξαγωγής μίας τακτικής μάχης και επιβίωσης.
Η υποταγή όμως με τη διαμεσολάβηση της βίας είναι αλλότριο πράγμα και δεν πρέπει να συγχέεται με τα παραπάνω. Με την υποταγή ο οργανισμός υφίσταται κάποιο είδος και ποσό φίμωσης, βασανισμού, ακρωτηριασμού και τελικά καθίζησης των αυτονομιστικών τάσεων τις libido για να εγκαθιδρυθεί έπειτα ένα ολοκληρωτικό καθεστώς ΤΡΟΜΟΥ όσον αφορά οποιαδήποτε επικείμενη στασιαστική διάθεση. Όμως το χειρότερο δεν είναι η εξωτερική επιβολή και άλλωστε ποτέ δεν ήταν. Κάτι τέτοιο δεν είναι τίποτε περισσότερο  από ένα συμπτωματικό γεγονός στη δυναμική και την πορεία της ιστορικής εξέλιξης των ανθρωπίνων πραγμάτων. Κάθε πραχτική εξαναγκασμού οφείλει να κατοχυρώσει την εξουσία της πάνω στην αναγεννητική δράση της libido, ορίζοντας ως μόνη δυνατή οδό, την πίστη σε αυτή αλλά και κάθε  ανυπακοή ως  πράξη εγερτική της ΕΝΟΧΗΣ. Η ενοχή έρχεται εδώ να συμπληρώσει και να κατοχυρώσει το έργο της τρομοκρατίας και να υποδείξει στον «υποτελή» ότι δεν διαθέτει καμία ικανότητα, καμία δεξιότητα επιλογής και κρίσης,  καμία εξουσία και καμία νομιμοποίηση στα θέλω του. Κατ’ επέκταση κάθε τάση αυτονόμησης και κριτικής τοποθέτησης στα πράγματα του κόσμου, στερείται αξίας και νομιμότητας και αναδεικνύει απλά και μόνο την αναξιότητα, τη διαφθορά και την ελλειμματικότητα του ευτελούς και αδυνάμου.
Η λαϊκή ρήση λέει, «χέρι που δεν μπορείς να το δαγκώσεις, το φιλάς». Και έτσι είναι. Εν τέλει, μειωμένων των αντιστάσεων λόγω της εξάντλησης, αλλά και από την βαθύτερη ανάγκη κατανόησης και αιτιολόγησης των αιτιών της επίθεσης εναντίον του, και από την ανάγκη της ανακούφισης από τα βάσανά και την αγωνία της επιβίωσης και της ανάκτησης του αυτοσεβασμού του, το άτομο ΤΑΥΤΙΖΕΤΑΙ με την άποψη και τη ΘΕΣΗ της ενοχής για το ίδιο το άτομο, την αναξιότητα και την ανικανότητα του. Από την άλλη, ταυτίζει ΑΥΤΟ ΚΑΘΕΑΥΤΟ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΤΗΣ ΕΝΟΧΗΣ με τον ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΕΚΦΡΑΣΤΗ της, ο οποίος γίνεται ο υλικός ΦΟΡΕΑΣ και η επέκτασή της στον μακρόκοσμο. Έτσι καθιστά το λόγο ΤΗΣ από τη μια αλλά και τις υποδείξεις του ΦΟΡΕΑ ΤΗΣ από την άλλη (ο οποίος δρα ως το ανδρείκελο και ο εκφραστής των επιθυμιών της και είναι εξίσου υποταγμένος σε αυτήν),  ΟΔΗΓΟ της ζωής του. Συνεπώς η ενοχή γίνεται κατ’ ελάχιστον το ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ και ο ΣΥΜΒΟΥΛΑΤΟΡΑΣ του θύματος ενώ εσχάτως Ο ΚΗΔΕΜΟΝΑΣ που εναγκαλίζεται και εγκολπώνεται στοργικά και επιβραβεύει το πειθήνιο τέκνο, που αρέσκεται και εξυπηρετείται από την προστατευτική δράση και τις θωπείες της, επιτείνοντας την αυτοακύρωσή του (ανατρέξτε στην έννοια μαζοχισμός / ψυχαναγκασμός). Η φροϋδική λειτουργία της ταύτισης θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να εξεταστεί και κάτω από αυτό το πλαίσιο, αν δεν το έχει ήδη κάνει κάποιος και μέσω αυτής να γίνει περισσότερο κατανοητή η επιδημιολογική / διαγενεακή εκδήλωση των ψυχικών χαρακτηριστικών, ασφαλώς όταν είναι τέτοια.
Εγώ εδώ ενδιαφέρομαι για την ενοχή ως συμβουλάτορα. Ασφαλώς για να επιβιώσει αυτή η ψυχική δομή καταναλίσκει τεράστιο ποσό ενέργειας (γιατί είναι και ανοικονόμητη, όπως το ελληνικό κράτος), την οποία όπως ίσως εύλογα φαντάζεστε ΥΠΕΞΑΙΡΕΙ από τη libido και το ισχυρό της όπλο τη θέληση. Υπό αυτές τις συνθήκες κάθε κάλεσμα της φύσης και κάθε κάλεσμα για δράση, είναι μαθηματικώς βέβαιο ότι θα προσκρούσει στην επίσχεση της απουσίας νομιμότητας και της αναξιότητας που υπαγορεύει η ενοχή. Από δω και πέρα και με την πάροδο του χρόνου, θα αξιοποιήσει (καταλλήλως της παραμετροποίησης του οργανισμού) εκείνα τα πράγματα του εξωτερικού κόσμου που θα κατοχυρώσουν την εξουσία της με την δημιουργία σχετικών αναπαραστάσεων και θα δημιουργήσει (με την εκτροπή και τη συνδρομή των επενδύσεων της libido) τις βασικές και εσχάτως τη ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΔΟΜΗ της εκδήλωσής της, που αρέσκομαι ναρκισσιστικώς και λογοτεχνικώς να αποκαλώ «ΔΑΙΜΟΝΑ». Η ανάλυση όμως θα σταματήσει εδώ και θα συνοψίσω επισημαίνοντας πως μέχρις εδώ είδαμε πως δημιουργείται ένα πρωτογενές ψυχικό υπόστρωμα ΕΥΑΛΩΤΟΤΗΤΑΣ, όπου το κυριαρχικό στοιχείο είναι αυτό της ενοχής.
Στη ζωή, κάποιοι από ‘μας ίσως έχουμε συναντήσει ανθρώπους που αισθανόμαστε ότι ξεχωρίζουν. Και για να γίνω πιο συγκεκριμένη, εγώ εδώ θ’ αναφερθώ ειδικά σε εκείνους τους ανθρώπους, που στο πεδίο της ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ & ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ αρκετά συχνά ξεχωρίζουν. Δεν θα εξηγήσω το γιατί συμβαίνει αυτό (αυτό είναι άλλο θέμα), απλά κάνω τη διαπίστωση. Αυτή η υπεροχή όμως δεν είναι αυτονόητη από πραγματολογικής άποψης, πράγμα το οποίο σημαίνει  ότι μπορεί να καταλήξει κυρίως θεωρητική αν δεν καλλιεργηθεί καταλλήλως και περισσότερο αν παρεμποδιστεί σοβαρά. Η καλλιέργεια του φόβου, του τρόμου και της ενοχής, είτε αυτό γίνει συνειδητά, είτε ασυνείδητα, μπορεί (σε συνδυασμό Πάντα με άλλες παραμέτρους της ζωής του ανθρώπου) να έχει από οδυνηρές έως τραγικές επιπτώσεις. Η επίσχεση των λειτουργιών του εγώ είναι σημαντική και ακόμη και αν δεν είναι ολοκληρωτική, σίγουρα θα ανακόψει σοβαρά την πορεία. Σε άλλες δε περιπτώσεις θα οδηγήσει την προσωπικότητα σε βούλιαγμα ώστε η ζωή να βιώνεται τελικά σαν «Γολγοθάς», σε τελμάτωση εξίσου και πιθανώς από κει και πέρα, με τη συνδρομή των «μηχανισμών άμυνας του εγώ», σε επικίνδυνα κανάλια μέχρι την εκμηδένιση.
            Ο φόβος και η ενοχή θέτουν ισχυρά εμπόδια στις εσωτερικές τάσεις ανάπτυξης και στα οράματα ενός ανθρώπου (στοιχεία της δέσμευσης και ανταγωνιστικά της ενοχής) και το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι μια ατέρμονη, αιώνια πάλη μεταξύ των εσωτερικών στοιχείων και των φωνών του ανθρώπου, ο οποίος αναζητάει εναγώνια τη ΛΥΤΡΩΣΗ στη ΦΥΓΗ και την ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ στις υποδείξεις και στον κόσμο της ενοχής. (Και για να κάνω εδώ μία παρένθεση, όταν η παλινδρόμηση ενταθεί, τότε αξιοποιώντας και τα επιθετικά ένστικτα προχωράει, κατόπιν της εγκατάλειψης στον φόβο, στην ΠΑΡΑΔΟΧΗ της ΗΤΤΑΣ, που συνίσταται στην αυτομόληση σε προηγούμενες καταστάσεις της ύπαρξης. Ασφαλώς κάτι τέτοιο δεν γίνεται απροκάλυπτα, αλλά με τη χρήση των «μηχανισμών άμυνας του εγώ» που καμουφλάρουν υποκριτικά τον φόβο με το ένδυμα της επανάστασης και της αυτονόμησης). Η ενοχή όπως προείπα επισημαίνει την αυτοαπόρριψη του ατόμου, ως προς τη νομιμότητα, την αξία και τις ικανότητές του. Ακόμη και όταν αυτός πετυχαίνει πράγματα ή κατανοεί σε βάθος άλλα, δεν πιστεύει στα μάτια του! Και κάνοντας άλλη μία παρένθεση, μη σας ξεφεύγει καθόλου το γεγονός ότι τέτοιου είδους μεθοδεύσεις υιοθετούνται, με τη συνδρομή ασφαλώς «αξιοσέβαστων» ειδικών του ψυχολογικού κλάδου, από θεσμικούς παράγοντες στον κοινωνικοπολιτικό χώρο πια, δηλαδή στο ΜΑΚΡΟΚΟΣΜΟ. Και ο νοών νοείτο!
Ένα από τα στοιχεία που μπορεί να εμπλακεί σ’ αυτή τη διαπάλη των εσωτερικών φωνών, στη συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων, είναι αυτό που εγώ καλώ με κάποια τρυφερότητα «ΛΟΓΟ». Και λόγο εγώ εννοώ ό,τι εκδιπλώνει και αποκαλύπτει την αλληλουχία των πραγμάτων, τους μηχανισμούς στερέωσης της πραγματικότητας, την ορμή, τη δυναμική και την εγγενή τους τάση με τις νομοτελειακές παραμετροποιήσεις που τις διαπερνούν. Και πιστεύω ότι η υπηρέτηση της ανάδειξης του λόγου είναι ταυτόσημη με την υπηρέτηση του εαυτού, ο οποίος είναι όχι τμήμα του αλλά συμπύκνωση των αρχών και των παραμέτρων του. Και θεωρώ ότι ο λόγος φέρει μέσα του ενοποιημένα τα υγιή στοιχεία του εαυτού, που αντλούνται από το ΕΚΕΙΝΟ και το ΥΠΕΡΕΓΩ, και τα οποία συστρατεύονται με την υγιή πλευρά του ΕΓΩ. Και όσο περισσότερο αφομοιώνει και υπηρετεί το άτομο τα στοιχεία και της παραμέτρους του λόγου, τόσο περισσότερο υπηρετεί τον εαυτό του και τόσο περισσότερο ατρόμητος γίνεται εν σχέση με τους αρχέγονους / αρχετυπικούς φόβους και την χειραγώγηση και στρατολόγηση των «δαιμόνων».
Όταν αναφερόμαστε στο «Λόγο» δεν υπαινισσόμαστε τίποτε αναφορικά με τις θετικές ή αρνητικές αξίες των πραγμάτων. Ο «Λόγος», κατά τη γνώμη μου δεν έχει αξίες, αλλά απλά λειτουργίες και υπονοεί την Οργάνωση ως την ψυχή του ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ δηλαδή της ΥΠΑΡΞΗΣ. Εμείς έχουμε αξίες. Και οι ταξινομήσεις των πραγμάτων που κάνουμε αποσκοπούν στην διασφάλιση των συμφερόντων μας. Και όσο καλύτερη ανάγνωση πετυχαίνουμε των παραμέτρων του «Λόγου» τόσο ασφαλέστερες και υψηλότερης διαφοροποιητικής αξίας ταξινομήσεις πετυχαίνουμε. Και ο στόχος μας είναι να εμβαθύνουμε σε αυτή μας την ανάγνωση της οργάνωσης προκειμένου να ελέγξουμε ευρύτερα και άλλοτε ασφαλέστερα την τοποθέτηση μας στο σύστημα. Ο λόγος εξυπηρετείται και προωθείται από την ΜΕΣΟΤΗΤΑ, που ασφαλώς δεν αποσκοπεί στην παρατακτική τοποθέτηση των πραγμάτων, πράγμα το οποίο οικονομεί η μετριότητα. Ούτε απαιτεί την καταστροφή, αλλά κυρίως την περιστολή των ναρκισσιστικών ογκολίθων και τον επανασχεδιασμό μίας δομής. Όσοι ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΟΥΝΤΑΙ από την ΑΝΑΛΗΨΗ μιας τέτοιας ΕΥΘΥΝΗΣ ασφαλώς και επιλέγουν την υποταγή, τις ακραίες παλινδρομήσεις και τις άσχετες και ατελέσφορες επαναστάσεις, που έτσι και αλλιώς, υπό τις αναφερόμενες συνθήκες» είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος.
Ο λόγος στον άνθρωπο απαιτεί θέληση και κατά συνέπεια σθένος που αντλεί κυρίως από τη «βιομηχανική μονάδα παραγωγής ενεργείας» του εαυτού που είναι η libido. Ασφαλώς και αντίθετα με τις παθογόνες δομές, όπως αυτή της ενοχής, δεν την εξαντλεί αφού η σχέση τους υποτάσσεται στο καθεστώς της ανακύκλωσης. Θα μπορούσαμε να πούμε χαριτολογώντας ότι η libido και ο Λόγος έχουν μία «ολοκληρωμένη ερωτική σχέση». Στην ουσία αυτά τα δύο στοιχεία είναι ΤΟ ΕΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΟ ΟΝ και μέσα στον ανθρώπινο ψυχισμό λαμβάνουν τη μορφή του συναισθήματος και της σκέψης, των οποίων η συσχέτιση είναι αμφίδρομη, αναδραστική και ενιαία.
Η έννοια αυτή του «Λόγου» υποθέτω θα έχει λάβει το ιδεαλιστικό ύφος της έννοιας του «Είναι» του Πλάτωνα, για τον όποιο αναγνώστη του κειμένου μου, στην οποία οι αρχαίοι έλληνες αναφερόντουσαν ανεκδοτολογικά όταν ήθελαν να χαρακτηρίσουν ένα πράγμα σκοτεινό και ασαφές. Αναγνωρίζω την αφαιρετικότητα της γραφής μου και θα κάνω μία προσπάθεια να την περιορίσω και να γίνω έστω και λίγο πιο συγκεκριμένη… «Μη ζητάτε όμως πολλά καθόσον πρώτα φεύγει η ψυχή και μετά το χούι…»
Η συνδυασμένη χρήση των δύο παραπάνω στοιχείων αποτελεί τη σωματοφυλακή του εαυτού, που δρα ανταγωνιστικά στην ανασταλτική και εκμηδενιστική δράση της ΑΥΤΟΑΠΟΡΡΙΨΗΣ με όποιο περιεχόμενο. Η αναζήτηση δηλαδή του θετικού αυτοσυναισθήματος την οποία εξυπηρετεί η σταθερή προσπάθεια αντιμετώπισης των μύχιων φόβων, μέσω της ευγενούς «χορηγίας» της libido, μαζί με την ακάματη διερεύνηση και εμβάθυνση στα πράγματα της ζωής, δημιουργούν ένα τείχος προστασίας μέσα στο οποίο αναδημιουργείται ένας κόσμος, το οποίο η αυτόαπόρριψη δυσκολεύεται να διαπεράσει. Η κηδεμονική λειτουργία εδώ των πιο πάνω στοιχείων έχει χαρακτήρα προωθητικό (και κατά συνέπεια εκπαιδευτικό). Δεν εγκλωβίζει, δεν καταπιέζει, δεν ακυρώνει, ενώ ταυτόχρονα επεκτείνει τη δράση της μέχρι το σημείο της πλήρους ενσωμάτωσης τους στον εαυτό, οπότε αίρεται και το τείχος.
Ο σύγχρονος πολιτικός λόγος λοιπόν και δη ο ντόπιος σπάνια χαίρει κάποιας πραγματικής εκτίμησης και αποδοχής από τους ίδιους τους φορείς του και οπωσδήποτε και από τους ψηφοφόρους. Ναι, καλά ακούσατε. Σας φαίνονται απροσδόκητα όλα αυτά; Θα πρότεινα… Μην ξεγελιέστε… Οι ψηφοφόροι δεν αποτελούν απόδειξη κατάρριψης του ακριβώς προηγούμενου ισχυρισμού, αφού αρκετά συχνά δεν ψηφίζουν αυτούς στους οποίους πραγματικά πιστεύουν, αλλά αυτούς οι οποίοι θεωρούν ότι πιστεύουν στους ψηφοφόρους. Και οι πολιτικοί το εκμεταλλεύονται και επιδιώκουν αυτή τη σύγχυση, ασχέτως που δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Φροντίζουν οι «συμβουλάτορές» τους γι' αυτούς. Ο ψηφοφόρος λοιπόν που μπορεί να ταυτιστεί μαζί τους και να φαντασιωθεί τον εαυτό του στη θέση τους έστω και ασυνείδητα είναι εξασφαλισμένος ψηφοφόρος. Οι περισσότεροι πολιτικοί δεν επιδιώκουν να κατανοηθούν γιατί τότε θα έχουν βγει χαμένοι, αφού τα εσωτερικά τους επιτεύγματα δεν ξεπερνούν τα εξωτερικά τους. Αν εξαιρέσουμε αυτούς που έχουν «κωλοκάτσει» σαδομαζοχιστικά στα άκρα φαρδαίνοντας τα «οπίσθιά» τους και αλληλοεξολοθρευόμενοι σε κάθε ευκαιρία, οι πιο πολλοί με το μονοσήμαντο πολιτικό παλαντζάρισμα τους άλλοτε στο ένα θεσμικό ή ιδεολογικό παραπέτασμα και άλλοτε στο άλλο, δεν υποδηλώνουν επί της ουσίας κάτι διαφορετικό παρά την αδυναμία τους, την ασημαντότητα τους, την απουσία αξιακού συστήματος και αντ’ αυτού τη δράση σάπιων και εκφυλιστικών δομών που φέρουν την επίφαση και το μανδύα της ΔΥΝΑΜΗΣ και της ΥΠΕΡΟΧΗΣ. Αυτά είναι τα μόνο πράγματα που μπορούν να προσφέρουν στον «κούτσαυλο» εαυτό τους ως δωροδοκία στην παραδοχή και την εκπλήρωση με κάθε συνέπεια της αναξιότητας τους. Έτσι το μόνο που συνήθως πράττουν με απόλυτη συστηματικότητα είναι να απεμπολούν τη ΔΥΝΑΜΙΚΗ της ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ για να ρουφήξουν οιωνεί «Βαμπίρ» τη ΔΥΝΑΜΗ της ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗΣ, αξιοποιώντας γι' αυτό τις όποιες ψυχολογικές υποδείξεις των «φίλτατων επικοινωνιολόγων» ώστε να αυξήσουν την εκλογική τους βάση.
Μέσα σ’ αυτό το καταλυμένο και δυσοίωνο σχετικά τοπίο, αλλά και μέσα σε κάθε δυσχερή φάση, θεωρώ ότι πάντα υπάρχουν τα διαφοροποιητικά στοιχεία, που δύνανται να δημιουργήσουν ρωγμή στην φαινομενική παντοδυναμία της σαθρότητας των πραγμάτων. Και κάθε τέτοια σύλληψη του κόσμου είναι πράξη δειλίας και υποταγής ενώ ταυτόχρονα ουδόλως ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Θα επανέλθω στην παλαιότερη ρήση μου … «Ένα ίσον κανένα». Κάθε λοιπόν τέτοια διαφοροποίηση, μέσα και έξω από τα πολιτικά θεσμικά πλαίσια (εγώ εδώ ενδιαφέρομαι για την εντός του πολιτικού θεσμικού πλαισίου διαφοροποιητική εκδήλωση), δεν αναφέρεται μόνο στην ουσία των διαφόρων πλευρών του περιεχομένου, στο πλαίσιο του οποίου επιδιώκεται ο επιτυχής συγκερασμός των πρωτογενών στοιχείων της ζωής, αλλά και στη μορφή, στον εκφερόμενο δηλαδή πολιτικό και ευρύτερο φιλοσοφικό λόγο, στην έμπρακτη ανάδειξη της εντιμότητας, στην έμπρακτη ταύτιση με τις αποδεχθείσες αξίες και στην απεμπόληση του ναρκισσισμού και της ακαμψίας για την εξυπηρέτηση και μόνο των βιώσιμων, κατά τις συνθήκες, εκδοχών του ΛΟΓΟΥ και έπεται και συνέχεια.
Παρ’ αυτά δεν κρύβω πως νοιώθω μία σοβαρή ανησυχία, για το κατά πόσο μια τέτοια φωνή θα αντέξει κάτω από το βάρος, όχι ασφαλώς, της εξωτερικής πίεσης, αλλά των εσωτερικών πιέσεων, τις οποίες πραγματεύτηκε αυτή μου η γραφή και οι οποίες συνοψίζονται στον τίτλο του κειμένου. Οι πιέσεις αυτές υποδεικνύουν σταθερά και με περίσσιο ζήλο την υπαναχώρηση, αν όχι την επαναστροφή, στις τάξεις των «Στοιχειωμένων». Εύχομαι, η δέσμευση στο «ΟΝΕΙΡΟ» που κάποιοι λίγοι πρεσβεύουν και ευαγγελίζονται, να λάβει το δώρο της δυναμικής που της αξίζει, ώστε να καταφέρει με τη συνδρομή της libido, εξίσου και του λόγου, ν' ασκήσει VETO στις επναστροφικές δυνάμεις του εαυτού και να στρατολογήσει στην εμπροσθοφυλακή το «Δαίμονα» ώστε τελικά να μετατρέψει το μειονέκτημα σε πλεονέκτημα, δράση και αξία ζωής. Και επίσης εύχομαι να ενισχύσει σταδιακά όπου υπάρχει ανάγκη, τον ΑΥΤΟΣΕΒΑΣΜΟ του δεσμευμένου στις εσωτερικές αξιώσεις και ευθύνες του εαυτού και ως εκτούτου την ΑΥΤΟΑΠΟΔΟΧΗ ως το μοναδικό ΑΓΙΟ ΔΙΣΚΟΠΟΤΗΡΟ που προσφέρει την ώθηση και δωρίζει το όνειρο για ένα περισσότερο αξιοσέβαστο, δίκαιο και αυτόνομο μέλλον.

«Με αυτό μου το κείμενο ολοκληρώνεται και το τρίπτυχο «ΑΚΡΟΤΗΤΕΣ - ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΕΣ - ΜΕΣΟΤΗΤΕΣ». Ελπίζω περισσότερο να σας ψυχαγώγησα και λιγότερο να σας κούρασα. Σε κάθε περίπτωση, ο επικοινωνιακός χαρακτήρας της γραφής, που εξυπηρετεί τη μάθηση του ιδίου του γραφέα, την έκφραση και την άμβλυνση της ειδικού τύπου μόνωσης την οποία αντιστρατεύεται κάθε μορφή αναγνωρισμένης ή μη, μεγάλης ή μικρής τέχνης, είναι και δικός μου στόχος...
Καλή σας συνέχεια…Θα τα ξαναπούμε σύντομα…»


----------------------------------------------------
2  Για τη σχετική έννοια ανατρέξτε στο αμέσως προηγούμενο κείμενο

© 2012 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

Δευτέρα 18 Ιουνίου 2012

2. ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΦΡΑΝΚΕΝΣΤΑΪΝ


Ένα από τα πράγματα που μου επιβεβαίωσε και μου δίδαξε κυρίως και περαιτέρω η στοιχειώδης έστω μελέτη της επιστημονικής μεθοδολογίας είναι ότι οι αβασάνιστες και χονδροειδείς γενικεύσεις, οι ταξινομήσεις δηλαδή σε ευρύτατες και μάλιστα αξιολογικές κατηγορίες χωρίς την απαιτούμενη σπουδή, είναι και από άποψη λογικής, ασυνεπείς και ολότελα ύποπτες. Σύμφωνοι στην ολοκληρωτικού τύπου ταχτική θα μπορούσαμε για παράδειγμα, να κατηγοριοποιούμε ανθρώπους σε αξιολογικές ταξινομίες και μάλιστα χονδροειδείς, όπως προείπα, του τύπου  «καλός- κακός», «έξυπνος - βλάκας», «ανώτερος - μέσος» και ασφαλώς να τοποθετούμε την αφεντιά μας στην «πιο κολακευτική» εξ’ αυτών. Και μπορεί η γνώση να προκύπτει όντως από την ταξινόμηση των πραγμάτων του κόσμου, όμως, λυπούμαι που θα στενοχωρήσω όσους τέρπονται και έλκονται από τις απλοϊκές θεωρήσεις, αλλά τα πράγματα δεν επιβεβαιώνουν τις προσδοκίες τους και ίσως θα έπρεπε να μπούνε κάποτε στον κόπο να συλλογιστούν με περισσότερη ειλικρίνεια και να αποκτήσουνε το σθένος «να ανακρούσουνε το ταχύτερο πρύμναν». «Αυτό είναι το σθένος το οποίο και θέλουμε και αγαπάμε».
Εγώ προσωπικά πιστεύω, πως στο γνωστό σύμπαν υπάρχει πλουραλισμός. Πλουραλισμός σε όλα του τα πλάσματα και ευτυχώς! Ένα πράγμα ίσον κανένα πράγμα. Σκεφτείτε το καλύτερα… Αν υπάρχει ένα πράγμα, που οπωσδήποτε ορίζεται βάση κάποιον προσδιοριστικών, της ταυτότητάς του, χαρακτηριστικών, τότε θα υπάρχει κάτι που το περιέχει με άλλα προσδιοριστικά χαρακτηριστικά και κάτι πιο δίπλα και παραδίπλα και κάτι άλλο από το οποίο προέκυψε και πάει λέγοντας. Κοντολογίς, η προηγούμενη άποψη είναι ανυπόστατη / αδύνατη. Η μονοσήμαντη αντίληψη του κόσμου σε όποιο επίπεδο και αν αυτή αναφέρεται (κοινωνικοπολιτικό, επιστημονικό, θρησκευτικό κ.ο.κ.) είναι προϊόν παθογένειας και δηλωτική της αδυναμίας του ανθρώπου να χειριστεί και να κατανοήσει τις διαφορετικές πτυχές, τις λεπτές αποχρώσεις, τα επιμέρους στοιχεία των υποκείμενων κατηγοριών, εκείνων που η αναλυτική συλλογιστική και η ενορατική λειτουργία του καλλιεργημένου αρχαιοελληνικού κόσμου προσπάθησε να αποκαλύψει ώστε να κατανοήσει τον κόσμο, στη βάση της όποιας δυνατής για την εποχή εγκυρότητας και αξιοπιστίας.
Ασφαλώς, μάλλον οι περισσότεροι αν όχι όλοι (και δεν εξαιρείται η γράφουσα) μπαίνουμε συχνά στον πειρασμό να επικολλάμε ακάματα ετικέτες που ανακουφίζουν από την αμφιβολία, την αδυναμία και το φόβο και επιδοτούν την προσωπικότητα με ενέσεις «αυταξίας» και «σιγουριάς», όμως κάτι τέτοιο δεν είναι το πιο προσφυές και οπωσδήποτε το πιο έντιμο. Η χωρίς επιφυλάξεις επικόλληση ετικετών είναι ένα είδος κοινωνικού ρατσισμού, η οποία δύναται να προαναγγείλει τον ακόμη πιο άξεστο και βίαιο, τον φυλετικό. Γι’ αυτό, μία κάποια τουλάχιστον ετοιμότητα για μερική, κατά την περίσταση πάντα, αυτοαναίρεση είναι επιβεβλημένη και αποδειχτική της ευρύτητας και της δυναμικής του ατόμου να εξελίσσεται και να διευρύνει τα όρια του. Και εδώ σ’ αυτή την έννοια της δυναμικής βρίσκεται μάλλον ένα από τα κλειδιά για τη διερεύνηση του θέματος του τίτλου. Η δυναμική βέβαια δεν είναι μία αποκλειστικά εγγενής κατάσταση, αλλά καλλιεργείται και αναπτύσσεται από το βαθμό δέσμευσης του ανθρώπου στις επιταγές του εαυτού, η οποία με τη σειρά της προκύπτει από τη σύζευξη περισσότερων συνιστωσών του ατόμου, εγγενών και εξωγενών.
Ένα τμήμα της δέσμευσης πιστεύω ότι προκύπτει από σταθερά οργανισμικά στοιχεία (για να μην πω νευρολογικά και μου πετάξουν οι γιατροί καμιά παντόφλα), όπως συμβαίνει με τα ταλέντα. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μία απομάκρυνση από το μέσο φυσιολογικό ή και για κάποια ανεπάρκεια από την οποία προκύπτει δευτερογενώς μία τάση ως αναπλήρωση στην ανεπάρκεια αυτή και αυτή η τάση καρπώνεται σημαντικού εστιασμού (δηλαδή δυναμικής). Οι άνθρωποι που εκδηλώνουν κάποιο ταλέντο και εκφράζονται αυθορμήτως μέσα από κάποια δράση, έρχονται νομίζω (από ψυχολογικής άποψης πια) σε μεγαλύτερη επαφή με τον ίδιο τους τον εαυτό. Και αυτό ακριβώς είναι που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, προκειμένου να διατηρήσουν τα στοιχεία του εαυτού εγνωσμένα και συγκροτημένα σε ένα όλον. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτή είναι η αντίληψή τους για την τάξη. Ένα δεύτερο τμήμα της δέσμευσης συνδέεται με την ενορατική δεξιότητα του ανθρώπου (που και αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιδιοσυγκρασιακό στοιχείο). Η ενορατική δεξιότητα, ως συμπυκνωμένη γνώση, δημιουργεί περαιτέρω γνώση και αυτή με τη σειρά της το όραμα που εντάσσεται στα στοιχεία του εαυτού, κατοχυρώνοντας έτσι τις αξιώσεις του. Και ένα τρίτο τμήμα χειραγωγείται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, που αποτελούν το υποστηριχτικό και ψυχολογικό πλαίσιο για τα δύο προηγούμενα και που έχουν να κάνουν με την ανατροφή από το πιο πρώιμο στάδιο, αλλά και με το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο αλληλεπιδράσεων και συνιστούν κυρίως τον συναισθηματικό παράγοντα στην τριμερή αυτή διάκριση της έννοιας της δέσμευσης. Αναμφιβόλως, απόλυτες διακρίσεις δεν υφίστανται και η επισήμανσή των τριών αυτών στοιχείων γίνεται για μεθοδολογικούς σκοπούς, αφού υπάρχει μια σταθερή μεταξύ τους αλληλεπίδραση, όπου η λειτουργία του ενός τμήματος υπονοεί και τροφοδοτεί τη λειτουργία του άλλου με όποια κατεύθυνση.
Η δέσμευση λοιπόν είναι, κατά την κρίση μου, ο γεννήτορας και ίσως και ο κηδεμόνας της δυναμικής και της παρέχει τα εργαλεία της ανάπτυξης και της λειτουργίας της. Η δέσμευση είναι αυτή που εκκολάπτει τις επιθυμίες, τις απόψεις και τις επιλογές του ατόμου. Το αξιακό του σύστημα, τη βιοθεωρία και κοσμοθεωρία του. Τις προκύπτουσες εξ’ αυτών δράσεις του και την εμμονή σ’αυτές. Με μοναδικό κριτήριο γι’ αυτή την εμμονή, την εξυπηρέτηση της συγκρότησης  και της ατέρμονης ανασυγκρότησης του εαυτού και της εξάπλωσης του στον φυσικό, τον ψυχικό και το νοητικό χώρο. Και μη φαντάζεστε ότι μία τέτοια διαδικασία συνάδει ή και ταυτίζεται με την καταστροφική ναρκισσιστική επέκταση. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι αυτή η εξάπλωση δεν παραβιάζει τα όρια των υπόλοιπων μονάδων, αλλά διαμορφώνει έναν υψηλό βαθμό εμπλοκής στα πράγματα του κόσμου διευρύνοντας έτσι τα όρια όλων των εμπλεκόμενων. Εν τοιαύτη περιπτώσει είναι πάντα έτοιμη να εγκαταλείψει οποιαδήποτε δομή δεν εξυπηρετεί αυτή την κατάσταση, αλλά προωθεί την αποστασιοποίηση, μορφή της οποίας είναι και η βίαιη παρείσφρηση σε αλλότριους ζωτικούς χώρους. Η δέσμευση λοιπόν παράγει αξιακό υπόστρωμα και κατ’ επέκταση σταθερότητα κινήτρων και άποψης. Η δέσμευση δεν εγκλωβίζεται σε τσιμεντένιους οίκους ούτε θωρακίζεται σε άρματα. Κάτι τέτοιο είναι ασυμβίβαστο προς την υπόσταση, και τους σκοπούς της ύπαρξής της. Η δέσμευση θα έλεγα μάλλον περιγράφεται από τις αρχές της κβαντικής θεωρίας και προωθεί την όσμωση χωρίς να συνεπάγεται τη διάλυση. Έτσι το μόνο που αναζητεί είναι την ατέρμονη αλλαγή και θετική προσαρμογή και ανακάλυψη των πρωτογενών δομών που εξυπηρετούν σταθερά το αξιακό σύστημα.
Η δέσμευση είναι λοιπόν η ψυχή που συναρθρώνει και δεν συνδέει απλά παρατακτικά τα στοιχεία της λειτουργίας του οργανισμού. Όπου η δέσμευση είναι σημαντικά ελλειμματική δεν υπάρχει οργάνωση συστηματική. Τα διάφορα στοιχεία, εκπορευόμενα από τις συναισθηματικές εκρήξεις και τις ανάγκες του ασυνειδήτου δρουν ανεξέλεγκτα χωρίς εποπτεία και χωρίς έλεγχο, χωρίς επαρκή λογική συνέπεια και χωρίς σαφές σχέδιο δράσης. Και εγκαταλειπόμενα άλλοτε στη μία ακραία κατάσταση (που έχω ήδη περιγράψει σε προηγούμενα κείμενα) και άλλοτε στην άλλη, οι οποίες διαμορφώνονται παράλληλα με την αποδέσμευση και αναπληρωματικά αυτής, προωθούν τη φυγή από την ΕΥΘΥΝΗ, την ευθύνη της ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗΣ, τη ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ που έχει το ΕΓΩ. Όποια επαναστατική μάσκα και αν φέρει ο οργανισμός ο μοναδικός σκοπός που τηρείται πιστά και απαρέγκλιτα είναι το σαμποτάρισμα και ο τορπιλισμός κάθε δράσης και η ανάσχεση κάθε δυναμικής που θα απαιτήσει ΤΑ ΝΟΜΙΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ της αυτοπραγμάτωσης. Και εδώ έγκειται η ουσία της ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ή κυρίως της ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑΣ. ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΦΥΓΗΣ! και περαιτέρω, στην υιοθέτηση εύπεπτων σχημάτων, παρατακτικά συνδεδεμένων, όπως τα μέλη του σώματος του «Φρανκενστάιν», αντλημένων από ανταγωνιστικά μεταξύ τους στρατόπεδα, ίσα και μόνο για να εξυπηρετηθούν αφενός οι ανάγκες της φυγής και αφετέρου να συγκροτηθεί μία στοιχειωδώς αποδεκτή ταυτότητα, που λόγω όμως της σημαντικής ελλειμματικότητάς και της κακομοιριάς της, ΣΤΟΙΧΕΙΤΑΙ ΕΝ ΤΕΛΕΙ ΚΑΙ ΑΘΕΛΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΜΦΟΡΜΙΣΜΟΥ, ως το μοναδικό διαθέσιμο σύστημα για τη διατήρηση της εσωτερικής συνοχής.
 Και μη φανταστείτε ότι όλα τα παραπάνω λέγονται απλά θεωρητικά. Πέρα από την καθημερινή συναναστροφή, ο σύγχρονος πολιτικός βίος και οι σχετικές εξελίξεις μου έδωσαν αρκετή τροφή για σκέψη. Δεν θα υπεισέλθω σε πολιτικές «γαργαλιστικές» λεπτομέρειες, αλλά ομολογώ ότι στενοχωρήθηκα με το γεγονός ότι κάποιοι πολιτικοί χώροι, υποτασσόμενοι στις παραπάνω περιγραφείσες, αλλά και προηγούμενων κειμένων νόρμες, παρουσιάζουν τέτοια αδυναμία στις εσωτερικές τους δομές, που αυτοσαμποτάρονται και στέλνοντας διπλά μηνύματα προς τα έξω, σαν αμφιθυμικοί εραστές και ταυτόχρονα και εχθρικά, παρακωλύουν κάθε έξοδο τους από την καρέκλα του, κατ’ επίφαση, ανατροπέα παρατηρητή. Η επικόλληση της επαναστατικής ετικέτας δεν είναι ταυτόχρονα δηλωτική του ψυχικού γεγονότος, ενώ όσοι δεν σπεύδουν να αυτοαποκαλεστούν τέτοιοι, θα πρέπει να ταξινομούνται αυτομάτως στην κατηγορία του κομφορμιστή.  Η επανάσταση είναι κατ’ αρχήν εσωτερική υπόθεση και κάθε αντίδραση οφείλει πρωτίστως να έχει διευθετήσει και τακτοποιήσει τα του οίκου δρώμενα. Ασφαλώς λοιπόν εάν αυτή δεν έχει διεκπεραιωθεί και ολοκληρωθεί στον τόπο που τις αρμόζει, θα αξιοποιήσει τις περιστάσεις για να μεταφέρει τη μάχη της σε λανθασμένα πεδία και με απρόσφορες μεθόδους. Και αν δεν υφίστανται τέτοια πεδία, σίγουρα θα τα επινοήσει.  Και όσο και αν δεν τοποθετώ τον εαυτό μου  στα στενότερα αυτά πλαίσια τέτοιων πολιτικών χώρων, αλλά στον ευρύτερο ιδεολογικό, θλίβομαι από το γεγονός ότι οι προβλέψεις μου βγήκαν αληθινές και θα αναγκαστούμε για μία ακόμη φορά να υποστούμε και να καταπιούμε τη βία των διαχρονικών αφεντάδων μας, που με τρομοκρατικές ψυχολογικές μεθοδεύσεις μας καθιστούν προσκυνητές του μαστιγίου.
Και θα τολμήσω τέλος να πω και λίγο (ας μου επιτραπεί) να καταγγείλω, ότι καθημερινά συναντάω ανθρώπους που προτιμούν να εξυπηρετούνται περισσότερο μέσα στους χώρους της ΑΡΝΗΣΗΣ (της αποδέσμευσης δηλαδή) παρά της ΘΕΣΗΣ χωρίς να θέτω οπωσδήποτε και τον εαυτό μου στο απυρόβλητο. Και οπωσδήποτε το αίτημα της θέσης μπορεί να υλοποιηθεί σε οποιοδήποτε επίπεδο και χώρο, χωρίς να χρήζει υπερβατικών συνθηκών. Δηλαδή σ’ εκείνο των διαπροσωπικών σχέσεων, της εργασίας, της κοινωνικής δράσης και εν τέλει της έντιμης ενδοατομικής επαφής. Προφανώς και δεν κατατίθεται εδώ κάποιο αίτημα υπερηρωικής δράσης. Καθόλου. Αλλά μόνο η επιθυμία περισσότερο έντιμης και βαθιάς ενδοσκόπησης, σε ένα περισσότερο ικανοποιητικό επίπεδο. Και τελειώνοντας δεν θα ήθελα να παραλείψω να συμπληρώσω ότι η δέσμευση αξιοποιεί ένα στοιχείο που θεωρώ εγγενές και δυναμικό σε όλα τα ζωντανά πλάσματα: Τη θέληση. Αλλά περισσότερο μέσα από τη φροϋδική αλλά και γενικότερα την ψυχαναλυτική σκοπιά, που θέτει σε πρώτο πλάνο τη «libido». Και πιστεύω ότι ένας περισσότερο δροσερός προσανατολισμός της libido, καθώς εκτινάσσει από το ψυχικά πλαδαρό βούλιαγμα στην πολυθρόνα,  μπορεί να δώσει «βαθύτερη ανάσα στην ψυχή, ανάλαφρο και μυρωδάτο αεράκι στο πρόσωπο και μεγαλύτερη συγκίνηση στο βλέμμα».
«Η βάρκα του Οδυσσέα είναι πάντα προσαραγμένη στην προβλήτα του λιμανιού και περιμένει… Είστε για καμιά βολτούλα!?»

© 2012 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')


Κυριακή 27 Μαΐου 2012

1β. ΨΥΧΑΝΑΓΚΑΣΜΟΣ

Στο προηγούμενό μου κείμενο προσέγγισα και επεξεργάστηκα, σε κάποιο βαθμό, την έννοια του ναρκισσισμού. Και αυτό το οποίο συμπέρανα είναι ότι ο σταδιακός  διαμελισμός του «εγώ», για τον οποιοδήποτε λόγο, οδηγεί στη διαμόρφωση ναρκισσιστικών μορφωμάτων, το είδος, η ένταση και το βάθος των οποίων ποικίλλει, καθώς συναρτώνται με πλείστες παραμέτρους της ζωής του ανθρώπου. Είμαι σίγουρη ότι αν ερευνήσουμε το χώρο των σωματικών ασθενειών, θα εντοπίσουμε αντίστοιχες λειτουργίες του οργανισμού, ενώ αν επιδιώξουμε μία εικονιστική αναφορά σε αυτά, θα μιλάγαμε είτε απλά για εσωτερικούς ογκόλιθους, είτε για βαθιά χάσματα, είτε τέλος για μια άβυσσο μέσα στην οποία καταβαραθρώνονται, συνθλίβονται και διαλύονται τα πάντα.  Εδώ, η εξουσιαστική πραχτική που κατευθύνεται προς τον εξωτερικό κόσμο, στην όποια της έκφραση, δεν είναι κάτι παραπάνω από μια εφηβική ανταρσία ενάντια σε έναν ανελαστικό κηδεμόνα, ένα συχνά «αδυσώπητο και έκφυλο «Υπερεγώ» που θα κουβαλάει ως εγκυμονούσα για πάντα μέσα του. Αυτός ο ανελαστικός κηδεμόνας δεν είναι άλλο τι παρά η σύνθλιψη του εαυτού, ή εξάρτηση και ο ετεροκαθορισμός του και όσο το άτομο θα χρησιμοποιεί ως μέθοδο επανάστασης και απαγκίστρωσης την εξουσιαστική πραχτική, τόσο περισσότερο θα βουλιάζει και θα συνθλίβεται εν αγνοία του κάτω από το βάρος του αδυσώπητου υπερεγώ. Θα λέγαμε λοιπόν χαρακτηριστικά ότι «η βία φέρνει βία». Η βία δηλαδή ενάντια στον εαυτό, γεννάει ένα  βίαιο υπερεγώ ως αντιστάθμισμα της απώλειας. Αυτό με τη σειρά του θα εκκολάψει βίαιες (καμουφλαρισμένες ή μη) συμπεριφορές, που θα κατευθυνθούν όμως στο εξωτερικό περιβάλλον, προκειμένου αφενός να επαναστατήσει ενάντια στο υπερεγώ (όπως το παιδί ενάντια στον κηδεμόνα του) και αφετέρου να πληρώσει το κενό της απωλείας. Και όσο η επανάσταση αυτή θα διαφεύγει της προσοχής και του ελέγχου του ατόμου, τόσο περισσότερο θα εκπληρώνει τους όρους ύπαρξης και λειτουργίας του «Δημιουργού» της και θα βαθαίνει την υποταγή, αλλά και την ΑΝΑΓΚΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΟΥ ΣΕ ΑΥΤΟΝ, διοχετεύοντας την επαναστατική του διάθεση σε αποπροσανατολιστικά κανάλια, ενώ θα έπρεπε να την στρέψει ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ και για την ακρίβεια ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΟΡΩΝ που συντηρούν και εξελίσσουν τον εκφυλισμό του.
Εάν λοιπόν η επανάσταση αυτή (λόγω εξωτερικών συνθηκών) αποτύχει, οδηγεί στη δεύτερη ψυχολογική πρακτική «τον ψυχαναγκασμό», ως τη μόνη πια δυνατή και επιθυμητή λύση, που έτσι και αλλιώς έχει προαναγγελθεί από την προηγούμενα διαπιστούμενη ανάγκη για «υποταγή στον Δημιουργό». Θυμάστε το «κακομοίρικο» ύφος του άλλοτε αγέρωχου Stross Kahn, μετά τα γεγονότα της σύλληψης και έχοντας παραδοθεί υποταχτικά στη μοίρα του, στη μοίρα του αδυνάμου; Αυτό το οποίο λοιπόν πιστεύω, είναι ότι ο ψυχαναγκασμός είναι μία πιο έκδηλη έκφραση της «μαζοχιστικής λειτουργίας» διατηρώντας όμως τώρα πια στο άλλο άκρο, ως υποκρυπτόμενο το σαδισμό.  Όπως έχω ήδη προείπει, το δίπολο «σαδισμός-μαζοχισμός» θεωρώ πως ενυπάρχει ως ενιαίο σύνολο στην αυτή οντότητα. Αυτό σημαίνει (όπως έχω ήδη εξηγήσει) ότι το άτομο που κινείται στο άκρο του σαδισμού, έχει εξορισμού υποταχτεί στην αδυναμία του έχοντας εκδηλώσει έτσι μία καμουφλαρισμένη μαζοχιστική λειτουργία. Ενώ το άτομο που κινείται στο άκρο του μαζοχισμού γλύφει, φλερτάρει και χαϊδεύει την εξουσία και εποφθαλμιά την εκπορευόμενη από αυτήν ισχύ. Και υποτασσόμενο τώρα στο «αδυσώπητο και έκφυλο «Εκείνο», εκδηλώνει την επιθετικότητά του και την ανάγκη πλήρωσης του κενού της απωλείας μέσα από την ψυχαναγκαστική πράξη. Ανάλογα λοιπόν με τις περιστάσεις της ζωής και την ιδιοσυγκρασία, το άτομο δύναται να κινείται σταθερά σαν το «Gollum» από το ένα άκρο στο άλλο, σε μία ατέρμονα διαδρομή μέχρι την ολοκληρωτική εξάντληση ή τα βαθιά γεράματα. Οι σχετικοί με το χώρο, ας ανακαλέσουν και τις έννοιες του Piaget «αφομοίωση» & «συμμόρφωση» και ας κάνουν μία αναγωγή αυτών που λέω πάνω σε αυτές τις έννοιες και θα εξάγουν πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Αλλά ας αναλύσουμε καλύτερα την ψυχαναγκαστική λειτουργία.
Αυτό που εγώ εννοώ όταν αναφέρομαι στην έννοια ψυχαναγκασμός είναι εμμονές, που δεν έχουν δημιουργικό χαρακτήρα, δεν εξελίσσουν δηλαδή μία κατάσταση και κατ’ επέκταση δεν δραπετεύουν, δεν επεκτείνονται έξω από τα αυστηρά όρια του εαυτού. Η συστηματική ενασχόληση ας πούμε με μία τέχνη, ή με μία επιστήμη, ή με κοινωνικά ή άλλα πράγματα δύναται να διευρύνει τις εμπειρίες και τις γνώσεις του ανθρώπου και να διευκολύνει την κίνηση του μέσα και έξω από αυτόν. Και θα σας προέτρεπα τους πονηρούτσικους, να μην κάνετε σεξουαλικούς συνειρμούς αναφορικά με την προηγούμενη διατύπωση, αν και μην νομίζετε ότι το σεξ διαφέρει πολύ από τα ακριβώς προηγούμενα και εξ’ άλλου κάτι τέτοιο στους χώρους μας, δεν είναι καθόλου απαγορευτικό ούτε από ψυχοσυναισθηματικής άποψης ούτε από φιλοσοφικής ούτε και από σημειολογικής. Απεναντίας! Για να επανέλθουμε λοιπόν, θα λέγαμε χαρακτηριστικά ότι έτσι δημιουργείται μία συνθήκη όσμωσης και ανταλλαγής που δεν υποτάσσεται ασφαλώς στη διαστροφή των οικονομικών όρων αλλά διέπεται από την εγγενή και πρωτογενή δυναμική των πραγμάτων.
Στον ψυχαναγκασμό αυτή η δυναμική είναι κατακρεουργημένη και το άτομο έχει βουλιάξει σ’ έναν «αποξηραμένο και μονοδιάστατο εαυτό». Χωρίς ψυχή, χωρίς μυαλό, χωρίς βούληση και στόχο. Το άτομο σε αυτή τη συνθήκη, έχει «επαναστραφεί» και «καθηλωθεί» σε μία κατάσταση, που μας φέρνει στο νου «το πιο πρώιμο πλαίσιο αναγκών της ζωής του ανθρώπου», δηλαδή εκείνο το βρέφους. Εδώ η ψυχαναγκαστική πράξη γίνεται το «κέλυφος» μέσα στο οποίο το σακάτικο εγώ, αφού αποδράσει από τη ζωή, βουλιάζει και βυθίζεται μέσα του για να πραγματώσει μέσα στη φυλακή του, διαστροφικά τους όρους της ύπαρξης. Και ενώ στο βρέφος η κατάσταση της εξάρτησης είναι φυσιολογική και επιθυμητή για την επιβίωσή του, εδώ είναι υπαναχώρηση, αλλοτρίωση και εκφυλισμός. Με την ψυχαναγκαστική πράξη το ανάπηρο εγώ βρίσκει ένα καινούργιο θωρακισμένο εγώ, «που το βυζαίνει όπως το βρέφος το στήθος της μητέρας του», και μέσα στο οποίο ανακουφίζεται από τον πόνο της απώλειας, ανακτά την χαμένη ομορφιά του, την ισχύ και τη μεγαλοσύνη του και επιδεικνύει εγωιστικά τη δύναμή του. Το όλο πράγμα δηλαδή θυμίζει κάποιο είδος παραληρητικής συμπεριφοράς, που εν προκειμένω δεν δύναται να αποτελέσει στόχο της ανάλυσης.
Κατ’ αυτό λοιπόν τον τρόπο ένας «ρωμαλέος και αιμοσταγής «Καιάδας» μπορεί να μετατραπεί, εν ριπή οφθαλμού, σε ένα «φουκαριάρικο και πειθήνιο αρνάκι» όταν χάσει τα ερείσματα της εξουσίας από κάτω του και ένα «φουκαριάρικο και πειθήνιο αρνάκι» σε ένα «ρωμαλέο και αιμοσταγή «Καιάδα» όταν τα ανακτήσει. Αφού έτσι και αλλιώς αυτό που βλέπουμε να πραγματώνεται μπροστά στα μάτια μας δεν είναι τίποτα περισσότερο απ’ ότι η ψυχαναγκαστική φαντασίωση που ενσωματώνει και ερείδεται στην μαζοχιστική σύνδεση με τον αρχηγό. Μία σύνδεση άλογη, άψυχη, αδιαφοροποίητη, άσκοπη, αχρονική και θανατηφόρα! Και αλήθεια, τέτοια είναι. Ότι δεν μπορεί να σταθεί όρθιο και να αναπνεύσει ελεύθερα, επαναστρέφεται και βουλιάζει σιγά σιγά, διαλυόμενο και εκλιπαρώντας, στην ανακουφιστική αγκαλιά του θανάτου της συνείδησης, σαν φρούτο σε σήψη. Αν θα έπρεπε λοιπόν να εξετάσουμε την «φροϋδική ενόρμηση του θανάτου», νομίζω πως μια τέτοια αρχή είναι περισσότερο ενδεικνυόμενη. Στο βαθμό βέβαια που θα τιθασευτεί ο ανεξέλγκτος καιάδας και θα καταφέρει να φορέσει το κοινωνικό πανωφόρι του ναρκισσισμού, θα έχει πλέον περάσει και στα «σαλόνια της νομιμότητας», όπως άλλωστε έχει συμβεί με τους ομοϊδεάτες τους εγγύτερους και τους μακρινότερους...
Βέβαια το όλο πράγμα το έχω μέχρι στιγμής προσεγγίσει κάπως αφηρημένα. Ψυχαναγκαστικές εκφράσεις, κατά τη γνώμη μου, είναι ο αποθησαυρισμός, η βουλιμία, η μοιρολατρία, μάλλον κάποιες μορφές σεξουαλικής παραφιλίας και ίσως πλείστες άλλες ανθρώπινες εκδηλώσεις που καταγράφονται και πολιτογραφούνται στο χώρο των ψυχικών διαταραχών. Βέβαια όλες αυτές οι ανθρώπινες εκδηλώσεις έχουν διαφορετικό, από άνθρωπο σε άνθρωπο, βάθος, ποιότητα και ένταση και οπωσδήποτε εδώ εγώ αναφέρομαι στις πιο έντονες μορφές, προκειμένου να φωτίσω εναργέστερα και στο πλαίσιο των δικών μου δυνατοτήτων, το όλο θέμα. Ο άνθρωπος που εγκαθίσταται εμμονικά στους χώρους της ψυχαναγκαστικής επανάληψης βιώνει έναν εθισμό και μία ανοχή σ’ αυτόν, και όσο αυτός εμμένει στις επαναλήψεις του, τόσο η ψυχαναγκαστική λειτουργία αποκτά ρίζες μέσα του, δημιουργώντας διακλαδιζόμενες αναπαραστάσεις, από τις οποίες αδυνατεί να ξεφύγει.
Ας πάρουμε το παράδειγμα της μοιρολατρίας, παρ’ ότι είναι ολότελα αδύνατο να αναλυθεί εδώ με κάποια, έστω και ελάχιστη, επάρκεια. Έχω δει τη μοιρολατρία να εκφράζεται απλά ως μια συνεχή γκρίνια, για την οποία μερικές φορές φαντάζεσαι ότι δεν θα σταματήσει παρά μόνο με τη «συντέλεια του κόσμου. Άλλοτε να εκφράζεται ως προϊόν μιας αίσθησης απολυτότητας, ολοκληρωτισμού και παντοδυναμίας στα νομοτελειακά πράγματα του κόσμου και άλλοτε με τη μορφή της θυματοποίησης. Εδώ έχουμε 3 διαφορετικές εκφάνσεις του φαινομένου του συγκεκριμένου ψυχαναγκασμού και πιθανώς να υπάρχουν και άλλες. Ένας άνθρωπος δηλαδή επιλέγει να υποτάσσεται σε μία από τις πιο πάνω 3 ψυχικές νόρμες και η σύνδεση του είναι κατ’ αρχήν μαζοχιστική, αφού τροφοδοτεί το εγώ του κατά τους τρόπους που παραπάνω ανέφερα, αλλά ταυτόχρονα συνιστούν και μία επιθετική εκδήλωση αφού αυτά του τα συναισθήματα, τα εκβάλει, τα πετάει και τα φτύνει τιμωρητικά πάνω στους άλλους, όταν δεν το κάνει εναντίον του. Η ψυχαναγκαστική λειτουργία νομίζω, έχει έναν περισσότερο εσωστρεφή και δειλό χαρακτήρα, ενώ η ναρκισσιστική έναν περισσότερο εξωστρεφή, και «ιμπεριαλιστικό». Θα έλεγε κανείς ότι συνιστά, η πρώτη, την επέκταση του μικρόκοσμου στον μακρόκοσμο και συνειρμικά, εμένα τουλάχιστον, μου φέρνει στο μυαλό για άλλη μία φορά την έννοια της φρακταλικότητας.
Ακόμη και κουλτούρες ολόκληρες νομίζω πως έχουν διαμορφωθεί βάση αυτού του διπόλου. Θυμάμαι… δηλαδή δεν θυμάμαι που…. Είχα διαβάσει σε κάποιο πανεπιστημιακό σύγγραμμα, από το χώρο της φιλοσοφίας, αναφορικά με την ειδοποιό διαφορά της ελληνικής από την ανατολική φιλοσοφία: Η άποψη που εκφραζότανε κοντολογίς ήταν ότι αυτός ο πραγματιστικός και εξωστρεφής πυρήνας της ελληνικής φιλοσοφίας την εγκατέστησε περισσότερο προσπελάσιμη και προσλήψιμη από τον υπόλοιπο κόσμο, παρά την εξίσου αδιαφιλονίκητη αξία της δεύτερης. Εδώ όμως εμπλεκόμαστε και στα χωράφια του υγιούς ναρκισσισμού και κινδυνεύουμε να πέσουμε σε πλάνες.
Ολοκληρώνοντας θα ήθελα να προσθέσω, πως έχω συναντήσει ανθρώπους που όταν οι συνθήκες τους το επιτρέπουν εκφράζουν μια ολοφάνερα αλαζονική συμπεριφορά, ενώ στην αντίθετη περίπτωση λουφάζουν και περιορίζονται στα δικά τους ψυχοπαθαλογικά στοιχεία, τα του οίκου τους. Άλλους που ο ναρκισσισμός τους δεν κατάφερε ποτέ να πάρει μια ξεκάθαρα εξωστρεφή μορφή και παραπαίει άλλοτε με το ένα πόδι στο ένα στρατόπεδο και άλλοτε στο άλλο. Έχω δει ακόμη και πολιτικές ιδεολογίες, που κατά την ταπεινή μου πάντα γνώμη, εκπορεύονται από την ψυχαναγκαστική πρακτική. Ιδεολογίες που αναζητούν βίαια και εμμονικά την επαναστροφή, τον απομονωτισμό, τη φυγή από τη δράση της διαπραγμάτευσης, και την επιστροφή σ’ ένα συρρικνωμένο εγώ, που πιπιλάει ηδονικά το δάχτυλό του καθώς εξαφανίζεται μέσα και κάτω από το βάρος «του παντός και του τίποτα».
Σε επόμενό μου κείμενο θα προσπαθήσω να μιλήσω για την έννοια της μετριότητας. Έως τότε να ‘στε καλά και να προσέχετε τους εαυτούς σας από τη «Σκύλλα & τη Χάρυβδη»

© 2012 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

Τετάρτη 16 Μαΐου 2012

ΑΚΡΟΤΗΤΕΣ, ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΜΕΣΟΤΗΤΕΣ

1α. ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ

Η πλούσια ελληνική μυθολογία θεωρείται μάλλον αρκετά ενδιαφέρουσα στο παγκόσμιο πολιτιστικό στερέωμα… και πηγή «πολυποίκιλης αξιοποίησης ασφαλώς, γι’ αυτό και από το χώρο αυτό, συχνά μας ψυχαγωγούν με έργα αδιαφιλονίκητης καλλιτεχνικής και αισθητικής αξίας (βλέπε “Ζήνα”, Τίνα, Λίνα κ.ο.κ.) ...»!
Ο Νάρκισσος λοιπόν, ένας Ωραίος Νιος από τη Βοιωτία εθαύμαζε τόσο πολύ τον εαυτό του και την ομορφάδα του, ώστε τελικά οδηγήθηκε σε εξάντληση ή μαρασμό -ανάλογα με την εκάστοτε εκδοχή του μύθου- ή και ανικανοποίητο έρωτα γι’ αυτόν τον ίδιο και εν τέλει …  απόθανε!!
Σε προηγούμενό μου κείμενο αναφέρθηκα στις έννοιες της «ναρκισσιστικής υποταγής» και αυτής των «ψυχαναγκαστικού τύπου εκπληρώσεων». Για να ξέρουμε πάνω κάτω και που βαδίζουμε, με την πρώτη εννοούμε την «υπερβολική αγάπη» προς τον εαυτό και την ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση και κατοχύρωση των όποιων αξιών του, με δυσάρεστες όμως συνέπειες για τις διαπροσωπικές σχέσεις. Ο ψυχαναγκασμός εντούτοις, μπορεί να συμπεριλάβει, απ’ όσο γνωρίζω, περισσότερες διαταραχές, ανάλογα με την εκάστοτε ψυχολογική, επιστημολογική θεώρηση. Εδώ αναφέρομαι κυρίως σε εμμονικού τύπου ευχάριστους ως προς τη βίωση τους ψυχαναγκασμούς, όπως η βουλιμία, ο αλκοολισμός, η τσιγγουνιά, η σεξουαλική παρέκκλιση, με δυσάρεστες όμως συνέπειες για τον ίδιο τον οργανισμό, αφήνοντας παρ’ αυτά, λόγω της φιλόξενης διάθεσης που χαρακτηρίζει εμάς τους έλληνες, ανοιχτή την πόρτα των διαπραγματεύσεων και σε άλλες διαταραχές.
Κάνω μια πρώτη υπόθεση ότι στη βάση των διαταραχών γενικότερα, υπάρχει μία τάση αποστασιοποίησης και εξακολουθώ :
Ως προς την ουσία τους, οι παραπάνω όροι δεν μου φαίνεται πως διαφέρουν τόσο μεταξύ τους και η διαφορά τους είναι περισσότερο εξωτερική/μορφολογική και λειτουργική. Ταυτόχρονα η διαφορά αυτή έχει να κάνει με το στοιχείο της ενεργητικότητας / παθητικότητας ή αλλιώς εξωστρέφειας / εσωστρέφειας. Αυτό σημαίνει ότι ενώ η εσωτερική δομή, αν μη τι άλλο, έχει σημαντικά κοινά σημεία (όπως η μονομανία, η επανάληψη, η αναζήτηση της ισχύος, ο εθισμός), αυτό που η κάθε μία συνεπάγεται, ως προς την άλλη, εννοεί, πέρα από τα διαφορετικά πλαίσια διαμόρφωσής τους και κάποιες διαφορές λειτουργικού τύπου αλλά και ως προς την κοινωνική αποδοχή των επακόλουθών τους. Ένα άτομο π.χ. που αποβάλει το φαγητό από ΜΕΣΑ του, δεν νομίζω πως έχει λιγότερο απορριπτικά και επιθετικά ένστικτα από ένα συμπλεγματικό ωραιοπαθές άτομο που χρησιμοποιεί τη σαγήνη ως μέσο διαφοροποίησης και ανταγωνισμού ή από ένα αρχομανές και μονομανές άτομο που συμπεριφέρεται ως «μέλισσα, βασίλισσα μέσα στην κυψέλη». Ένα άτομο που αρέσκεται στη στυγνή εκμετάλλευση  άλλων, έχει αρκετά κοινά σημεία μ’ έναν σαδιστή και μάλλον και μ’ έναν επιδειξία.
Υποθέτω λοιπόν, ότι οι ναρκισσιστικές υποταγές, συνιστούν μονοσήμαντες εξωτερικές εκδηλώσεις του μοτίβου ενός ατόμου. Όπως προείπαμε, ένα μοτίβο δεν είναι ένα πράγμα, αλλά πολλά πράγματα και για να είμαστε ακριβείς, πρόκειται για μία δυναμικά κείμενη πολυεδρική οντότητα, μέσα στην οποία κάποιο είδος ναρκισσιστικής έκφρασης δύναται να καταλάβει το μεγαλύτερο χώρο. Ας σκεφτεί κανείς μία κοινωνία μέσα στην οποία συναρθρώνονται διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις με διαφορετική δυναμική. Το αποτέλεσμα και ο βαθμός της διαλεκτικής συσχέτισης των δυνάμεων διαμορφώνει το ύφος, τη θέση και τη δυναμική της στον ευρύτερο κοινωνικό χώρο.
Και συνεχίζουμε: Οι ναρκισσιστικές λοιπόν υποταγές επιδιώκουν την νομιμότητα. Την αποδοχή δηλαδή των σχετικών πρακτικών που υποστηρίζουν, από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον και την εξάπλωση τους μέσα σ’ αυτό, όπως ο «Καρκίνος» στο σώμα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εγκληματικές διαθέσεις άλλοτε περιβάλλονται το μανδύα της πολιτικής ιδεολογίας, και άλλοτε ξεπλένουν το αίμα από πάνω τους, εμβαπτιζόμενες σε καθαρτήριες θεσμικές κολυμβήθρες. Ολοκληρωτικού χαρακτήρα πολιτικές ιδεολογίες αναδεικνύουν την άκαμπτη και μονοδιάστατη λογική του ναρκισσισμού, αντίπαλη της συστημικής θεώρησης του κόσμου, ενώ άλλοτε μαφιόζικες πραχτικές καταλήγουν σε καμουφλαρισμένες παθογόνες στρουκτούρες, κατοχυρωμένες και εγκατεστημένες αναπαυτικά, διάσπαρτες στους επιχειρησιακούς χώρους, κοινωνικά αφομοιώσιμες πια, ώστε να μην δημιουργούν ολοκληρωτικά προσκόμματα στην ανθρώπινη λειτουργία. Ας ανακαλέσουμε το μεγαλεπίβολο σχέδιο του «νονού» στην ομώνυμη ταινία, να καταστήσει τις λούμπεν επιχειρήσεις του νόμιμες, ξεπλένοντάς τις μέσα στους θεσμούς της κοινωνίας και αξιοποιώντας τα κανάλια της πολιτικής. «Άραγε μας φέρνει αυτό στο μυαλό κάτι σχετικό με τη σημερινή παγκόσμια πολιτική και οικονομική κατάσταση;»
Πως λοιπόν γεννιέται ο ναρκισσισμός μέσα σ’ έναν οργανισμό;
Στην πορεία της ζωής του ο υγιής άνθρωπος αφενός εσωτερικεύει σε μεγάλο βαθμό τις επιβραβεύσεις του, δεν τις ζητιανεύει δηλαδή, ούτε τις απαιτεί από το περιβάλλον του, αφετέρου τις μπολιάζει με τις νοηματοδοτήσεις που δίνει στα πράγματα, άρρηκτα συνδεδεμένες με την αντίληψη της θέσης του μέσα στον κόσμο και της συνακόλουθης δέσμευσής του ως προς τις επιταγές τους. Ο υγιής άνθρωπος πολύ λιγότερο αισθάνεται ότι ο κόσμος του χρωστάει, πολύ περισσότερο την ανάγκη να «Δικαιώσει» την ύπαρξή του, υπό την έννοια ότι ορθώς και λογικώς ήρθε στη ζωή και όχι απλά ως παρατηρητής και περαστικός, που σαν διάττοντας αστέρας, τη μια στιγμή έλαμψε και την άλλη εξαφανίστηκε χωρίς λόγο, χωρίς νόημα και χωρίς ίχνος πίσω του!!
Βέβαια, κάποιες πρώιμου τύπου επιβραβεύσεις δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη κάτι κακό. Μικροί, μεγάλοι τα έχουμε ανάγκη όλα αυτά και ένας λεπτός χειρισμός τους δημιουργεί μία παιδική και καθ’ όλα γοητευτική παρουσία για τους άλλους. Εξάλλου ποιος θα ήθελε να ακούει «ότι είναι χοντρός, άσχημος και βλάκας» αν δεν είναι διαστροφικός ή φρενοβλαβής;
Στη ναρκισσιστική όμως δομή άλλοτε η ανάγκη της κατοχύρωσης της αξίας του εγώ αποκτά συστηματικό/καταναγκαστικό χαρακτήρα  και άλλοτε η ανάγκη της επιβολής της, διαστροφικό, ενώ σε κάθε περίπτωση η ανάγκη για ισχύ γίνεται επιταχτικό και σταδιακά εντεινόμενο και αδιαπραγμάτευτο αίτημα. Η συστηματικότητα φαίνεται στην επανάληψη, στην προσκόλληση δηλαδή του ατόμου σε μία ή περισσότερες ρουτίνες με φτωχό περιεχόμενο, που πραγματεύονται, ορίζουν και χειραγωγούν ένα σύνολο συναισθημάτων του ατόμου, δρώντας έτσι ως σανίδα σωτηρίας, ως φυγή, ως επίθεση και άμυνα και εν τέλει ως η κυρίαρχη απάντηση σε ό,τι εισερχόμενο, αποκτώντας έτσι για το άτομο διαστάσεις «κηδεμονικού χαρακτήρα» και μάλιστα τις έσχατες, αυτές δηλαδή της «υποταγής» σε αυτές. Όταν ο ναρκισσισμός αποκτήσει διαστροφικό περιεχόμενο, αυτό σημαίνει ότι η προσωπικότητα έχει υποστεί καθίζηση και έχει εμπλακεί στα γρανάζια του σαδομαζοχισμού, ως τη μοναδική απάντηση στα βιώματα της ελλειματικότητας, του πόνου, της βίας και του ανικανοποίητου οδηγούμενη έτσι μέσω παθολογικών στρουκτούρων στον εκφυλισμό. Πολλοί άνθρωποι, γρανάζια πολιτικών και κοινωνικών θεσμών, μας φαίνονται ότι λειτουργούν με επαρκή συνέπεια και λογική ή για την ακρίβεια, με την αναμενόμενη συνέπεια και λογική που ορίζει η θέση τους. Μία τέτοια όμως αντίληψη, σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι άλλο τι, παρά αυταπάτη που έχει επιβληθεί ως πραγματικότητα, καθ’ όσον διαθέτει την απαιτούμενη κοινωνική νομιμοποίηση. Το όλο πράγμα όμως δεν είναι όχι μόνο λογικό, ούτε καν λογικοφανές, αφού η κοινωνική νομιμοποίηση δεν είναι, εν τοιαύτη περιπτώσει, άλλο τι από τη μαζικοποίηση της ψυχοπαθολογίας, η οποία (μαζικοποίηση) δεν την εξυγιαίνει, αλλά μάλλον την εξωραΐζει και τη διευρύνει πληθυσμιακά. Η ψυχοπαθολογία σε αυτές τις περιπτώσεις είναι υποκρυπτόμενη και αναγκάζεται, αλλά και αγαπάει να φοράει κάποιο όμορφο κοινωνικό πανωφόρι.
Το ζήτημα της γέννησης του ναρκισσισμού όμως εξακολουθεί να παραμένει αναπάντητο. Βέβαια ούτε η γέννηση του ναρκισσισμού, ούτε η περιγραφή του μπορούν να αναλυθούν εδώ με κάποια επάρκεια. Χρειάζεται υποθέτω, τουλάχιστον να αναδιφήσει κανείς ενδελεχώς την βιβλιογραφία και ακόμη περισσότερο να μελετήσει το ζήτημα στην πράξη. Εδώ πρόκειται για μια περιεκτικότατη αναφορά βάση κάποιων λίγων γνώσεων και μια κατάθεση προσωπικής εμπειρίας.
Η εμφύτευση λοιπόν αρνητικών αποτυπώσεων στη βρεφική ηλικία, σαμποτάρουν στρεβλώνουν και ίσως κατακερματίζουν το αυτοσυναίσθημα. Η απουσία αυτοεκκολαπτόμενων, αυτοτροφοδοτούμενων και συνεπώς σταθερών και εξελισσόμενων επιβραβεύσεων, που διαμορφώνονται αποκλειστικά μέσα σε πλαίσια πρώιμων σχέσεων, υγειών, θερμών και τρυφερών και σχέσεων ψυχοπνευματικής και φυσικής εγγύτητας μεταξύ των ανθρώπων, που διδάσκουν και όχι επιβάλουν τη λογική συνέπεια και το όριο, την πρόοδο και τη δημοκρατία (κατάσταση πρωταρχικά εσωτερικής πολυφωνίας, ακόμα και για τις «έσχατες (αν μπορούν υπό αυτές τις προϋποθέσεις να υπάρξουν) φωνές»), ρευστοποιούν τον εσωτερικό κόσμο. Αντ’ αυτών με την παρουσία ανταγωνιστικών, (για την εγκαθίδρυση γόνιμων από τα παραπάνω αναπαραστάσεων), αυτοαπαξιώσεων και τη μίμηση και ταύτιση συνεπώς με αδιάφορους ή ευνουχιστικούς ή απορριπτικούς ή αυταρχικούς γονείς, το άτομο οδηγείται στη συρρίκνωση, για να μην πω στην ακύρωση της διαδικασίας γέννησης των λειτουργιών του εγώ και της ισχύος του, στην απόρριψη του, όπως ένας οργανισμός απορρίπτει το σκάρτο πράγμα και στην γέννηση αναγκαστικά στην θέση του, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνολική επιβίωση του ατόμου, αντισταθμιστικών μορφωμάτων που έχουμε ήδη συμπεριλάβει στην έννοια ναρκισσισμός. Εκπορευόμενα από την ιδιοσυγκρασία και διαμορφούμενα στην πορεία της ζωής του ανθρώπου συνιστούν το πλάσμα και το «δαίμονα» που επιβιβάζεται λαθραία στο πλοίο της ζωής του και ορίζει σε σημαντικό βαθμό τη μοίρα του.
Το εγώ λοιπόν αφού δεν διαθέτει την απαιτούμενη ισχύ και ικανότητες για να πορευθεί μάχιμο στην ελευθερία και να παράσχει στον εαυτό του τις δικές του, «Κατάδικές» του νοηματοδοτήσεις των πραγμάτων του κόσμου, «αγοράζει» δύναμη, λειτουργίες και ταυτότητα από τα έξω του, ξεπουλώντας σταδιακά και συστηματικά ό,τι λιγοστό του έχει απομείνει από τα μέσα του, από το υπόλοιπο δηλαδή των εσωτερικών δεσμεύσεων και συνακόλουθων επιταγών τους, προκειμένου να αποκτήσει έναν δάνειο «οπλισμό». Αυτός ο οπλισμός κατ’ αρχάς θα ανακουφίσει τον πόνο της απόρριψης που μπορεί να τρελάνει και να καταστρέψει το άτομο, λαμβάνοντας τη μορφή βακτηρίας, αφετέρου θα υποκαταστήσει όλα όσα συνιστούν το αυθεντικό εγώ, πράξη, όπως είπαμε παραπάνω, απαραίτητη για την επιβίωση του ατόμου ως ολότητα πάντα (έρχομαι εδώ να επισημάνω ότι αυτή η ναρκισσιστική αντιστάθμιση έρχεται, κατά τη γνώμη μου πάντα, να καταρρίψει το φροϋδικό ισχυρισμό περί «ενστίκτου του θανάτου» αλλά αυτό είναι άλλο θέμα).  Όσο λοιπόν βαθαίνει, μεγαλώνει η απόσταση από τα έσω, που έχει ήδη ξεκινήσει σε πρώιμο στάδιο της ανάπτυξης του ατόμου, και η υποκατάσταση των παραμέτρων του εγώ με τις παραπάνω περιγραφόμενες ναρκισσιστικές λύσεις, ως η μοναδική πλέον πηγή σωτηρίας, ανακούφισης και καταξίωσης του ατόμου και όσο περισσότερες εξωτερικές ενισχύσεις λαμβάνει γι’ αυτή του τη συμπεριφορά, τόσο περισσότερο το άτομο εμπλέκεται στο φαύλο κύκλο, σύμφωνα με τον οποίο «η αποδέσμευση από το εγώ οδηγεί στην υποταγή σε έξω ρουτίνες και αυτή με τη σειρά της σε μεγαλύτερη αποδέσμευση, προκειμένου να δικαιολογηθεί η ύπαρξή της και να αποσοβηθεί η σχετική ενοχή». Το άτομο, ενώ μπορεί να εκδηλώνει μία ρηχή αυτοεπιβεβαιωτική συμπεριφορά και εξ’ αυτού μία επίδειξη ισχύος προκειμένου πρωτίστως να πείσει τον εαυτό του (λογικό!!) στην ουσία έχει ήδη, εν αγνοία του, υπογράψει την καταδίκη του, αφού «έχει εκ προοιμίου υποταχτεί σε ό,τι, έξω από αυτό και τη φύση του, το εκπληρώνει». Θα μπορούσαμε να πούμε ότι εδώ έχουμε μία κοινωνικώς καμουφλαρισμένη μαζοχιστικού τύπου λειτουργία όπου «η έκφραση της κυριαρχίας» είναι «απόδειξη της υποταγής». Γι αυτό και η σαδομαζοχιστική λειτουργία αποτελεί «ένα όλον». Αυτά τα δύο μοτίβα συνυπάρχουν στην αυτή παθολογική συμπεριφορά με κυρίαρχο το ένα από τα δύο. Είναι σαν τα δύο άκρα ενός νήματος. Και όπως όλοι γνωρίζουμε, νήμα χωρίς δύο άκρα δεν υφίσταται (Αλλά σ’ αυτό θα επανέλθω αργότερα, πραγματευόμενη την έννοια ψυχαναγκασμός). Με το παραπάνω θέλω να πω, πως το άτομο που «είναι ΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΟ να απεμπολήσει την εξουσία, που απορρέει φυσικά και νόμιμα από την ίδια του την ύπαρξη» ως αυτοπροσδιοριζόμενο ον, και να την υποκαταστήσει με περιστασιακά και ευκαιριακά δεκανίκια εξουσίας, ώστε να γίνει κυρίως από το ίδιο το άτομο αντιληπτή, έχει έτσι «υποταχτεί ήδη και εξ ορισμού στη μοίρα του αδυνάμου».
Για να συνοψίσουμε λοιπόν, με την έννοια ναρκισσισμός αναφερόμαστε σε μία αυτοεπιβεβαιωτική συμπεριφορά του ατόμου, καταναγκαστικού τύπου, επιθετική απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και διαφοροποιητική ασφαλώς από αυτό, με διάθεση κοινωνικής και εσωτερικής νομιμοποίησης, με μονοσήμαντο, φτωχό περιεχόμενο ως προς την αντίληψη του εγώ και τις κοινωνικές διαστάσεις του και με αρκετά απλοϊκές ρυθμίσεις της λειτουργίας της αυτοεπιβεβαίωσης. Και αν έπρεπε να μιλήσουμε με στατιστικούς όρους, θα λέγαμε ότι για την ώρα εντοπίσαμε τρεις χονδροειδείς τιμές στην σχετική κλίμακα, με τους ποιοτικούς χαρακτηρισμούς : α. φυσιολογικό πλαίσιο, β. συστηματικότητα και γ. διαστροφή.
Για όσους δεν βαρέθηκαν τις φλυαρίες μου, έπεται και συνέχεια για να εξετάσω και να κατανοήσω κάποιες εκδηλώσεις της ψυχαναγκαστικής λειτουργίας που συχνά αισθάνομαι πως συναντάω γύρω μου.
Προσφέρονται μπροστινές θέσεις, χαμηλό εισιτήριο και μπόλικο pop corn ... !

© 2012 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

Παρασκευή 11 Μαΐου 2012

Έρως ; …. ή ; …

Να ‘μαστε και πάλι για να προβληματιστούμε πάνω σε μία μάλλον πολύπλοκη ανθρώπινη ανάγκη, την *ερωτική λειτουργία". Και λέω να προβληματιστούμε και όχι να διατυπώσουμε αξιωματικά και κατηγορηματικά αναντίρρητες αλήθειες! Και ας επισημάνω επί τη ευκαιρία, ότι τα όσα αναφέρονται σ’ αυτό το blog ουδόλως αποτελούν τις ρήσεις της ειδημοσύνης, αλλά την επιθυμία ενός ανθρώπου, να κατανοήσει τον κόσμο μέσα του και έξω του. Συχνά ακούω για ανθρώπους που ταλανίζονται και αγωνιούν στο χώρο των διαφυλικών σχέσεων και αναρωτιέμαι: Ποια άλλη σχέση μπορεί να έχουν μεταξύ τους άνθρωποι κατά τα λοιπά διαφορετικοί, που όμως η διαφυλική τους συμπεριφορά παρουσιάζει ανυπέρβλητη δυστοκία και ποια η σχέση αυτού του τελευταίου με τον εξ’ αποστάσεως και δειλό τρόπο που συχνά φλερτάρουμε με τα σημαντικά πράγματα?
Μια πρώτη σκέψη είναι ότι ο άλογος φόβος συνιστά το υπόβαθρο τέτοιων συμπεριφορών: Ο φόβος της ανεπάρκειας ως προς την ανταπόκριση που επιτάσσει το άλλο αντικείμενο και η ανάγκη κατ’ επέκταση της απόδρασης από τις ευθύνες που αυτό φαίνεται να υπαγορεύει, όποιο και αν είναι αυτό (ακόμη και ο ίδιος ο εαυτός και κυριότερα αυτός) και συνακόλουθα της βολικής τοποθέτησης στο χώρο των ναρκισσιστικών υποταγών και των ψυχαναγκαστικού τύπου εκπληρώσεων. Και περισσότερο ο φόβος μπροστά στην ελευθερία, για τον οποίο είχαν την τιμή να μιλήσουν κάποιοι άλλοι κύριοι πριν από ‘μένα: Ο φόβος του αυτοπροσδιορισμού, του βάρους των ευθυνών της ταυτότητας και των επιλογών, της λήψης αποφάσεων και της αποδοχής των σύστοιχων με αυτές συνεπειών. Ο φόβος του να είσαι αφεντικό και όχι δούλος ή υπάλληλος, κηδεμόνας και όχι κηδεμονευόμενος, Θεός και όχι ανθρωπάκος και ως τέτοιος, μέσα στο χώρο της ύπαρξης (λες και υπάρχει και άλλος), δύνασαι να εκπληρώνεις τους όρους της, δηλαδή να ζεις και να πεθαίνεις, όπως ορίζει η δέσμευση απέναντι στον εαυτό σου. Όμως όπου εγκαθιδρύεται ο φόβος, κυρίως ο αταυτοποίητος, εγκαθίσταται μαζί του, σε κάποιο βαθμό σύνηθα και το αίσθημα της ανεπάρκειας, της αυτοαπαξίωσης και της αυτοαπόρριψης και εύλογα η ανάγκη για αντιστάθμιση των παραπάνω συναισθημάτων. Ανάλογα λοιπόν με το είδος και το ποσό των εσωτερικών ερεισμάτων / αναπαραστάσεων του ατόμου, διαμορφώνονται και οι σχετικές σταθερές, που άλλοτε καταφέρνουν να αποτελέσουν έναν επαρκή **οπλισμό της προσωπικότητας, άλλοτε απλά υπερπήγματα (ας το πούμε και ασπίδα για να το κατανοήσουμε καλύτερα), άλλοτε παθογόνα μορφώματα που επιδρούν σταδιακά αλλοτριωτικά και εκφυλιστικά σε ολόκληρο τον οργανισμό και άλλοτε κάτι από τα περισσότερα, αν όχι απ’ όλα. Έτσι λοιπόν υπό δυσμενείς εσωτερικές συνθήκες, ακόμη και η ίδια η ερωτική λειτουργία (όταν πρόκειται για εξαιρετικά ατελέσφορη λειτουργία βέβαια) καταλήγει πιότερο σε μία ναρκισσιστική ή ψυχαναγκαστικού τύπου έκφραση, ένα είδος ***διαστροφής δηλαδή, το όχημα, το μοτίβο αν θέλετε εσείς, το «δαίμονα» θα έλεγα εγώ λογοτεχνικά, τη ζωντανή αυτή οντότητα, που αποτελεί μάλλον το μοχλό πίεσης και το αίτιο για μεγάλο τμήμα της συμπεριφοράς του ατόμου, παρά το αιτιατό που κάποτε υπέθετα. Δεν συμπεριφέρονται δηλαδή οι άνθρωποι έτσι εξαιτίας βάσιμων και λογικών φόβων, που προφανώς συνιστούν τις απαρχές του παθολογικού μορφώματος. Αλλά επειδή η διάθεση αποστασιοποίησης τους από την ύπαρξη (οφειλόμενη υποθέτω σε κάποιο βαθμό και είδος πρώιμου ευνουχισμού, όχι υποχρεωτικά οδυνηρού), έχει συντελέσει στη διαμόρφωση του κατάλληλου, για τον εκάστοτε, μοντέλου, που με τη σειρά του δρομολογεί τη θέση του στον κόσμο. Και ενώ κατ’ αρχάς λάμβανε τη θέση του αποτελέσματος, σταδιακά και ενισχυόμενο από τις περιστάσεις στο περιβάλλον και τα ιδιοσυγκρασιακά στοιχεία του ατόμου ενίσχυσε τη θέση του ως αιτίου, προσεταιριζόμενο και ιδιότητες ναρκωτικής ουσίας όπως ο εθισμός και η ανοχή.
Ο κόσμος, νοιώθω, πως είναι φρακταλικός … Το ίδιο και οι άνθρωποι. Όπου και να κοιτάξεις πάνω σε έναν άνθρωπο, σ’ ότι κάνει, σ’ ότι λέει, σ’ ότι αναπνέει και αν εστιάσεις τη ματιά σου μέσα του θα δεις το μοτίβο του να επαναλαμβάνεται κλιμακωτά και ατέρμονα. Ένα μοτίβο βέβαια δεν είναι απλό πράγμα και ούτε υποχρεωτικά ή τουλάχιστον όχι μόνο παθογόνο απότοκο. Μάλλον συμπυκνώνει περισσότερες διαστάσεις του ατόμου, εκπορευόμενο, όπως ήδη είπαμε, από τα βάθη της ιδιοσυγκρασίας του και διαμορφούμενο στην πορεία της ζωής του, σχηματίζοντας έτσι και ανάλογα με τις περιβαλλοντικές επιδράσεις τις κυρίαρχες διαστάσεις της εκδήλωσής του.
Αν λοιπόν η κατάκτηση του ποθητού αντικειμένου υποτάσσεται σε τέτοιους πλανευτές οδηγούς, σκεφτείτε τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για κάθε πιθανό υγιές σχέδιο, «δέσμιο του δαίμονα», που μέσα του φέρει «το δροσερό αέρα της ταξιδιάρας λέμβου το Οδυσσέα» …

          
© 2012 Ελένη Κανακάκη (ΦΠΨ Ψ')

     *   Εννοείται η διαφυλική σχέση
  **  Δάνεια έκφραση από το χώρο της μηχανικής
*** Η διαστροφή έχει εδώ την έννοια του εκφυλισμού των αναπαραστάσεων που προάγουν
      την εκπλήρωση των ανθρώπινων ανακγών